1. Head_

    Bùi Kỷ

    (5.1.1888 - 19.5.1960)

    Thu Hồ

    (14.10.1919 - 19.5.2000)
    Ad-25-TSu-2301360532 Ad-25-TSu-2301360532

     

     

    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. Thơ Lê Hân Từ Nguồn Nhạc Tình Ca (Hà Khánh Quân) Ad-21 Ad-21 (Google - QC3) (Học Xá)

      10-3-2024 | VĂN HỌC

      Thơ Lê Hân Từ Nguồn Nhạc Tình Ca

        HÀ KHÁNH QUÂN
      Share File.php Share File
          

       


             Nhà thơ Lê Hân
             HS. Đinh Cường vẽ

      Trang web Saigon Ocean là một diễn đàn văn học, nghệ thuật, âm nhạc và giải trí. Trang chủ gồm ba trung niên yêu đời: Nguyễn Tài Ngọc, Albert Đồng và Lê Hân. Trang này, lâu nay được rất nhiều bạn thông tin cho nhau. Mời các bạn vào thăm qua cánh cửa:


      http://www.saigonocean.com


      Trong bài giới thiệu này, chúng tôi chỉ ghé vào khu Âm Nhạc.

      Ngay trang đầu, phần nhạc có sự sắp xếp:


      • nhạc có notes,

      • nhạc chủ đề,

      • nhạc Việt,

      • nhạc ngoại quốc,

      • nhạc sĩ Việt Nam,

      • tất cả nhạc của saigonocean.


      Sự phân chia rõ ràng này đã là một khác biệt thú vị, so với nhiều khu giới thiệu nhạc Việt khác. Ở đây, chúng ta gặp được sự trân quý những vị nhạc sĩ, rất đáng hoan nghênh.


      Có giới hạn trong sự hiểu biết về âm nhạc, cũng như lòng yêu thích nhạc đã đến hồi sút giảm, nên tôi chỉ ghé qua tiểu mục: nhạc chủ đề.


      Ở mục này, bạn đọc sẽ bắt gặp phần giới thiệu một số tác giả. Những người đã làm phong phú gia tài âm nhạc Việt Nam. Những cái tên quen lạ sau đây, được nhà thơ Lê Hân, người phụ trách chính trang này giới thiệu, theo thứ tự abc:


      Anh Bằng, Anh Việt Thu, Cao Minh Hưng, Châu Đình An, Diệu Hương, Đăng Khánh, Đức Huy, Hà Dzũng, Hoàng Trọng, Khê Kinh Kha, Lam Phương, Lê Hựu Hà, Lê Uyên Phương, Minh Tuấn, Nam Lộc, Ngô Thụy Miên, Nguyễn Ảnh 9, Nhật Ngân, Nguyên Bích, Phạm Duy, Phạm Đình Chương, Phạm Mạnh Cương, Phú Quang, Phan Ni Tấn, Trần Quang Lộc, Trần Thiện Thanh, Trần Tiến, Trịnh Công Sơn, Trịnh Nam Sơn, Trúc Phương, Trường Sa, Từ Công Phụng, Văn Cao, Văn Phụng Việt Anh, Vĩnh Điện, Vô Thường, Vũ Thành An, Xuân Tiên...


      Với con số 41 tác giả, chắc chắn chưa khép lại sưu tập và giới thiệu của Lê Hân. Điều đáng nói trước tiên, là không có sự phân biệt nhạc sĩ hiện sống tại quốc nội hay hải ngoại. Giá trị nghệ thuật của tác phẩm, tập trung những tài hoa sáng tác nhạc ngồi cùng với nhau.


      Trong phần mỗi tác giả, Lê Hân thực hiện các tiểu mục: Tiểu sử tác giả. Những bài nhận định có liên quan. Danh sách tác phẩm. Giới thiệu ca khúc tiêu biểu qua nhiều giọng ca, và đặc biệt thường có, một bài thơ của Lê Hân, đưa chân.


      Bài viết này, chỉ có mục đích giới thiệu đơn giản dòng thơ của Lê Hân có từ nguồn nhạc. Chúng tôi không nhận định tỉ mỉ tính chất nghệ thuật của thơ. Đơn thuần là vài lời giới thiệu trước hoặc sau khi trích dẫn.


      Lê Hân, là một nhà thơ khá quen thuộc với bạn đọc trên net. Ông là tác giả của thi phẩm Tình Thơm Mấy Nhánh, xuất bản năm 2003, được nhiều trang điện toán trích giới thiệu. Thơ của ông quanh quẩn trong chủ đề tình yêu lứa đôi, bè bạn, và quê hương... như phần đông những người làm thơ gốc Việt. Trong Saigonocean, ngoài phần thơ mới chưa xuất bản (khá nhiều), dòng thơ từ nhạc của Lê Hân rất phong phú.


      Từ xưa đến nay, sự chung chạ giữa nhạc và thơ gần như chưa tách rời. Người ta thường nói “trong thơ có nhạc, trong nhạc có thơ.” Về những bài thơ của Lê Hân không nằm trong khẳng định này. Đây chỉ là một liên quan đồng cảm, hoặc đôi khi cố tình để đưa đẩy, giới thiệu một tên tuổi nhạc sĩ nào đó, mà nhà thơ yêu thích các ca khúc. Đọc qua một số thơ, chúng ta thấy ngay cái nét chung khi viết của Lê Hân. Sử dụng các tên ca khúc của nhạc sĩ, lắp ghép vào câu thơ của mình. Sự vịn vai này xem như thể lấy đà để đẩy nguồn cảm hứng đi xa. Dĩ nhiên sự đồng cảm luôn luôn có. Nhờ vậy dòng thơ có hơi thở thật thong dong, lưu loát. Tuy phải dùng những từ có sẵn, nhưng sự gượng ép rất nhỏ. Sự tinh tế nhuần tay giúp mỗi bài thơ có một cái hồn riêng. Ngoài tự do, tác giả sử dụng nhiều thể loại quen thuộc có vần, có điệu.


      Nhà thơ Đỗ Quý Toàn, cũng là người nhận định văn học, chính trị, kinh tế, xuất sắc. Trong tập Tìm Thơ Trong Tiếng Nói, ông đã phân chia rõ hai loại: thơ hay và thơ khéo, sau khi loại bỏ những bài viết chỉ có vỏ bọc của vần điệu, niêm luật.


      Có thể sớm minh định, thơ Lê Hân trong chủ đề này, thuộc về hai trong phân chia của Đỗ Quý Toàn. Thật vậy, việc sử dụng lại những chữ dùng của một ai đó trong tinh thần cố tình, thường làm giảm ý thơ, nguồn cảm hứng. Những chữ dùng xuất thần cũng có thể bị hạn chế. Một bài thơ hay thường có sự tình cờ linh hiển của ngôn từ. Tôi tin, Lê Hân đã gặp nhiều điều không như ý khi viết những bài thơ trên. Nhưng phải công nhận cái khéo rất nhuần nguyễn của tác giả Tình Thơm Mấy Nhánh.


      Bây giờ, xin được cụ thể giới thiệu một số thơ tiêu biểu, Lê Hân vịn lòng các nhạc sĩ:


      Với nhạc sĩ Phạm Đình Chương, một khuôn mặt lớn tiêu biểu của dòng nhạc tiền chiến Việt Nam, ông ca sĩ Hoài Bắc sinh năm 1929 này, bị nhà thơ Lê Hân “Nhớ Người Của Hội Trùng Dương” như sau:

      “anh từng nằm MỘNG DƯỚI HOA

      nên lòng trong suốt như là ca dao

      đất trời nắng trải lụa đào

      anh thấy sông núi ngấm vào cỏ cây


      MẮT BUỒN tiếp giáp mây bay

      ĐỢI CHỜ hồn nhạc đông tây chuyển mình

      MƯỜI THƯƠNG từ vạn khối tình

      nở ra một khúc thanh bình hoan ca


      tình anh như ngói lợp nhà

      chồng lên nhau giữ mượt mà điệu ru

      ĐÊM MÀU HỒNG, sáng vàng thu

      trắng đông mưa phủ gió mù mịt than


      chạm vào anh thành giọt đàn

      vang lên ngàn tiếng hân hoan, ngậm ngùi

      DẠ TÂM KHÚC buồn chen vui

      thơm MÀU KỶ NIỆM cuộc đời mênh mông


      dòng tình liền với dòng sông

      HỘI TRÙNG DƯƠNG mở cõi lòng thiết tha

      TIẾNG DÂN CHÀI mãi ngân nga

      trong đời như tiếng sóng va cát vàng


      gió bay nhiều lúc lộn đàng

      dội vào lồng ngực âm vang tiếng sầu

      treo lên NỬA HỒN THƯƠNG ĐAU

      ĐÊM CUỐI CÙNG của cuộc bể dâu chỉ là


      những dòng yếm thế lướt qua

      bỏ anh ở lại tình ca nhiệm mầu

      với còn nguyên THUỞ BAN ĐẦU

      ĐƯỢC MÙA, VUI ĐÓN XUÂN giàu niềm tin


      HÁT LÊN NÀO những chân tình

      LY RƯỢU MỪNG cụng, chợt nhìn thấy nhau

      anh đi? chưa thể đi đâu

      vẫn anh còn đó trong màu vô ưu

      nghe nhạc anh, ấm tình người

      tôi từ thơ dại thành tôi trưởng thành

      cảm ơn âm nhạc và anh

      cảm ơn tôi biết tôi lành như hoa.”

      Ghi chú: tất cả những chữ nghiêng viết hoa trong bài thơ trên và những bài thơ kế tiếp là tên những ca khúc do các nhạc sĩ đã sáng tác.


      Trong bài thơ trên có đến 16 tên ca khúc của Phạm Đình Chương, Lê Hân mang vào bài thơ của mình. Nội dung bài thơ ca ngợi, tán thưởng tâm hồn và tài hoa của người nhạc sĩ. Những câu lục bát rất tròn trịa lục bát, không có hơi thở vè ở đây.


      Với Trịnh Công Sơn, một tài hoa vượt bực nhưng có khá nhiều đánh giá dị biệt về phần đời thường, Lê Hân thả bút:

      “biết anh từ thuở ƯỚT MI

      dần qua từng nhánh xuân thì DIỄM XƯA

      ngợi ca anh, chuyện dư thừa

      thì thôi vớ vẩn đẩy đưa đôi dòng


      RU EM TỪNG NGÓN XUÂN NỒNG

      LỜI BUỒN THÁNH đã phải lòng gió bay

      VẾT LĂN TRẦM đọng trên tay

      lâu lâu lại ngó tháng ngày thanh xuân


      cuộc đời là một cõi chung

      mỗi người Ở TRỌ một vùng cỏ hoa

      tháng năm mộng mị PHÔI PHA

      may còn nương náu giọng ca sống đời


      RỪNG XƯA ĐÃ KHÉP lại, ngồi

      RU ĐỜI ĐI NHÉ hỡi người thế gian

      VÀNG PHAI TRƯỚC NGÕ điêu tàn

      tình sầu như nắm mây vàng cao bay


      HẠ TRẮNG níu kéo dòng mây

      mà thao thức mộng lắt lay hiên tình

      lòng thơm giọt NẴNG THỦY TINH

      thấy em mê đắm ru tình thảnh thơi


      cuộc đời không hẳn cuộc chơi

      và chơi không hẳn để đời vui hơn

      anh từng CHO ĐỜI CHÚT ƠN

      qua từng âm khúc tâm hồn ưu tư


      gởi tình trong LỜI MẸ RU

      NGỦ ĐI CON gió vi vu hiện ngoài

      nắng vàng CHIẾC LÁ THU PHAI

      HOA VÀNG MẤY ĐỘ vắt vai theo tình


      âm thanh hữu dạng hữu hình

      giúp cho thương nhớ lung linh sáng ngời

      NGẪU NHIÊN như đứng như ngồi

      thấy ra NGUỒN CỘI một đời bao dung


      CÁT BỤI là cõi vô cùng?

      người muôn năm sẽ về chung một nguồn

      anh như chưa hề biết buồn

      vì buồn đã chật trong buồng phổi anh


      để rồi hít thở âm thanh

      một đời bay bổng cũng đành khói sương

      tôi vừa mới hát cải lương

      tự nhiên tôi thấy bất lương thế nào


      chẳng vịn anh để trèo cao

      chỉ vui một lát tầm phào, ngồi không

      biết ai ai biết bềnh bồng

      sống trong cõi chết một lòng thảnh thơi”

      Trong bài thơ trên có đến 20 tên bài hát của Trịnh Công Sơn được sử dụng, quá ít so với gia tài nhạc để lại của nhạc sĩ này, nhưng Lê Hân đã chọn những ca khúc rất nổi tiếng và điều căn bản là rất thích hợp, ăn liền cùng những câu lục bát tỏ bày tình cảm của người làm thơ với người viết nhạc. Ngoài những câu có lắp ráp, nhà thơ cũng dành đến mười hai câu để nói lên sự thưởng thức nồng nàn của ông với nhạc sĩ. Lục bát vẫn rất giàu hình ảnh, không gượng ép:


      VÀNG PHAI TRƯỚC NGÕ điêu tàn

      tình sầu như nắm mây vàng cao bay


      hay:


      nắng vàng CHIẾC LÁ THU PHAI

      HOA VÀNG MẤY ĐỘ vắt vai theo tình


      Tôi rất thích tâm sự của Lê Hân trong ba đoạn cuối, mời các bạn nên đọc lại.


      Với Trần Tiến, một nhạc sĩ thành danh từ cái nôi âm nhạc miền Bắc, Lê Hân ca ngợi sự tài hoa của ông bằng cách thỉnh thoảng đặt chính mình vào vai trò của người viết nhạc để tâm sự. Đề của bài thơ “Lòng nhạc Trần Tiến” đã nói lên điều đó. Nhà thơ cũng thật khéo léo ngợi ca cái hồn nhạc, của người trồng cấy những nguồn âm thanh khá mới lạ từ ý đến từ. Lê Hân vẫn sử dụng thể lục bát:

      “bao giờ TÓC GIÓ THÔI BAY

      để tôi được nắm bàn tay biết buồn

      xem từng đường chỉ ngược xuôi

      từng cung sanh tử tới lui duyên tình


      dẫu người hờ hứng VÔ TÌNH

      tôi vẫn ghế đậu làm thỉnh đứng nhìn

      SẮC MÀU sáng tối u minh

      mở ra bằng nốt nhạc tình sáng trăng


      ĐÔI LỜI TÂM SỰ mon men

      ghé vào hồn phố nghèo hèn âm u

      để thành DÒNG SÔNG MÙA THU

      bát ngát điệp khúc tình ru giấc nồng


      có không một lá diêu bông

      cõi đất hạnh phúc ươm trồng tự do

      (nhà thơ chẳng phải giả đò

      nhạc sĩ chẳng phải bày trò vui chơi)


      mỗi nét nhạc một nét đời

      chở thơ đi khắp bầu trời khoan dung

      trăm năm không là vô cùng

      triệu năm cũng chẳng mịt mùng khói sương


      chỉ cần một chút yêu thương

      một chút san sẻ mật hương đất trời

      bên hiên lại có hai người

      hôn nhau để biết là đời của nhau


      MÙA XUÂN GỌI đã bao lâu

      tiếng cười như thể lạc đâu chưa về

      bài ca giắt mái tóc thề

      chẳng phải giữ tóc mà vân vê tình


      ĐỘC HUYỀN CẦM khúc thủy tinh

      Nguyễn Du giao lại tay linh hiển trồng

      cũng nhờ lòng dạ trổ bông

      nên dòng nhạc mới như sông đưa người


      xem kìa, ai giống CHỊ TÔI

      sống cùng âm điệu như người xa xưa”

      Có thể mục đích chính của nhà thơ Lê Hân là tán thưởng từng nhạc sĩ ông yêu thích, việc sử dụng tên ca khúc chỉ tạo ra cái đà cho sự thưởng thức, tán thưởng, trong bài này rất rõ chú ý của nhà thơ:

      “... có không một lá diêu bông

      cõi đất hạnh phúc ươm trồng tự do

      (nhà thơ chẳng phải giả đò

      nhạc sĩ chẳng phải bày trò vui chơi)


      mỗi nét nhạc một nét đời

      chở thơ đi khắp bầu trời khoan dung

      trăm năm không là vô cùng

      triệu năm cũng chẳng mịt mùng khói sương


      chỉ cần một chút yêu thương

      một chút san sẻ mật hương đất trời

      bên hiên lại có hai người

      hôn nhau để biết là đời của nhau...”

      Nếu trả lại dạng bình thường các chữ được tô đậm, câu chữ đúng là những câu thơ rất tự nhiên, vần điệu trôi chảy thoải mái, chở được dụng ý của người viết rất rõ ràng. Nói về cái khéo của thơ chính là điểm này.


      Nhạc sĩ Lam Phương, một người viết nhạc đa dạng, nhạc ông không thuộc loại bác học, nhưng có sức sống lâu bền trong lòng quần chúng, qua nhiều giai đoạn đổi thay của dân tộc, của lòng người. Với dòng nhạc dựa vào tình người của ông, tôi tin tuổi thọ của nhạc Lam Phương còn rất dài. Lê Hân đã dành cho nhạc Lam Phương bài thơ:

      "1.

      CHUYẾN ĐÒ VĨ TUYẾN ra đi

      mang theo thương nhớ, còn gì nữa không?

      sao nghe nặng những tấm lòng

      chứa quê hương với hương nồng yêu em


      ĐOÀN NGƯỜI LỮ THỨ lênh đênh

      NHẠC RỪNG KHUYA thắp ánh đèn tin yêu

      TRẮNG THANH BÌNH, gió hiu hiu

      NẴNG (đẹp) MIỀN NAM đón đời phiêu bồng vào


      thanh xuân phơi phới trúc đào

      BỨC TÂM THƯ chở ca dao ân tình

      yêu đời, yêu nước, đầu binh

      CHIỀU HÀNH QUÂN hát dòng kinh nhiệm mầu


      KHÚC CA NGÀY MÙA lắng sâu

      tình quê tình đất ấm câu tình người

      KIẾP NGHÈO biết sống đời vui

      ĐÈN KHUYA chong những tiếng cười lạc quan

      THÀNH PHỐ BUỒN đủ mơ màng

      DUYÊN KIẾP một ánh trăng vàng ngát hương


      2.

      khởi từ MÙA THU YÊU THƯƠNG

      MỘT MÌNH gánh KIẾP THA PHƯƠNG lên đường

      cho dài TRĂM NHỚ NGÀN THƯƠNG

      trái tim linh hiển dị thường hóa thân


      TÌNH BƠ VƠ vướng nợ nần

      thành trang tình sử trăm năm cuộc đời

      sống khắng khít, thật tuyệt vời

      nhạc kịch sinh động một thời thong dong


      TÌNH NGHĨA ĐÔI TA viển vông?

      hay dòng sông chợt đổi dòng ngẫu nhiên

      LẦM không hay chỉ nghiệp duyên

      EM ĐI RỒI vẫn bình yên hay là


      MỘT ĐỜI TAN VỠ, PHÔI PHA

      CỎ ÚA từng ngọn xót xa riêng mình?

      đây BÀI TANGO CHO EM

      ngổn ngang nghìn nốt nhạc mênh mông buồn


      PHÚT CUỐI còn ấm nhớ thương

      TIỄN NGƯỜI ĐI biết ai buồn hơn ai

      TAN VỠ có phải thiên tại?

      khi còn nguyên trái tim tài hoa thơm


      đời như vở kịch mãi còn

      những hồi kết thúc tùy lòng bao dung

      hồn thơm âm điệu vô cùng

      muôn ngàn đồng điệu thủy chung với lòng


      nốt nhạc giản dị trăm năm

      thở hít cùng với thăng trầm tình yêu

      trái tim người đựng bao điều

      mở ra như những cánh diều bay cao”

      Lê Hân chia làm hai đoạn cho bài thơ, phải chăng ông có ngụ ý giới thiệu hai giai đoạn đời thường của Lam Phương. Ở tám câu cuối bài, không chen vào tên đề bài ca nào, có thể là mục đích chia sẻ quan niệm sống và yêu giữa người làm thơ và người viết nhạc, thử đọc lại:


      "đời như vở kịch mãi còn

      những hồi kết thúc tùy lòng bao dung

      hồn thơm âm điệu vô cùng

      muôn ngàn đồng điệu thủy chung với lòng


      nốt nhạc giản dị trăm năm

      thở hít cùng với thăng trầm tình yêu

      trái tim người đựng bao điều

      mở ra như những cánh diều bay cao”


      Với nhạc sĩ Từ Công Phụng, một tên tuổi đang lẫy lừng ngoài và trong nước. Lê Hân đóng vai người nhạc sĩ để thả tâm sự qua dòng thơ tám chữ

      “ta từng hỏi BÂY GIỜ THÁNG MẤY?

      trong mùa tình hương cốm đầu tiên

      ngày mới lớn tâm hồn như trang giấy

      đậu trên tay đôi dòng mộng ngoan hiền


      đời chẳng dạy nhưng trái tim hiển thánh

      biết bâng khuâng biết thao thức mong chờ

      người cần nhớ thương, bướm ong cần mật

      ta cần thêm ca hát để nuôi thơ


      TỪ ngôn ngữ ta bước vào tiết tấu

      CÔNG kênh tình lên tuyệt đỉnh thanh cao

      PHỤNG cầu hoàng trải tấm lòng Tư Mã

      mắt Trác Văn Quân gói trọn đời trao


      NHƯ CHIẾC QUE DIÊM nhưng chóng vĩnh cửu

      ngọn tình TRÊN LƯNG CỦA THÁNG NGÀY qua

      soi thấy rõ VẪN MỘT ĐỜI HIU QUẠNH

      TUỔI XA NGƯỜI tình đâu dễ phôi pha


      yêu là nhớ BÊN KIA ĐỜI QUẠNH QUẾ

      TRÊN NGỌN TÌNH SẦU đọng giọt trăng hoa

      NHƯ NGỌN BUỒN RƠI mọc trên vách đá

      mùa thu mây ngàn ấm áo tình ta


      em yểu điệu qua LỐI MÒN THIÊN CỔ

      bàn tay xanh như phiến lụa ngọc ngà

      cánh cổ cao MÂY HỒNG xa xót nhớ

      ĐỜI BỖNG PHÙ DU theo tiếng em ca


      ta chợt sợ KIẾP DÃ TRÀNG, vội vã

      phổ lên em những âm biếc rạng ngời

      em hẳn nhớ MƯA TRÊN NGÀY THÁNG ĐÓ

      là âm thanh ta đã lỡ đánh rơi


      em gắng nhớ GIỮ ĐỜI CHO NHAU nhé

      MẮT LỆ NGƯỜI TÌNH đâu nỡ chia phân

      mai hay mốt cuối cùng ta HÓA KIẾP

      THIÊN ĐƯỜNG QUẠNH HIU da diết nhớ phong trần


      và chẳng thể nguôi quên tình em được

      em thương yêu đời sẽ cách biệt đời

      tiếng em khóc chắc cũng thành nốt nhạc

      ta mang theo không nỡ viết ra lời


      em yêu dấu cả VÙNG TRỜI KỶ NIỆM

      TRỜI VỀ ĐÊM ta sắp sửa về đâu

      NGỒI BÊN NHAU còn tình nào tẩm liệm

      NGƯỜI VỀ TRÊN MÂY, TRÊN NGỌN TÌNH SẦU


      đời chẳng tắt TỪ KHÚC tình tha thiết

      xin một lần được hỏi lại em yêu

      đời rộng quá BÂY GIỜ LÀ THÁNG MẤY?

      MÃI MÃI BÊN EM đâu dám ước chi nhiều”

      Bài viết rất lãng mạn, rất thơ, mặc dù dùng nhiều tên ca khúc, nhưng rất tự nhiên, ý và lời thong dong rất mực.


      Với nhạc sĩ Văn Cao, Lê Hân dường như chỉ được đến gần ông qua sự thưởng ngoạn. Ngay đề bài thơ Vọng Văn Cao đã cho thấy điều này. Ngoài bài viết dành cho nhạc chủ đề, Lê Hân còn từ Văn Cao viết một bài thơ khác. Xin trích đủ cả hai:

      “dung mạo không TRƯƠNG CHI

      nhưng tâm hồn đồng điệu

      với tiếng sáo diệu kỳ

      vượt ra ngoài hữu hạn


      người đến từ BẾN XUÂN

      người về cùng GIÓ NÚI

      THIÊN THAI giữa đời thường

      SUỐI MƠ không có tuổi


      người trải BUỒN TÀN THU

      qua CUNG ĐÀN XƯA chảy

      giữa trời đất thiên thu

      lòng thơm mùi lửa dậy


      SÔNG LÔ trong NGÀY MÙA

      MÙA XUÂN ĐẦU TIÊN đến

      giọt đàn cùng giọt mưa

      trải nhịp tim định mệnh


      đứng cùng THU CÔ LIỆU

      hùng khúc cùng tâm khúc

      GÒ ĐỐNG ĐA về chiều

      nghiêng thân vào thế tục


      bao nhiêu tình LÀNG TÔI

      gởi vào thơ vào họa

      đời ấm những tiếng cười

      dẫu chìm trong buồn bã


      người vẫn còn ở đây

      trong tiếng tình vọng động

      lấp lánh dáng gầy gầy

      trong chuỗi nhạc lộng lẫy”

      Bài ngụ ngôn trên, quy tụ một số đường nét chân dung người nhạc sĩ, dành được nhiều thiện cảm yêu thương của cả hai miền Nam Bắc Việt Nam. Bài thơ thứ hai được giới thiệu trong mục Lê Hân, phần thơ mới:

      “lá vàng bay nhớ Văn Cao

      cái ông nhạc sĩ hanh hao nắng vàng

      cái ông làm giàu mơ màng

      từ sương từ khói từ ngàn hạt mưa


      cái ông biết pha sớm trưa

      vào trong âm nhạc đong đưa tiếng tình

      cái ông ép xúc cảm mình

      thành ra dòng chảy hữu tình âm thanh


      ông ngồi ngất ngưởng đầu cành

      mùa thu kể rõ ngọn ngành yêu thương

      nhờ ông tôi sớm biết buồn

      khi chưa yêu, khi chưa thương người nào


      nhờ ông tôi biết nao nao

      giữa trời giữa đất bước vào mùa thu

      (Chợt Nhớ Văn Cao)

      Trong nhiều nhạc sĩ, gần như tôi mới được biết tại hải ngoại, nhưng công trình sáng tác của họ thật dồi dào nghệ thuật cũng như số lượng. Tôi muốn đề cập đến hai nhân vật: nhạc sĩ Đăng Khánh và nhạc sĩ Nguyên Bích.


      Được biết nhạc sĩ Đăng Khánh theo học Đại Học Nha Khoa Sài Gòn và Đại Học Nha Khoa Alabama, Hoa Kỳ, hiện đã về hưu sau 35 năm hành nghề tại Houston, Texas. Để trở thành một nhạc sĩ đúng nghĩa, ông Nguyễn Nhật Thăng, tên thật của Đăng Khánh, đã theo học classical guitar với nhạc sĩ Hoàng Bửu (1964). Học classical piano với linh mục Nguyễn Tiến Dũng (1968). Sang Hoa Kỳ học Nhạc Lý – Hòa Âm - Sáng Tác (2000) tại Moores School Of Music, University of Houston. Sáng lập Trường Suối Nhạc (1988) và Đài Phát Thanh VOVN (1994) tại Houston. Khởi sự sáng tác nhạc từ năm 1966, nhạc phẩm đầu tay Tiễn Em Chiều Mưa. Mời đọc những dòng thơ Lê Hân cảm nhận qua lời nhạc của nhạc sĩ Đăng Khánh:

      nhạc xanh đọng mướt dáng thơ

      ta nuôi bằng những ước mơ chân tình

      CÁNH HOA XƯA lưu ảnh hình

      HẠT MƯA BAY CUỐI ĐỜI tình long đong


      nhớ EM NGỦ TRONG MÙA ĐÔNG

      ĐÊM TRĂNG KHUYA mở cánh lòng ta ra

      LÀM SAO EM BIẾT lòng ta

      yêu em từ thuở cành hoa mỉm cười


      yêu em từ thuở làm người

      làm chàng nhạc sĩ buồn vui vơi đầy

      và TA MUỐN CÙNG EM SAY

      CUNG ĐÀN XƯA với bàn tay phiêu bồng


      nhạc ta từ thuở trổ bông

      đã có em dạo vòng vòng bên trong

      em là một kẻ có lòng

      làm cho nốt nhạc ta hồng hào thêm


      LỆ BUỒN NHỚ MI, ngước lên

      MẮT EM VƯƠNG GIỌT SẦU mềm mại thơm

      ta loay hoay chuyện mất còn

      đâm ra bỏ lạc màu son xuân tình


      cảm ơn em, người nữ sinh

      cảm ơn em bé xinh xinh môi cười

      cảm ơn em dáng thanh tươi

      cảm ơn hàng triệu triệu người sắc hương


      GIẤC MƠ ĐỜI TÔI vô thường

      đã nhờ hồn vía bốn phương bềnh bồng

      nhạc tôi từ đấy mênh mông

      vào trong thiên hạ chạy vòng quanh em

      Với nhạc sĩ Nguyên Bích, trước khi đọc thơ Lê Hân, xin lướt qua tiểu sử của người nhạc sĩ này. Chúng ta lại gặp một vị bác sĩ ưa thích âm nhạc và thành công rất vững vàng. Ông tên thật là Nguyễn Văn Bích, sinh năm 1944 tại Hà Nội, sau đó trưởng thành trong nền giáo dục của Việt Nam Cộng Hòa, để trở thành một bác sĩ Quân Y, nên phải đi tù 3 năm sau 1975. Đến Hoa Kỳ năm 1980, học lại và tốt nghiệp hành nghề Bác Sĩ Gia Đình tại Houston, USA.


      Về âm nhạc, ông học qua Ký Âm Pháp tại trường Nguyễn Bá Tòng Sài Gòn, học xướng âm từ nhạc sĩ Hùng Lân để trở thành một giọng ca không chuyên. Trong hai thập niên 80, 90 là cao điểm sinh hoạt âm nhạc của vị bác sĩ này. Ông đã cho phát hành CD Nguyện Cầu gồm 10 ca khúc với chính giọng ca của ông cùng hai nữ ca sĩ Lưu Hồng và Mỹ Na. CD Sao Vội Tàn Phai cũng 10 ca khúc trình bày bởi các ca sĩ tên tuổi như Vũ Khanh, Tuấn Ngọc, La Sương Sương, Thanh Hà... Ngoài tình Quê Hương, Tình Yêu Lứa Đôi vẫn là chủ đề chính trong âm nhạc Nguyên Bích, Nhà thơ Lê Hân dựa theo tên các ca khúc để có một bài lục bát chân tình tán dương sau:

      HIẾN CHƯƠNG YÊU đã viết rồi

      BÂNG KHUÂNG chi nữa em ơi ký vào

      MONG MANH một kiếp má đào

      TÌNH SI dại tự thuở nào ngát xanh


      ƯỚC AO gặp được duyên lành

      ƯỚC VỌNG có đủ em anh trải lòng

      GIÃ TỪ QUẠNH HIU cho xong

      để cùng TÂM SỰ VỚI DÒNG SÔNG tình


      ơi em rạng rỡ vóc xinh

      tâm Phật hồn Chúa hiển linh sáng ngời

      cánh tay ĐÔI MẮT TUYỆT VỜI

      xin cùng LẶNG LẼ TÌNH TÔI chong đèn


      ơi em dòng tóc thơm đen

      xin vãi ngàn sợi sáng trăng em cười

      xin làm MƯA TRONG LÒNG tôi

      để nghe máu thịt thành lời lá hoa


      ngại chi CUỘC TÌNH PHÔI PHA

      HÃY BẢO TÔI biết đâu là cõi thơ

      ngoài tình em chẳng nơi nào

      để ngồi ca hát vẩn vơ suốt đời


      THƠ CHẢY HỒN TÔI mất rồi

      mời em nối ngọn tình đời đong đưa

      bằng NỤ CƯỜI EM NĂM XƯA

      và đôi mắt liếc hồi vừa chớm yêu


      mênh mông nắng sáng mưa chiều

      không cần SÁM HỐI khi liều yêu em

      mở lòng TIẾNG HÁT CON TIM

      cho nhạc tôi ghé đậu lên tình người


      tạ ơn em bước vào đời

      tạ ơn em đã cùng tôi sống hoài…

      Một nữ nhạc sĩ duy nhất, Lê Hân mời vào thế giới nhạc chủ đề của Saigonocean: nữ nhạc sĩ Diệu Hương. Có thể vì sự tế nhị giới tính, hiền thơ Lê Hân, ở bài này thật là hiền, nhẹ nhàng rất mực ca dao:

      MÌNH ƠI đã ngủ rồi sao

      dậy nghe em lót ca dao vào tình

      TRÁI TIM KHÁT VỌNG rập rình

      những dòng nhạc biếc hiển linh ra đời


      NỖI BUỒN CÒN LẠI trên môi

      nghe như tiếng thở chơi vơi vắn dài

      MƯA CHIỀU LẶNG LẼ thấm vai

      BÊN ANH NGÀY CUỐI tóc mai thơm lừng


      lòng em vốn rộng vô cùng

      mời anh thử dạo bước chung với tình

      CÕI ĐỜI VUI, nhạc thủy tinh

      em ươm từng búp hoa xinh lên đàn


      LẶNG NHÌN TA THÔI ngỡ ngàng

      CÒN TRONG NỖI NHỚ hàng hàng nốt xanh

      một đời em thở vì anh

      một đời anh thở chân thành cho nhau


      HỎI TÌNH ướm vết mai sau

      CÒN NGHE TIẾNG gọi buồn đau khẽ khàng

      đời hư ảo nối từng trang

      CHO EM HỎI nhỏ thiên đàng nơi đâu


      hồn treo trên PHIẾN ĐÁ SẦU

      nghe trong KHẮC KHOẢI úa màu hoa nghiêm

      thưa rằng VÌ ĐÓ LÀ EM

      xòe tay cho nhạc trổ lên nụ hồng


      còn gì CHO NHỮNG BÂNG KHUÂNG

      ngoài tâm tĩnh lặng như không mịt mù

      nhạc như một vị chân tu

      động mà vẫn tĩnh người ru, ru người


      Diệu Hương hương dịu dàng tươi

      đóa hoa đóa nhạc mìm cười an nhiên”

      “mình ơi đã ngủ rồi sao/ dậy nghe em lót ca dao vào tình/ trái tim khát vọng rập rình/ những dòng nhạc biếc hiển linh ra đời...” Thật thú vị, rất thú vị, và càng thú vị: “nhạc như một vị chân tu/ động mà vẫn tĩnh người ru, ru người.” Quá rõ để nhìn thấy nhà thơ tạm thời cho phép mình hóa thân làm người nữ nhạc sĩ. Cái tâm sự rất con gái này thật có duyên, thật dễ thương. Diệu Hương là một bàn tay giàu tài hoa trong âm nhạc Việt Nam hiện thời, kể cả trong và ngoài nước. Cám ơn Lê Hân đã chọn giới thiệu đúng với sự trân trọng thưởng ngoại của đông đảo quần chúng.


      Nhà thơ Lê Hân đã dùng khá nhiều thời gian cho chủ đề giàu hương thơm cho góc chơi văn học nghệ thuật của ông và hai bạn hữu ông. Tôi thú thật, rất muốn ngồi gõ tiếp những nhận xét linh tinh về từng bài thơ cho mỗi nhạc sĩ. Nhưng nghĩ mình không nên tham lam. Giải pháp dễ nhất, tôi chọn: trích hết những bài thơ đó, tùy nghỉ bạn đọc thưởng lãm.


      Kết thúc bài viết vội này là lời cảm ơn chân tình, gởi đến các nhạc sĩ, nhà thơ Lê Hân, lẫn những bạn đọc.


      Hà Khánh Quân

      (trích từ “Theo Gót Thơ – Tập 2” xuất bản năm 2018)

      Hà Khánh Quân

      Nguồn: Ngôn Ngữ Số 30, Tháng 3/1 2024
      Thơ Văn Ngôn Ngữ Và Giới Thiệu Lê Hân

      Ad-22-A_Newest-Feb25-2022 Ad-22-A_Newest-Feb25-2022


      Cùng Tác Giả

      Cùng Tác Giả:

       

      - Thơ Lê Hân Từ Nguồn Nhạc Tình Ca Hà Khánh Quân Nhận định

      - Thơ của người viết văn làm lính chiến Trần Hoài Thư Hà Khánh Quân Nhận định

    3. Bài viết về nhà thơ Lê Hân (Học Xá) Ad-31 Ad-31 = QC_250-250 (Học Xá)

       

       

      Bài viết về Lê Hân

        Cùng Tác Giả (Link-1)

      Lê Hân, Nhà Thơ (Nguyễn Vy Khanh)

      Thơ Lê Hân Từ Nguồn Nhạc Tình Ca (Hà Khánh Quân)

      Đọc 'Tình Thơm Mấy Nhánh' (Đàm Trung Pháp)

      - Lê Hân, ‘Ngọn tình lục bát’ và ‘tiểu truyện’ văn nghệ sĩ (Du Tử Lê)

      - Hân (Song Thao)

      - Lê Hân “Thơ Dễ Thương” (Hà Khánh Quân)

      - Lê Hân- Câu thơ bất chợt thả hong thu chiều (Đỗ Trường)

      - Viết về nhà thơ Lê Hân (Nhiều tác giả)

       

      Tác phẩm của Lê Hân

        Cùng Tác Giả (Link-2)

      - Tiình Thơm Mấy Nhánh

      - Ngọn Tình Lục Bát

      - Con Đường Năm Xưa (Nhạc Nhật Ngân)

      - Trang nhà

      Tác phẩm trên mạng:

      - saigonocean.com

      - tranthinguyetmai.wordpress.com

       

      Bài Viết về Văn Học (Học Xá)

       

      Bài viết về Văn Học

        Cùng Mục (Link)

      Ngày Của Mẹ, Ngày Của Con (Lê Hữu)

      Xúc động đọc "Thưa Mẹ" của Phương Tấn (Thiếu Khanh)

      Thơ Phương Tấn Là Đồng Vọng Những Đau Thương Của Dân Tộc (Nguyễn Lệ Uyên)

      TS Nguyễn Tiến Hưng ra mắt sách ‘Bức Tử VNCH-Kissinger và 8 Thủ Đoạn Nham Hiểm’ (Lâm Hoài Thạch)

      Hiệu Ứng Của Âm Và Thanh Trong Thơ Qua Lăng Kính Của Nhà Phê Bình Văn Học Bùi Vĩnh Phúc (Trần C. Trí)


       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

       

      Văn Học Miền Nam (Học Xá) Văn Học (Học Xá)

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      Danh Mục Tác Giả: Cùng Chỉ Số (Link-2) An Khê,  Andrew Lâm,  Andrew X. Phạm,  Au Thị Phục An,  Bà Bút Trà,  Bà Tùng Long,  Bắc Phong,  Bàng Bá Lân,  Bảo Vân,  Bích Khê,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Bích Hà,  Bùi Giáng,  Bùi Kỷ,  

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)