1. Head
    1. Link

      Liên Kết

       

       

      Từ Điển Anh Việt

       

          

       

       


      Tac Pham & Tac Gia

      Tác Phẩm

       

       

      Tác Giả

       

       
       

      Tạp Chí

       

      PHONG HÓA (13 số đầu)
       (Đại học Khoa học Xã hội)
      PHONG HÓA (các số sau)
       (Đại học Hoa Sen)
      TỰ LỰC VĂN ĐOÀN, tác phẩm
       (Viện Việt Học)
      VĂN HỌC
      Tạp chí Văn Học
      Thư viện Người Việt:
      NAM PHONG
      TRI TÂN
      THANH NGHỊ
      NGÀY NAY
      VĂN HOÁ NGÀY NAY
      TIỂU THUYẾT THỨ BẢY
      TẬP SAN SỬ ĐỊA
      THẾ KỶ 21
      DÒNG VIỆT
      Trọn bộ DÒNG VIỆT (1993-2009)
      VĂN (Xuân Canh Thìn) (vanmagazine)
       

       

    2. Văn Đen, tiếng vĩ cầm trong chiều tà và màu nâu đất buồn (Đinh Cường)
      16-5-2015 | HỘI HỌA

      Văn Đen, Tiếng Vĩ Cầm Trong Chiều Tà Và Màu Nâu Đất Buồn

       ĐINH CƯỜNG

      Điểm Nối Kết Giữa Hai Khuynh Hướng Cũ và Mới: Họa Sĩ Văn Đen (Huỳnh Hữu Ủy)
      9 bức tranh sơn dầu của Văn Đen (Đinh Cường)


          Họa sĩ Văn Đen (1919-1988)
          (Ảnh: Đinh Cường)

      Chỉ cần hai cái siêu thuốc bằng sành dân dã dùng để sắc thuốc bắc, với bố cục chặt, màu sắc với chất liệu sơn dầu đậm đặc, xù xì, ngã về sắc độ tím than để nói lên cái tro bụi bám đầy, màu huyết dụ và màu vàng đất, nhìn ấm mà ảm đạm… Văn Đen đã đoạt Huy Chương Vàng tại cuộc Triển Lãm Mùa Xuân năm 1960, thời Đệ Nhất Cộng Hoà Miền Nam. Từ đó uy tín, tài năng sáng tạo của anh được chú ý nhiều hơn nữa. Tôi rất quý mến anh, là một họa sĩ người miền Nam, xuề xoà, luôn mặc chiếc áo trắng cụt tay bỏ ngoài quần, mang đôi dép lẹp xẹp, miệng luôn ngậm điếu thuốc trễ xuống, có lúc anh ngậm ống vố, khuôn mặt hiền với nhiều tư lự …


      Và nếu Paul Cézanne với Les joueurs de cartes – những người chơi bài – thì Văn Đen với Tam nhân ẩm tửu – ba người uống rượu – làm nhớ cái không khí nhộn nhịp ở một đoạn đường Tổng Đốc Phương – Chợ Lớn, nơi có con hẻm rẽ vào nhà anh. Anh không có ở nhà thì ra cái quán cóc nhỏ góc ngã tư bên kia đuờng thế nào cũng thấy anh đang uống rượu cùng những người bạn lao động, bình dân, những ly xây chừng nhỏ… và tất nhiên anh kéo vào ngồi cho được. Tôi đã có những buổi ngồi cùng anh ở cái quán đó… trò chuyện cùng nhau dăm ba điều về tranh sơn dầu. Anh cũng mê mà tôi cũng mê cái chất liệu này…


       

                   Tam Nhân Ẩm Tửu (Sơn dầu Văn Đen)


      Anh nói:

      ”Mỗi họa sĩ là một nhà sáng tạo. Vì nếu đứng trước một phong cảnh hay một con người hay một cảnh vật, họa sĩ chỉ chú trọng họa lại cho đúng từ đường tơ kẽ tóc, từng khóm cây cụm lá, từ máng hoa gốc cây, từ khoé mắt làn tóc, cái cái đều phải giống nhu bức tranh muôn màu của Tạo Hóa đã dựng nên, thì họa sĩ đã đi sai con đường mình. Công việc đó đã dành riêng cho các nhà nhiếp ảnh mà ngày nay với những máy móc tinh vi và phim màu bén nhạy, những cảnh vật ấy đều được ghi lại một cách hoàn mỹ không một sai chạy …Họa sĩ phải là một nhà sáng tạo dùng các cảnh vật như một ngữ vựng để làm ra một đề án khác. Hay nói một cách khác, cảnh vật chỉ là một cái cớ cho họa sĩ dựa lấy để bộc lộ tâm hồn mình …linh hồn bức họa tiết lộ qua trung gian trí thông minh và trí tưởng tượng, là hai nguyên động lực chính cho sự sáng tạo …Tôi rất thích làm việc ban đêm, nếu cần tôi phải thức đến hai, ba giờ khuya để được thanh tịnh mà sáng tác. Tôi ít khi vẽ ngoài trời, tôi chỉ đi tìm cảnh vật để lấy đề tài và nghiên cứu kỹ càng tại chỗ, trở về xưởng làm phác họa …Vẽ xong, tôi lại ngắm và suy xét, nghiên cứu thêm để bỏ những chỗ nào rườm rà và làm nặng bức tranh. Tôi bớt, bớt mãi cho tới khi nào còn lại những gì là của bức tranh thiệt thọ.” (Vựng tập Triển Lãm bộ sưu tập tranh sơn dầu của gia đình – Bảo tàng Mỹ Thuật TPHCM 1- 1995).


          Mẹ, Sơn dầu Văn Đen

      Ngoài là giáo sư dạy môn sáng tác sơn dầu tại trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định, anh còn có nhiều môn đệ tìm đến với riêng anh, cùng đi vẽ ngoài trời mỗi cuối tuần. Anh chỉ vẽ tận tình và xem như những ngưòi bạn. Chúng tôi có nhiều kỷ niệm về anh, năm 1970 trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế, giám đốc khi ấy là Vĩnh Phối (tốt nghiệp khóa 1959 Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định, tốt nghiệp Học viện Mỹ Thuật La Mã 1961-1963), tôi làm trưởng khoa sơn dầu, Tôn Thất Văn trưởng khoa lụa. Tôi có đề nghị phòng giáo vụ trường mời các giáo sư ở Sài Gòn ra dạy thêm cho sinh viên khoa sơn dầu để có một tầm nhìn rộng hơn, gồm các anh Văn Đen, Hiếu Đệ, Trần Kim Hùng. Vậy mà giờ đây các anh đều đã mất…. Nhà văn Phạm Thành Châu, hiện ở tại Virginia, trong tập truyện Nhớ Huế, có đoạn ghi lại:

      Nhà họa sĩ Đinh Cường ở phía sau trường Mỹ Thuật. Khi chúng tôi xuống xe, đã thấy trước sân nhà ông mấy vị ngồi quanh một cái bàn nhỏ, tay cầm ly rượu, im lặng như mấy pho tượng. Tôi được giới thiệu đó là những họa sĩ Văn Đen, Hiếu Đệ … Đinh Cường rót cho tôi ly rượu, tôi cầm và ngồi xuống bên họ. Ngồi một lát, tôi chán đòi về. Lúc đó ông ta mới nhờ tôi sáng mai, chủ nhật, đưa giùm mấy bạn từ Sài Gòn ra đi xem lăng tẩm, chùa chiền. Tôi nhận lời nhưng báo trước là xe tôi tệ lắm, sợ mất uy tín mấy ông thôi…Nguyên nhân khi về làm phó quận Quảng Điền thì không có phương tiện cho ông phó (là tôi) đi công tác. Tay quận trưởng mới lôi chiếc xe jeep phế thải từ thời thế chiến thứ hai ra, kêu thợ sửa lui cui mấy ngày thi xe nổ máy, nhưng cái trần thì mục rã, thành một lỗ trống hoác phía trên không có tiền sửa. …Sáng hôm sau, khi tôi đưa chiếc xe cà tàng đó đến thì các ông đứng sẵn ở đấy trố mắt ra mà trầm trồ, coi bộ khoái chí lắm. Khi xe chạy, các ông chen nhau đứng lên, thò đầu qua cái trần xe thủng, nhìn phố xá, nói cười hí hửng như trẻ con …” (Phạm Thành Châu – Nhớ Huế – Thư Ấn Quán tái bản 2005, trang 197)

      Văn Đen, người nghệ sĩ tài hoa, người sống hết mình cho hội họa, yêu thích âm nhạc, anh mê đàn vĩ cấm, anh quý cây violon của anh như nguời bạn, trong đêm khuya, với những Tristesse Chopin, Sernade Schubert …anh đủ thả hồn mình bay bổng cùng với những vết cọ bệt màu lên bố vẽ …Những bức tranh nổi tiếng của anh, ngoài Cái siêu đất, còn có Thổi chai, Rước đèn, Tam nhân ẩm tửu… Ngoài những bức tĩnh vật, phong cảnh đồng quê, anh còn vẽ nhiều về Mẹ, anh thương yêu mẹ vô cùng. Tôi càng quý anh thêm về tình gia đình, anh sống nghiêm túc, giản dị, luôn đứng về phiá những người lao động – thế giới nghệ thuật đầy nhân tính của anh. Một nhân cách lớn.


      Tôi gặp anh lần cuối, năm 1987, khi đưa vợ chồng người bạn từ Paris về vào thăm và mua thêm tranh anh. Có thể nói bộ sưu tập về tranh Văn Đen của Thiên Hương – Christian Pedelahore (một kiến trúc sư khá nổi tiếng ở Paris hiện nay) là quý và đầy đủ nhất …Chỉ một năm sau đó anh mất, vì chứng bệnh ung thư thanh quản, cùng bệnh như nhà văn Thanh Nam, như họa sĩ Bùi Xuân Phái …Thương tiếc anh biết chừng nào. anh thọ 69 tuổi .


      Virginia, May 12, 2015


      Đinh Cường

      Nguồn: sangtao.org


      – Văn Đen tên thật Dương Văn Đen, sinh năm 1919 tại Cầu Kè tỉnh Cần Thơ.

      – 1937 Tốt nghiệp trường Sư Phạm Sài Gòn, dạy tiểu học ở Bà Rịa, Cần Thơ.

      – Học khóa huấn luyên viên thể dục thể thao, làm huấn luyện viên thể dục thể thao trường Trung Học Hồ Ngọc Cẩn – Gia Định.

      – 1950 – 1953 Sinh viên dự thính trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Paris

      – 1952 Triển lãm lần đầu tại Galerie Conti – Paris

      – 1961 Thành viên hội đồng giám khảo các giải hội họa – Sài Gòn

      – 1964 – 1988 Giáo sư trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định (sau 1975 là trường Đại Học Mỹ Thuật)

      – Văn Đen mất ngày 2 tháng 12 năm 1988 tại Sài Gòn, thọ 69 tuổi.



      Cung Tac Gia

      Cùng Tác Giả:

       

      - Nguyễn Trọng Khôi và những viên đá cuội Đinh Cường Nhận định

      - Đoạn Ghi Nhớ Đỗ Long Vân Đinh Cường Thơ

      - Tạ Tỵ, Người Họa Sĩ Luôn Ưu Tư Về Những Cái Mới Đinh Cường Nhận định

      - Văn Đen, Tiếng Vĩ Cầm Trong Chiều Tà Và Màu Nâu Đất Buồn Đinh Cường Khảo luận

      - Từ Bức Chạm Gỗ Xưa "Mèo Ngoạm Cá" Tới Vài Nét Về Điêu Khắc Cổ Việt Nam Đinh Cường Khảo luận

      - Tìm Lại Nét Đẹp Trong Tranh Dân Gian Việt Nam Đinh Cường Khảo luận

      - Kỷ niệm 13 năm ngày mất nhà điêu khắc Điềm Phùng Thị Đinh Cường Hồi ức

      - Khánh Trường, Sức Mạnh Của Im Lặng Đinh Cường Nhận định

      - Ngọc Dũng, Tiếng Hát Của Mặt Trời Đinh Cường Tạp bút

      - Vĩnh Viễn Đinh Cường Thơ

    3. Hoi Hoa

       

       

      Hội Họa

       

      Đọc sách: Nhận Định và những câu hỏi về Mỹ Thuật của Trịnh Cung (Phạm Xuân Đài)

      Mời dự triển lãm tranh của 8 họa sĩ gốc Việt tại Laguna Beach (Băng Huyền)

      Tình mẫu tử trong tranh Bé Ký (Diễn Đàn Thế Kỷ)

      Tranh Dân Gian, Tranh Tết (Huỳnh Hữu Ủy)

      Chân Dung Một Nhà Sưu Tập Nghệ Thuật Ở Hà Nội: Ông-Café-Lâm (Huỳnh Hữu Ủy)

      15 nghệ sĩ tham gia triển lãm tranh, tượng ‘Mầu Thời Gian’ (Lâm Hoài Thạch)

      ‘Màu Thời Gian,’ triển lãm lần đầu của Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại (Nguyên Huy)

      Tranh Giáng Sinh Của Miền Nam Việt Nam

      (Trịnh Thanh Thủy)

      Từ Bức Chạm Gỗ Xưa "Mèo Ngoạm Cá" Tới Vài Nét Về Điêu Khắc Cổ Việt Nam (Đinh Cường)

      Tìm Lại Nét Đẹp Trong Tranh Dân Gian Việt Nam (Đinh Cường)

      Cổ Tục và Trò Chơi Ngày Tết Qua Mỹ Thuật Dân Gian (Huỳnh Hữu Ủy)

      Bức Tranh Gà (Huỳnh Hữu Ủy)

      Những Hình Ảnh Chạm Khắc Trên Cửu Đỉnh Ở Huế (Huỳnh Hữu Ủy)

      Khảo Về Tứ Linh: Lân, Long, Qui, Phụng Trong Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa (Huỳnh Hữu Ủy)

      Nghệ Thuật Chạm Khắc Dân Gian Việt Nam

      (Huỳnh Hữu Ủy)

      Sự Diệu Kỳ Của Thư Họa (Phạm Khắc Hàm)

      Xem Tranh (Võ Đình)

      Bức Tranh Vẽ Mãi Không Rồi (Võ Đình)

      Huỳnh Hữu Ủy In Sách Mới: 'Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa' (Phan Tấn Hải)

      Hai Mươi Năm Hội Họa Miền Nam (Huỳnh Hữu Ủy)

      Phỏng vấn các Họa sĩ (Nguiễn Ngu Í)

      Đầu Xuân, vãng cảnh và chiêm ngắm các pho tượng nơi chùa cổ (Huỳnh Hữu Ủy)

      Hồn Sài Gòn trong từng món đồ cũ (Trịnh Cung)

      Mấy cơ sở nghiên cứu và đào tạo Mỹ thuật, Mỹ nghệ dưới thời Pháp thuộc (Huỳnh Hữu Ủy)

      Chiều Tà, tranh Hàm Nghi (Đặng Tiến)

      Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương (1925-1945) (Ngô Kim Khôi)

      Triển lãm "Hội Ngộ" (Mặc Lâm)

      Giai thoại Hội họa Việt Nam (T. V. Phê)

      Giá tiền của những bức tranh (T. V. Phê)

      Người mẫu khỏa thân (T. V. Phê)

      Thất hiền trong hội họa Việt Nam (T. V. Phê)

      Vai Trò Trường Mỹ Thuật Đông Dương (Huỳnh Hữu Ủy)

      Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định & Huế (Huỳnh Hữu Ủy)

       

      Họa sĩ:

      Ann Phong,  Cao Bá Minh,  Choé,  Dương Phước Luyến,  Dương Văn Hùng,  Duy Liêm,  Duy Thanh,  E Gras,  Hồ Hữu Thủ,  Hồ Thành Đức,  Khánh Trường,  Lê Bá Đảng,  Lê Tài Điển,  Lê Thành Nhơn,  Lê Thị Lựu,  Lương Văn Tỷ,  Nghiêu Đề,  Ngô Viết Thụ,  Ngọc Dũng,  Nguyễn Gia Trí,  Nguyên Khai,  Nguyễn Phan Chánh,  Nguyễn Phước,  Nguyễn Quỳnh,  Nguyễn Thanh Thu,  Nguyễn Thị Hợp,  Nguyễn Trọng Khôi,  Nguyễn Trung,  Nguyễn Đình Thuần,  Phạm Ngọc Tuấn,  Tạ Tỵ,  Tăng Hưng,  Thái Tuấn,  Trần Thị Hà,  Trịnh Cung,  Trương Đình Quế,  Văn Đen,  Vị Ý,  Võ Đình,  Vũ Hối,  Điềm Phùng Thị,  Đinh Cường,  Đỗ Quang Em,  

       

      Nhiếp ảnh gia:

      Nguyễn Cao Đàm, Trần Cao Lĩnh,

      Nguyễn Ngọc Hạnh, Hương Kiều Loan

       

      Trường Vẽ Gia Định (truongvegiadinh.blogspot)

       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)