Head



 

 

Bạn Thật, Bạn Giả (Lê Hữu)
25-08-2013 | THỜI LUẬN

Bạn Thật, Bạn Giả

 LÊ HỮU

“Bạn giả cũng tựa như bạc giả,
đã không xài được mà để trong túi
có khi mang họa.”


Nhiều người vẫn cho rằng một trong những hạnh phúc trên đời này là tình bạn. Điều này thì ai cũng dễ dàng đồng ý thôi. Thế nhưng, để có tình bạn thực sự thì cần có những người bạn thực sự. Như thế nào gọi là một người bạn?


Liệu có phải những ai ta vẫn giao du đều là bạn cả? Không đâu, số người ấy gồm cả “bạn” lẫn “bè”, và phần nhiều là bè hơn là bạn. “Bạn bè” không phải là lối nói cho xuôi tai, cũng không phải là “từ láy”, “từ đệm” này nọ như nhiều người tưởng mà là “từ ghép” của hai chữ “bạn” và “bè”. Bạn, nói đơn giản, là người đồng hành cùng chia vui sẻ buồn với ta trên những chặng đường đời. Bè là những kẻ tạt ngang qua đời ta trong chốc lát, rồi đường ai nấy đi mà không chút vấn vương.


Tình bạn và tình bè


Bè là một dạng “bạn qua loa”. Bè trong những chữ “bè phái”, “kết bè, kết đảng” gợi lên ý tưởng không lấy gì làm hay ho cho lắm.


Kết bè luôn luôn dễ dàng hơn kết bạn, như ta dễ dàng “cụng ly” với người mới tiếp xúc lần đầu trong một bàn tiệc. Bạn nhậu là một trong những dạng “bè” khá phổ biến. Bàn nhậu và cuộc nhậu mở ra những cơ hội thuận tiện cho những ai có nhu cầu kết bè.


“Bè” dễ đến, dễ đi. Những lúc ta sảng khoái thì bè xăng xái “tấp” vào, những khi ta phiền muộn thì bè lặng lẽ “trôi” đi. Những kẻ ở quanh ta trong những cuộc vui ồn ào mà ta tưởng là “bạn” thường chỉ là “bè”. Như những cuộc vui chóng tàn, những người “bạn” dễ dãi ấy cũng nhanh chóng biến mất khỏi đời sống chúng ta. Những con người ta dễ lầm tưởng là “bạn” ấy, nhiều lắm chỉ đi với ta một đoạn đường ngắn ngủi, cũng không khác mấy những anh chàng, những cô nàng vớ vẩn mà ta có lần “đụng” phải, có lần gặp gỡ phất phơ đâu đó trong đời này, nói dăm ba câu chuyện nắng mưa rồi chia tay, đường ai nấy đi và chẳng bao giờ còn gặp lại lần thứ hai.


“Bè” cũng hay “đổi bè”, khi thì hát “bè” này, lúc thì hát “bè” khác. Tình bè khó mà bền chặt vì thiếu sự hiểu biết và tin cậy. Bè cũng có khi hóa thành bạn, tình bè cũng có khi đổi sang tình bạn nếu chung sống được với nhau lâu dài. Thường thì bè chỉ là bè.


“Có hoạn nạn mới biết bạn, bè”, câu ấy không mới nhưng chẳng bao giờ cũ, chẳng bao giờ sai, và cũng cho thấy một trong những “đức tính” nổi bật của bè là những lúc “bạn” khốn đốn thì “bè” chẳng thấy đâu cả và thường viện những lý do chính đáng để không phải ra tay nghĩa hiệp với bạn mình.


Hầu như ai cũng có ít nhiều bè, là những người ta vẫn tiếp xúc vì nhu cầu giao tế hoặc cùng môi trường sinh hoạt (hội hè, làm việc, giải trí…), nhưng không kể là bạn nên họ phải là bè. Ngược lại, ta cũng là bè của nhiều người, những người không thực sự xem ta là bạn. Cuộc sống là vậy. Thường thì bè cũng vô thưởng vô phạt, nếu ta chẳng trông cậy gì ở bè thì cũng không phải thất vọng vì bè.


Bạn cũng có bạn thân, bạn sơ. “Bạn sơ” có điểm giống “bè” là ta không biết gì nhiều về họ nên không đủ độ tin cậy. Bạn thân thường là bạn quen biết và gắn bó lâu năm, là người biết rõ cả tính tốt lẫn thói hư tật xấu của ta. Bạn thân là người từng chia sớt cùng ta những vui buồn, sướng khổ, và là người ta tin cậy được để chia sẻ những nỗi niềm. Bạn thân không hẳn là tri kỷ hoặc gần nhau về tính cách, sở thích, quan niệm. Bạn thân cũng không hẳn là người thật tốt. Có những người thật tốt với ta, có khi tốt hơn cả những bạn thân, nhưng ta vẫn không cảm thấy gần gũi, thân mật, vì thế không gọi là bạn thân.


Tình bạn thường “tĩnh” hơn là “động”, lắng đọng hơn là sôi nổi. Ở giữa hai người bạn thân là sự đồng cảm. Tận cùng của đồng cảm là thinh lặng.


Tình bạn cần có một bề dày của sự gắn bó, hiểu biết, cảm thông và tin cậy. Đến một tuổi nào đó người ta thật khó mà có thêm được những người bạn mới, trong lúc những người bạn cũ thì cứ mất đi lần lần. Càng lớn tuổi người ta càng cảm thấy cô đơn là vì vậy, và chẳng còn cách nào hơn là cố mà giữ lấy và yêu lấy những tình bạn cũ kỹ, hiếm hoi còn sót lại.


Những người tưởng rằng mình có nhiều bạn, thực ra là những người không có hoặc có rất ít bạn, và không biết phân biệt đâu là bạn, đâu là bè; hơn thế nữa, đâu là bạn thật, đâu là bạn giả.


Bạn thật tình thật, bạn giả tình giả


Bạn lại có “bạn thật”“bạn giả”. Bạn thật là khuôn mặt thật, không điểm phấn tô son. Bạn giả là chiếc mặt nạ, với nhiều lớp phấn dày. Như cuộc sống có hai mặt, con người vừa có bạn thật lại vừa có bạn giả. Rủi thay, bạn giả lúc nào cũng nhiều hơn bạn thật. Bạn giả thì tình cũng giả, đến với ta vì cái gì đó khác hơn là tình thật.


Bạn giả là người đóng giả vai người bạn, ngoài mặt tỏ ra thân thiết nhưng có thể bất ngờ tặng cho ta những nhát dao trí mạng từ phía sau lưng, hoặc phun ra những nọc độc của lòng đố kỵ. Đôi lúc có kẻ thù còn dễ chịu hơn là có những người bạn giả. Bạn giả cũng tựa như bạc giả vậy, đã không xài được mà để trong túi có khi mang họa.


Bạn giả cải trang rất khéo, luôn ra vẻ tình nghĩa thắm thiết, nói năng toàn những lời hay lẽ phải, nhân nghĩa lễ trí tín đầy đủ cả. Thường thì người ta nhận diện được bạn giả khá muộn màng, đành tự an ủi là học được bài học quý giá (với chút vị đắng cay) về những tình bạn… giả. Bạn giả như rượu giả, uống vào mới ngã ngửa ra.



Bạn thật và bạn giả đều là những “bạn” ta quen biết khá lâu. Làm sao mà biết được bạn nào là thật, bạn nào là giả?


Bạn thật là người thực tâm mong muốn những điều tốt lành cho người bạn mình, là người vui sướng thấy bạn mình hạnh phúc, may mắn và thành công trong cuộc sống, như là hạnh phúc, may mắn và thành công của chính mình vậy (dẫu có “qua mặt” mình đi nữa). Bạn thật không bỏ qua cơ hội nào giúp bạn mình thăng tiến trên đường đời. Bạn thật không ngại tán thưởng về tài năng hoặc thành công của bạn mình để giúp bạn thêm tự tin trong cuộc sống, và không ngại nói thẳng nói thật về những sai trái của bạn mình để giúp bạn cải thiện bản thân. Bạn thật không ngại nói tốt về bạn mình sau lưng bạn, và sẵn sàng hóa giải những điều tiếng xấu nhắm vào bạn mình. Bạn thật là bàn tay chìa ra cho bạn mình nắm lấy lúc sa cơ thất thế, là đôi nạng cho bạn mình tựa vào lúc chông chênh, nghiêng ngả giữa dòng đời xuôi ngược. Bạn thật là người ở bên ta những lúc ta điêu đứng, trần trụi, là người đến với ta trong những thời kỳ đen tối nhất của đời ta, và cũng là người ta có thể đến gõ cửa mà không cảm thấy ngại ngùng khi cần sự giúp đỡ.


Bạn giả là người có những “đức tính” trái ngược hoặc không giống như trên.


Những người bạn thật như thế làm sao mà có nhiều được, thường chỉ đếm được trên những đầu ngón tay của một bàn tay (và ít khi đếm hết được). Con số này lại hao hụt dần và không kiếm đâu ra được để mà thay thế khi ta bước vào buổi hoàng hôn của đời người. Những con người ta gặp gỡ vào tuổi xế chiều, khi mà quỹ thời gian đã gần cạn, làm sao mà có đủ bề dày của một tình bạn.


Chắc không ai lấy làm hứng thú gì có những người bạn đồng hành là bạn giả, trừ khi ta cũng là… bạn giả.


Làm sao để có được những người bạn thật? Tôi chắc câu trả lời được nhiều người tán đồng là: “Bạn hãy tỏ ra là người bạn thật.”


Lúc nào rảnh rỗi, bạn thử làm việc này: với cây bút và tờ giấy, vẽ ra hai cột “Bạn”“Bè” và ghi xuống tên những người ta vẫn giao du vào mỗi cột tương ứng. Từ cột “Bạn”, ta có thể di chuyển một ít tên sang cột thứ ba là cột “Bạn giả”, sau khi xem xét cẩn thận để đi đến kết luận rằng những “bạn” ấy không phải là bạn thật. “Bảng phân loại” này giúp ta có được cách xử sự phù hợp với từng đối tượng.


Với những người tôi thực lòng quý mến, tôi vẫn nói: “Tôi mong cho anh/chị không có bạn hơn là có những người ‘bạn giả’. Có được chừng vài ba người ‘bạn thật’ thì anh/chị là người may mắn và hạnh phúc.”


Lê Hữu

(Tác giả gởi)



Cung Tac Gia

Cùng Tác Giả:

 

- Hương Trinh đã tan rồi! Lê Hữu Nhận định

- Ông già Noel và chú lùn Số Một Lê Hữu Truyện ngắn

- Trump, anh phải sống! Lê Hữu Phiếm luận

- Obama, ngày vui qua mau Lê Hữu Phiếm luận

- Cá ơi và tình ơi!... Lê Hữu Phiếm luận

- Những Ngọn Nến Trong Thơ Trần Mộng Tú Lê Hữu Khảo luận

- Đêm rất thánh, đêm không cùng Lê Hữu Khảo luận

- Ngày Tự Sướng Lê Hữu Xã luận

- Lệ Thanh, còn nhớ một chiều xuân Lê Hữu Nhận định

- Giao Thừa Trên Mây Lê Hữu Tản văn

 

 

Thòi Luận

 

Thời Luận

 

110 Năm "Tỉnh Quốc Hồn Ca" (Mạnh Kim)

Bông Hồng Đỏ, Bông Hồng Trắng (Trần Bang Thạch)

Giữ Gìn Văn Hóa Việt Nơi Xứ Người (Mỹ Đức Phạm Nguyễn)

Giữa Cơn Gió Bụi (Tưởng Năng Tiến)

Một Cơn Gió Bụi (Mạnh Kim)

Mẹ Việt Nam (Hồ Đình Nghiêm)

Giạt Vào Bờ (Trần Mộng Tú)

Về Mẹ (Vũ Hoàng Thư)

Chữ, Nghĩa và sự trong sáng của tiếng Việt (Giang Phúc Đông Sơn)

Giá trị tinh thần lập hiến Việt Nam Cộng Hòa (Nguyễn Quang Duy)

Trump, anh phải sống! (Lê Hữu)

Nhà văn Nguyên Ngọc: "Giá chúng ta giữ Tây Nguyên như một Bhutan" (Đức Tâm)

Nhà văn Nguyên Ngọc: "Giá chúng ta giữ Tây Nguyên như một Bhutan" (Đức Tâm)

Obama, ngày vui qua mau (Lê Hữu)

Cá ơi và tình ơi!... (Lê Hữu)

Những tra vấn tháng 4 tự trả lời (Nguyễn Thị Thanh Bình)

Độc đáo Sài Gòn: ‘Chiêu Cà Phê Sách’ (Nguyễn Đạt)

Lễ gia tiên ngày Tết (Ngô Nhân Dụng)

Sự thật có phép chữa lành (Tuấn Khanh)

Năm nay 2015 – Không có Mùa Nước Nổi (Ngô Thế Vinh)

Đập Thuỷ Điện Don Sahong In Đậm Dấu Tay Trung Quốc (Ngô Thế Vinh)

Nhìn Lại Báo Chí Thời Đệ Nhị Cộng Hoà (Nguyễn Quang Duy)

Biển Hồ Cạn Nước (Tưởng Năng Tiến)

Nhìn vào hậu trường (Tuấn Khanh)

Những người chiến sĩ đáng hãnh diện (Ngô Nhân Dụng)

Tư tưởng chủ đạo và bản sắc nền cộng hòa tại Miền Nam (Nguyễn Quang Duy)

Ngày Tự Sướng (Lê Hữu)

Nền giáo dục VNCH - một kinh nghiệm bản thân (Cao Đắc Tuấn)

Rất đáng tri ân, rất đáng hãnh diện (Ngô Nhân Dụng)

Nên làm gì với Viện Khổng Tử ở Hà Nội? (Ngô Nhân Dụng)

Thắp Lại Bình Nhang (Ngô Nhân Dụng)

Viết Từ Chiến Trường (Đoàn Xuân Thu)

Ra Nước Ngoài là Vào Ngõ Cụt (Trần Văn Tích)

Homeless tại Hoa Kỳ và tại San Jose 2014 (Giao Chỉ)

Vì sao dối trá? (Nguyễn Thị Từ Huy)

Ngày 20 Tháng 11 Nhớ Về Thầy (Lê Công Định)

Giấc Mơ? Hoà Giải Hoà Hợp Dân Tộc? (Nguyễn Mạnh Trinh)

Tán gẫu đêm ma quỷ (Tuấn Khanh)

Hồi Ký và cái "Tôi" Đáng Ghét (Huy Phương)

Giá như bố tôi… bớt bồi bút… (NT)

Góp ý với nhà văn Phạm Thị Hoài Về những từ “đấu tố”, “bất hiếu” (Kiều Phong)

Từ Nguyễn V. Trỗi đến Nguyễn V. Bé, kỹ thuật tuyên truyền “người thật chuyện giả (Trần Trung Đạo)

Những Sai Lầm Trong Bài "Trường Hợp Võ Phiến" Của Thu Tứ (3) (Kiều Phong)

Chuyện Buồn Vui Suốt 40 Năm của Người Việt Hải Ngoại (Đoàn Thanh Liêm)

Những Sai Lầm Trong Bài "Trường Hợp Võ Phiến" Của Thu Tứ (2) (Kiều Phong)

Họ Không Thể Giết Hết Chúng Ta (Nguyễn Quang Duy)

Trường Hợp Võ Phiến hay câu chuyện Tái Ông Thất Mã (Phùng Nguyễn)

Những Sai Lầm Trong Bài "Trường Hợp Võ Phiến" Của Thu Tứ (1) (Kiều Phong)

Đèn Cù và Những Lời Trăn Trối (Nguyễn Văn Tuấn)

Giáo dục học sinh căm thù điền chủ Nguyễn Thị Năm (Nguyễn Quang Duy)

Đọc “Đèn Cù” (Lê Quốc Tuấn)

Dựng Tượng Đức Thánh Trần ở Little Saigon... (Phạm Cao Dương)

45 năm giỗ Bác: Bác làm gì kệ Bác (Trần Hồng Tâm)

Trần Đức Thảo Những Lời Trăng Trối: Nêu Đích Danh Thủ Phạm (2) (Phan Ngọc Khuê)

Trần Đức Thảo Những Lời Trăng Trối: Nêu Đích Danh Thủ Phạm (1) (Phan Ngọc Khuê)

Của Trần Trọng Kim Trả Về Cho Trần Trọng Kim (Du Minh)

Sự Mỉa Mai Của Lịch Sử (Nguyễn Trần Sâm)

Suy nghĩ của một du học sinh Việt Nam (Phan Nguyên)

Gian Dối Từ Trên Xuống Dưới (Ngô Nhân Dụng)

Việc Thi Hành Hiệp Định Genève (Trần Gia Phụng)

Những Tập Sách Bị Xé Vụn (Đặng Ngữ)

Căn Nhà Cuối Cùng Của Tôi (Lê Hữu)

Chỉ Có Kẻ Ngu Mới Chống Hoa Kỳ (Lý Quang Diệu)

Người Trung Quốc Xấu Xí (Bá Dương)

Làm cách nào xóa mối nhục bán nước? (Ngô Nhân Dụng)

Có 1000 Lý Do Để Hòa. Chỉ Có Một Lý Do Để Đánh (Trần Mộng Lâm)

Hơn Mười Ngày Nay (Cao Trần)

Căn bệnh sợ “chính trị” của người Việt (Dương Hoài Linh)

Dư Âm Của Những Đám Tang (Tưởng Năng Tiến)

Bi Kịch Của Chủ Nghĩa Xã Hội (Hồ Hải)

Là Con Người Với Nhau (Tuấn Khanh)

Chiến Tranh Là Gì? (Tuấn Khanh)

Công an Ukraine quỳ gối xin tha lỗi (Ngô Nhân Dụng)

Thấy Gì Ở Ngày Chủ Nhật Vừa Qua (Người Buôn Gió)

Thanh Bình Dưới Bóng Cờ 'Thiên Triều?' (Phạm Khắc Hàm)

Suối Phi Khanh (Trần Đại Sỹ)

Đi mua sắm hạnh phúc (Lê Hữu)

Cuộc hành trình hy vọng của Việt Dzũng (Ngô Nhân Dụng)

Chiếm Đoạt Lịch Sử Rồi Để Lại Gì Cho Dân Tộc? (Việt Thần)

Dưới Chế Độ Độc Tài (Hoàng Ngọc Tuấn)

Chủ nghĩa xã hội hoàn thiện là cái quái gì vậy? (Hoàng Ngọc Tuấn)

Cứu giúp nạn nhân bão Haiyan, cơ hội đền ơn đất nước Phi (Trần Trung Đạo)

Viện Khổng Tử hay cuộc xâm lăng văn hóa Trung Quốc (Thanh Phương)

Có Ai Về Ghé Qua Đồng Tháp (Tưởng Năng Tiến)

Bạn Thật, Bạn Giả (Lê Hữu)

Áp lực nào buộc CSVN phải thả Phương Uyên? (Trần Trung Đạo)

 
 

 

 
© Hoc Xá 2002

© Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@hotmail.com)