1. Head
    1. Link

      Liên Kết

       

       

      Từ Điển Anh Việt

       

          

       

       


      Tac Pham & Tac Gia

      Tác Phẩm

       

       

      Tác Giả

       

       
       

      Tạp Chí

       

      PHONG HÓA (13 số đầu)
       (Đại học Khoa học Xã hội)
      PHONG HÓA (các số sau)
       (Đại học Hoa Sen)
      TỰ LỰC VĂN ĐOÀN, tác phẩm
       (Viện Việt Học)
      VĂN HỌC
      Tạp chí Văn Học
      Thư viện Người Việt:
      NAM PHONG
      TRI TÂN
      THANH NGHỊ
      NGÀY NAY
      VĂN HOÁ NGÀY NAY
      TIỂU THUYẾT THỨ BẢY
      TẬP SAN SỬ ĐỊA
      THẾ KỶ 21
      DÒNG VIỆT
      Trọn bộ DÒNG VIỆT (1993-2009)
      VĂN (Xuân Canh Thìn) (vanmagazine)
       

       

    2. Kỷ Niệm Buồn Tháng Tư (Huy Lực Bùi Tiên Khôi)
      16-04-2015 | VĂN HỌC

      Kỷ Niệm Buồn Tháng Tư

       Huy Lực BÙI TIÊN KHÔI


         Nhà thơ Nguyên Sa
      (1932-1998)

      Trong buổi nói chuyện tại đại học St. Louis University tôi thuyết trình đề tài "Người Việt Nam tại Hoa Kỳ, 23 năm nhìn lại". Trong bài nói chuyện tôi có nhắc đến Nguyên Sa, đến nhà thơ Octavio Paz vì có nhiều sinh viên gốc Mễ Tây Cơ tham dự. Thế mà hai người này đã lìa đời trong một thời gian thật tình cờ: Nguyên Sa mất ngày thứ Bảy 18.4.1998 và Octavio Paz chết vào Chủ Nhật 19.4.1998. Các kỷ niệm bùng lên xúc động trong tôi...


      Tôi gặp Nguyên Sa Trần Bích Lan lần đầu vào khoảng cuối năm 1957, khi ông viết cho tạp chí Sáng Tạo, còn tôi làm thơ trên tạp chí Bách Khoa. Ông có lối nói chuyện thân mật lôi cuốn mà vẫn giữ khoảng cách với nhũng người mới gặp. Lúc đó tôi hài thước làm một bài thơ vui về tạp chí Sáng Tạo: tôi tả cảnh ông Mai Thảo đứng trước bàn thờ có hình ông Mai Thảo đang vái lia lịa, ông Thanh Tâm Tuyền đứng trước bàn thờ có hình ông Thanh Tâm Tuyền cũng đang vái lia lịa, xong rồi hai ông quay lại vái lẫn nhau, tôi bèn làm thơ vui. Nguyên Sa gặp tôi bảo ngay: "còn Bách Khoa là một tập họp hỗn tạp lố nhố đủ hạng người, có những ông khăn đóng áo dài, áo the thâm, có những ông bộ đồ lớn quần tây cà vạt nghiêm chỉnh, có chị mặc áo dài trắng tinh khiết, có anh sinh viên áo bỏ ngoài quần và có cả những người mặc bộ bà ba đen". Tôi hỏi ai là người mặc bộ áo bà ba đen vậy, Nguyên Sa bảo: "'Toa' về xem kỹ nhận biết ra ngay".


      Khoảng hai năm sau, năm 1959, ông xuất bản tập thơ đầu tay Thơ Nguyên Sa chúng tôi gặp lại nhau, thân mật hơn lần đầu, Nguyên Sa hỏi tôi: "đã biết ai là người mặc áo bà ba đen trong nhóm Bách Khoa chưa?", tôi vẫn lắc đầu.


      Năm 1970, có một phái đoàn hùng hậu của Việt Nam tham dự hội nghị các Nhà Văn Á Châu họp tại Đài Loan và sau đó bay luôn qua Hán Thành Đại Hàn tham dự Hội Nghị Văn Bút Quốc Tế. Ông Phạm Việt Tuyền, Tổng thơ ký Trung Tâm Văn Bút Việt Nam làm Trưởng phái đoàn, còn tôi nói tiếng Anh thông thạo làm Phát ngôn viên phái đoàn. Trong phái đoàn có Võ Phiến, Nguyễn Thị Hoàng, Đỗ Quý Toàn, Lương Minh Đức, Nguyên Sa, Trần Dạ Từ v.v... Trong khoảng thời gian hai hội nghị hơn hai tuần và chuyến thăm viếng cuộc triển lãm quốc tế EXPO tại Osaka Nhật Bản, chúng tôi cùng làm việc, hội họp du ngoạn du hí với nhau, tôi hiểu rõ tính hài hước trào lộng qua bộ mặt nghiêm trang, lời nói văn hoa ý nhị của Nguyên Sa. Nguyên Sa và Trần Dạ Từ thường ở chung một phòng và cùng nhau đi với nhau như cặp bài trùng.


      Một đêm tại Hán Thành thủ đô Đại Hàn, phòng ngủ của tôi trong khách sạn được một văn hữu mượn để thảo luận văn nghệ với người đẹp bản xứ, tôi phải sang gõ cửa phòng Trần Dạ Từ để ngủ nhờ. Tràn Dạ Từ chỉ chiếc giường trống bên cạnh của Nguyên Sa đang đi vắng, bảo tôi tạm nghỉ. Họp hành liên miên, tiệc tùng khoản đãi, thưởng thức trình diễn văn hóa dân tộc, thăm viếng di tích lịch sử địa phương, tôi quá mệt mỏi nằm xuống là ngủ vùi một giấc đến bốn giờ sáng mới thức dậy. Khi mở mắt tôi thấy bóng đen Nguyên Sa mập tròn trên khung cửa kính, không biết thi sĩ về lúc nào, thấy tôi ngủ quá say không nỡ đánh thức bạn dậy, đành đứng nhìn Hán Thành lóng lánh trong đêm để tìm ý thơ cho một bài thơ với địa danh mới, như Paris có gì lạ không em?


      Tôi đứng dậy rối rít xin lỗi Nguyên Sa đã làm mất giấc ngủ của bạn, Nguyên Sa chỉ cười, tôi vô vùng cảm động và ghi mãi cử chỉ đáng yêu này mỗi khi nhớ đến Nguyên Sa.


      Trong hội nghị Văn Bút Quốc Tế tại Hán Thành, tất cả các phái đoàn được Tổng Thống Đại Hàn Phác Chung Hy khoản đãi, nhưng đặc biệt đáng ghi nhớ nhất là dạ tiệc của Thủ Tướng Đại Hàn.


      Chúng tôi được yêu cầu đến đại sảnh đúng giờ. Trước khi vào phòng tiệc, một chiếc bàn chạm xà cừ, trên để một mâm thau vàng rực rỡ lóng lánh với hàng trăm phù hiệu nhỏ xíu xinh xắn hình đủ loại hoa, đủ loại thú, sặc sỡ chạm trổ khéo léo tinh vi. Sau khi viết tên mình cùng quốc gia đại diện trên quyển sổ vâng "Đại Hàn quốc khách", mỗi tham dự viên được mời chọn một phù hiệu để cô hướng dẫn đẹp như mộng gắn lên trên cổ lật bộ áo lớn mỗi người.


      Tôi chọn phù hiệu hoa hồng, cái đẹp thông thường của cuộc sống, nhà văn Võ Phiến chọn phù hiệu con chuột, cái ý nghĩa tinh nghịch láu lỉnh của cuộc đời. Không ngờ mỗi phù hiệu là tượng trưng cho hình ảnh của mỗi cô geisha để hầu rượu, chiêu đãi, khiêu vũ, ca hát nhảy múa với mỗi thực khách trong dạ tiệc này. Sau vài câu chào mùng xã giao thường lệ, buổi tiệc tưng bừng náo nhiệt lên một cách bất ngờ, khi Thủ tướng Đại Hàn đưa cao hai tay lên vỗ mạnh vào nhau ra hiệu, hàng trăm cô geisha uyển chuyển tiến tới chỗ ngồi hàng trăm quan khách.


      geisha mang phù hiệu hoa hồng khuôn mặt diễm lệ tươi đẹp tiến đến cúi đầu chào, rồi khép nép ngồi bên cạnh tôi, vị quan khách mang phù hiệu hoa hồng. Cô geisha mặt choắt mang phù hiệu con chuột đến ngồi hầu Võ Phiến, vị quan khách mang phù hiệu con chuột đang tê điếng gượng làm vui nhìn bạn mình đùa giỡn uống rượu với người đẹp, hối hận về việc chọn lựa phù hiệu tinh nghịch của mình. Nguyễn Thị Hoàng cũng được một chàng geisha tận tình chiêu đãi. Sau buổi tiệc, Nguyên Sa bảo Võ Phiến: "Huy Lực xuất ngoại nhiều lần biết rõ trò chơi này nhà còn giấu kín để đượcc con geisha đẹp nhất đêm nay". Quả thật oan cho tôi, vì đây là lần đầu tiên và duy nhất tham dự tiệc geisha trong đời.


      Trên chuyến máy bay về lại Sài Gòn Nguyên Sa hỏi tôi: "'Toa' đã biết văn hữu nào là người mặc bộ bà ba đen trong nhóm Bách Khoa chua?". Tôi vẫn lắc đầu.


      Sau năm 1975, vượt thoát ra khỏi nước, định cư ở Houston Hoa Kỳ, tôi đã biết rõ người mặc bộ bà ba đen trong nhóm Bách Khoa là ai nhưng đã quá trễ. Năm 1979 Võ Phiến đến ở chơi với tôi tại Houston. Chúng tôi, Võ Phiến, Mặc Đỗ, Trần Ngọc Bích ở Pháp qua trò chuyện vui chơi suốt ngày, nhắc nhở đến những kỷ niệm cũ với Doãn Quốc Sỹ, Vũ Hoàng Chương, Mai Thảo, Nguyên Sa.


      Mặc Đỗ tuyên bố gác kiếm tuyệt tích giang hồ. Tôi dã tổ chức được buổi lễ tưởng niệm Vũ Hoàng Chương có trình diễn ngâm 10 bài thơ đắc ý nhất của ông tại đại học Houston, hơn 500 người đến dự. Tôi đã nhờ Thượng nghị sỹ Phil Gramm tận tình can thiệp cho Doãn Quốc Sỹ. Với Mai Thảo tôi đã đôi lần tái ngộ tại Houston. Nhưng tôi vô cùng ân hận chưa gặp lại Nguyên Sa một lần nào, sau năm 1975.


      Khi Nguyên Sa đến Houston ra mắt tập truyện "Giấc mơ" tôi đang tham dự một đại hội giáo dục ở Nữu Ước. Khi qua Los Angeles thăm anh Võ Phiến, thời gian quá ngắn ngủi, chỉ tự hẹn lần sau, nhưng chẳng bao giờ nữa có cơ hội gặp lại Nguyên Sa để trả lời câu hỏi của anh, mà tôi vẫn luôn luôn lắc đầu.


      Trước năm 1975, tôi diễn thuyết tại Hội Văn hoá Việt Mỹ về hai chữ "Phù du" trong văn chương Việt Nam, hôm ấy có Nguyên Sa lên góp ý. Bây giờ anh vĩnh viễn ra đi, tôi muốn lấy bốn câu thơ của bài Phù du tôi sáng tác năm 1995 để tiễn đưa anh về nơi an nghỉ cuối cùng:

      Phù Du


      Ta gởi đời sau dấu chấm than

      trời đêm một vệt ánh sao ngang

      trăm năm một thoáng là bao nhỉ

      cuộc sống lăn nhanh lệ nửa hàng!

      *


      Sau Nguyên Sa mất một ngày, nhà thơ lớn của ngôn ngữ Tây Ban Nha, Octavia Paz người Mễ Tây Cơ giã từ cuộc sống, không bao giờ trở lại, cũng cùng một căn bệnh ung thư.



         Nhà thơ Octavio Paz
      (1914-1998)

      Năm 1984, tôi được thành phố Houston bầu vào làm Houston's Poet Laureate - Nhà Thơ Công Huân Danh Dự của thành phố Houston - nhà văn John Updike và nhà thơ Octavio Paz đến tham dự chúc mừng trong buổi lễ được tổ chức thật long trọng tại thành phố lớn thứ tư của Hoa Kỳ. John Updike, nhà văn hàng đầu Hoa Kỳ đã được giải thưởng văn chương Pulitzer Prize lên diễn đàn giới thiệu tôi: "Ông là nhà thơ vĩ đại nhất viết về đề tài ty nạn gây ảnh hưởng sâu xa trong lịch sử văn học loài người". Còn nhà thơ Octavio Paz phát biểu: "Tôi kính phục ông trong một nỗ lục phi thường để làm Mỹ châu hiểu biết người Việt Nam và văn hóa Việt Nam hơn".


      Octavio Paz lớn hơn tôi 23 tuổi, khi ôm tôi chào mừng sau lời phát biểu, ông thì thầm vào tai tôi: "Ông còn tuổi trẻ, còn quá nhiều thì giờ để sáng tác". Sau đó ông tặng tôi bài thơ "Youth" gồm mấy câu sau đây bằng tiếng Tây Ban Nha và bằng tiếng Anh.

      Juventud


      El salto de la ola

      Más blanca

      Cada hora

      Más verde

      Cada día

      Más joven

      La muerte


      Youth


      The leap of the wave

      Whiter

      Each hour

      Greener

      Each day

      Younger

      Death


      Tạm dịch ra Việt ngữ:


      Tuổi Trẻ


      Những bước nhảy chồm lên của đợt sóng

      Trắng hơn

      Mỗi giờ

      Xanh hơn

      Mỗi ngày

      Trẻ hơn

      Và sự chết

      Octavio Paz xuất bản tập thơ đầu tay khi ông đang theo học một đại học ở Mễ Tây Cơ năm 19 tuổi. Tính đến nay ông đã xuất bản hơn 70 quyển sách về thơ, phê bình và khảo luận văn chương. Trong năm 1937 ông tình nguyện đến quốc gia Tây Ban Nha và sau đó làm việc trong chương trình ty nạn tại Mễ Tây Cơ để giúp những người Tây Ban Nha ty nạn sang Mễ tránh sự khủng bố của chính phủ độc tài quân phiệt phát xít do tướng Franco lãnh đạo. Octavio Paz tâm sự với tôi trong năm 1984: "Tôi đã làm việc với người ty nạn Tây Ban Nha, nên tôi hiểu rõ và khâm phục nhũng cố gắng phi thường của người tỵ nạn Việt Nam, khởi sự cuộc đời mới với hai bàn tay trắng tại Hoa Kỳ."


      Năm 1944, ông gia nhập ngoại giao đoàn và đến năm 1962 ông được cử làm đại sứ Mễ Tây Cơ tại Ấn Độ. Trong những năm ở ngoại quốc, ông đã có một cái nhìn rộng rãi và một kiến thức sâu sắc trong tác phẩm phê bình được dịch ra Anh ngữ với nhan đề: The Labyrinth of Solitude: Life and Thought in Mexico (Tạm dịch: Tính chất cực kỳ phức tạp của sự cô độc: Đời sống và tư tưởng ở Mễ Tây Cơ). Trong quyển sách này ông đưa ra một sự so sánh chính xác thực tế giữa xã hội Mễ Tây Cơ và các quốc gia khác ông đã sống qua, với một cái nhìn thật nghiêm khắc, không khoan nhượng. Ông viết: "Theo tôi, người Mễ là loại người tự khép kín cô độc, tự xa cách tránh né để tự bảo vệ. Người Mễ chúng ta, khuôn mặt chỉ là cái mặt nạ, ngay cả nụ cười cũng chỉ là mặt nạ". Ông tiến xa thêm: "Người Mễ luôn luôn tách rời ra khỏi thế giới mà họ đang sống, người Mễ xa lánh những dân tộc khác và họ cô đơn lạc lõng ngay trong chính bản thân họ". Nhìn chung cả quốc gia Mễ Tây Cơ, ông nhận định: "Trong một ý nghĩa nào đó, lịch sử của quốc gia Mễ Tây Cơ cũng như người Mễ Tây Cơ đã có một sự chiến đấu trường kỳ gay go giữa hình thức (form) và công thức (formula) và sự kiện này đè nặng lên chúng ta và nó đã nổ tung lên như một cuộc tự trả thù của mỗi cá nhân".


      Quyển sách ra đời cách nay hơn 40 năm, như một quả bom thả xuống xã hội Mễ Tây Cơ bảo thủ, trì trệ, tự mãn, đạo đức giả. Nhiều người, trong đó có những nhà văn, nhà trí thức, nhà báo giàu có lên tiếng chỉ trích ông, đả kích những nhận định của ông. Octavio Paz chỉ im lặng tiếp tục sáng tác, vì ông được đa số người Mễ Tây Cơ nhận đúng chân giá trị của những điều ông viết để sửa chữa tiến lên.


      Năm l982, ông được giải thưởng Miguel Cervantes Prize, giải thưởng cao quý nhất của quốc gia Tây Ban Nha. Fidel Castro, Chủ tịch nước Cộng Sản Cuba thấy ảnh hưởng của ông quá rộng lớn tại Châu Mỹ La tinh liền ve vãn, nhưng ông đã cực lực chỉ trích chính sách cai trị độc tài ngu dân của Castro chỉ đưa nước Cuba đến nghèo đói. Ông cũng nặng nề lên án chính quyền thiên cộng tại Nicaragua là không hợp lý và tàn bạo.


      Năm 1990, cuộc đời của ông lên đến tột đỉnh danh vọng khi được trao tặng Giải thưởng Nobel văn chương, với những lời nồng nhiệt ca ngợi về toàn bộ tác phẩm đố sộ của ông với một tầm nhìn rộng rãi sâu sắc. Được tin ông được giải thưởng Nobel văn chương, tôi vội gởi cho ông một bài thơ ngắn, chúc mừng.


      Nhận được bài thơ của tôi, Octavio Paz liền viết ngay cho tôi một bức thư cảm ơn và ông tiết lộ việc làm ưu tiên kế tiếp của ông là thành lập một cơ sớ văn chương mang tên ông tại thành phố Mexico.


      Đó là bức thư cuối cùng của ông tôi nhận được. Năm 1993 tôi đến thuyết trình tại đại học Rice, tình cờ gặp con gái của Octavio Paz, nữ văn sĩ Elena Paz. Cô đến thăm viếng đại học này cho một dự án văn hóa. Tôi mừng rỡ rối rít hỏi thăm Octavio Paz, cô cho biết cha cô không được khỏe nhưng ông vẫn ngồi vào bàn viết suốt ngày trong căn nhà toàn là sách vây quanh. Ông là người yêu của chữ nghĩa và sách báo.


      Tháng 12 năm 1996 căn nhà của ông đột nhiên phát cháy, toàn bộ sách quý và hiếm của ông trở thành một đống tro tàn. Tôi nhận được tin này qua nhật báo, liên tưởng ngay đến tủ sách quý, một trong những tủ sách tư tưởng lớn nhất Sài Gòn của người bạn tôi Hoàng Tổng, cũng tan theo lửa khói, sau năm 1975. Sau trận hỏa hoạn tôi có viết thư thăm ông, nhưng thư bị hoàn trả lại, có lẽ ông đã dọn đến một địa chỉ khác.


      Trong đám tang của Octavio Paz, Tổng thống Mễ Tây Cơ Ernesto Zedillo phát biểu: "Chúng ta vĩnh biệt nhà thơ, nhà tư tưởng vĩ đại nhất của quốc gia chúng ta, những tư tưởng, tác phẩm văn chương và cuộc đời của ông đã làm phong phú xứ sở chúng ta. Chúng ta không bao giò quên ông".


      Và tôi sẽ không bao giờ quên khuôn mặt hay cười đầy nhân ái hiền từ của một nhà thơ lớn. Và ông sẽ sống mãi, vì "tử nhi bất vong, thọ giả," chết nhưng không bị đời lãng quên là sống mãi vậy.


      2009-04-23


      Huy Lực Bùi Tiên Khôi

      Nguồn: Văn Hóa Việt Nam số 64-2014)



      Cung Tac Gia

      Cùng Tác Giả:

       

      - Truyền Thống Hiếu Học Của Người Việt Nam Bùi Tiên Khôi Nhận định

      - Kỷ Niệm Buồn Tháng Tư Bùi Tiên Khôi Hồi ức

      - Alexander Solzhenitsyn: Văn Tài và Đạo Đức của Sự Thật Bùi Tiên Khôi Nhận định

    3. Bài Viết về Văn Học
       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Hà Nguyên Du đi giữa Duy Mỹ của Thơ Cũ và rất Hiện Đại của Thơ Tân Hình Thức (Trần Văn Nam)

      - Với nhà văn Mặc Đỗ, ta biết thêm vài điều qua cuốn sách mới nhất của ông (Trần Văn Nam)

      - Nhà Văn Lữ Quỳnh Viết Truyện Phản Chiến Ở Vị Trí Và Bối Cảnh Nào? (Trần Văn Nam)

      - Hương Trinh đã tan rồi! (Lê Hữu)

      - Vịn Vào Lục Bát Của Trần Hoài Thư (Phạm Văn Nhàn)

      - Mấy Tháng Cuối Cùng Với Vũ Hoàng Chương

      (Mai Thảo)

      - Đọc quyển Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký với lời chú giải của Nguyễn Văn Sâm (Trần Văn Chánh)

      - Trương Vĩnh Ký, người giữ lửa cho tiếng nói Nam Kỳ (Nguyễn Văn Sâm)

      - Ngữ-Vựng Tiếng Việt của Giáo sư Trần Ngọc Ninh (Đàm Trung Pháp)

      - Phỏng vấn nhà văn Song An Hoàng Ngọc Phách

      (Lê Thanh)

      - Những Hồi Ức Buồn: Đọc Thơ Lữ Quỳnh (Khuất Đẩu)

      - Bên Ly Cà Phê, Ly Rượu... Thấp Thoáng Bóng Lữ Quỳnh (Nguyễn Lệ Uyên)

      - Nhà Thơ Hồ Đình Phương và Sự Nghiệp Âm Nhạc Hoàng Trọng (Du Tử Lê)

      - Dòng Thơ Chính Khí thời tiền chiến: Nhà thơ Thâm Tâm (1917-1950) (Viên Linh)

      - Thi Sĩ Đinh Hùng Người Làm Thơ Tình Kiệt Xuất

      (Huyền Viêm)

        Giai Thoại Văn Học

      Giai Thoại Văn Học

       

      Phong Kiều Dạ Bạc (T. V. Phê)

      Hoa Đào Năm Ngoái (T. V. Phê)

      Minh Nguyệt Sơn Đầu Khiếu (Tâm Hoa)

      Quả Báo (T. V. Phê)

      Cao Ngọc Anh (Lãng Nhân)

      Đồng Khánh và Tự Đức (Lãng Nhân)

      Những Giai Thoại Về Bùi Tiên Sinh (T. V. Phê)

       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

      Văn Học Miền Nam

       

      Văn Học Miền Nam

       

      - Dẫn Lược Từng Chương Tiểu Thuyết Danh Tiếng của Thomas Hardy (Trần Văn Nam)

      - Một chuyến đi (Trăm lần vui. Vạn lần buồn) (Phạm Văn Nhàn)

      - Viết về Duyên (Đỗ Xuân Tê)

      - Hình như cây súng con lạ lắm (Trần Hoài Thư)

      - Đôi mắt La Ronda (Trần Hoài Thư)

      - Bằng Hữu, Thật Sống Đủ Ngay Đây (Phan Nhật Nam)

      - Gặp anh Đặng Tiến và đi thăm Trần Hoài Thư (Phạm Văn Nhàn)

      - Những Giải Thưởng Văn Chương Trên Nước Việt (Nguiễn Hữu Ngư)

      - Đứng Trước Thực Tại (Lý Hoàng Phong)

      - Tản Mạn Về Tính Nhân Bản Trong Thi Ca Miền Nam Thời Chiến (Trần Hoài Thư)

      - Nhận Định Về Thơ Hậu Chiến (Lê Huy Oanh)

      - Di sản văn chương miền Nam: Các tác phẩm về văn học mới sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tổng Kết Cuộc Phỏng Vấn Về Quan Niệm Sáng Tác Của Các Nhà Văn (Nguyễn Ngu Í)

      - Cuộc Phỏng Vấn Văn Nghệ (Nguyễn Ngu Í)

      - Đi tìm nguồn cội (Nguyễn Xuân Hoàng)

      Nhìn Lại Một Số Tạp Chí Miền Nam (Nguyễn Văn Lục)

      Hướng về miền Nam Việt Nam (Nguyễn Văn Trung)

      Văn Học Miền Nam (Thụy Khuê)

      Câu chuyện Văn học miền Nam: Tìm ở đâu?

       (Trùng Dương)

      Văn-Học Miền Nam qua một bộ “văn học sử” của Nguyễn Q. Thắng, trong nước (Nguyễn Vy Khanh)

      Hai mươi năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975 Nguyễn văn Lục

      Đọc lại Tổng Quan Văn Học Miền Nam của Võ Phiến

       Đặng Tiến

      20 năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975  

       Nguyễn Văn Lục

      Văn học Sài Gòn đã đến với Hà Nội từ trước 1975 (Vương Trí Nhàn)

       

      Trong dòng cảm thức Văn Học Miền Nam phân định thi ca hải ngoại (Trần Văn Nam)

       

      Van Hoc

       

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      ,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Chu Trầm Nguyên Minh,  Du Tử Lê,  Dương Nghiễm Mậu,  Duy Liêm,  Hà Thúc Sinh,  Hà Thượng Nhân,  Hàn Mặc Tử,  Hồ Đình Phương,  

       
       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)