12-10-2026 | VĂN HỌC

Nguồn Gốc Việt Tộc Từ truyền thuyết đến hiện thực lịch sử

  PHẠM TRẦN ANH

“Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời Người ơi!”

“Có tổ có tôn, tổ tổ tôn tôn – Tôn tổ cũ

Còn non còn nước, non non nước nước – nước non nhà."

“Thái thủy khai cơ, tứ cố sơn hà qui bản tịch

Đăng cao vọng viễn, quần phong la liệt tự nhi tôn."

(Mở lối đắp nền, bốn hướng non sông qui một mối

Lên cao nhìn rộng, nghìn trùng sông núi tựa đàn con.)

Câu đối ở đền Hùng

Tổ tổ tôn tôn, tôn tổ cũ

Non non nước nước, nước non nhà.

    Tản Đà

Tổ Hùng là vị cha chung

Trăm con ở khắp mường trong mường ngoài

Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ Tổ mồng mười tháng ba.

    Ca dao Việt Nam

Sữa Mẹ Âu tuôn tràn NHÂN NGHĨA

Máu Bố Lạc bừng chỉ HÙNG ANH

Vong thân tha hóa sao đành

Ai ơi nhớ lấy ngọn ngành VIỆT NAM.

    Phạm Trần Anh

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khang thủ bại hư."

    Lý Thường Kiệt

Sông núi Trời Nam của nước Nam

Sách Trời định rõ tại muôn ngàn

Ngông cuồng giặc dữ vào xâm lấn

Chuốc lấy tiêu vong chuốc “nhục” tàn.

    Phạm Trần Anh

    (Cẩn dịch)

Bình Ngô Đại Cáo

“Như nước Đại Việt ta từ trước

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu

Sơn hà cương vực đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu - Đinh - Lý – Trần

Cùng Hán – Đường – Tống – Nguyên

Mỗi bên hùng cứ một phương

Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau

Song hào kiệt đời nào cũng có.”

    Nguyễn Trãi

Văn hiến thiên niên quốc

Xa thư vạn lý đồ

Hồng Bàng khai tịch hậu

Nam phục nhất Đường, Ngu.

    Minh Mạng

Ngàn năm văn hiến nước ta

Giang sơn, Tổ Quốc một nhà Việt Nam

Khởi từ Tiên Tổ Hồng Bàng

Thái bình thịnh trị vẻ vang giống nòi.

    Phạm Trần Anh

    (Cẩn dịch)

“Bán qui sơn, bán qui hải

Nhất viết Long, nhất viết Tiên

Nửa lên rừng, nửa xuống biển

Bố là Rồng, Mẹ là Tiên.

“Cây có gốc mới nở nhành sanh ngọn

Nước có nguồn mới biển rộng sông sâu

Người ta nguồn gốc ở đâu?

Có tổ tiên trước rồi sau có mình...

“Vấn lai dĩ sự tu vi sử

Tế nhận như đồ dục mệnh thi”

Lịch sử cổ kim sao đẹp quá

Giang sơn cẩm tủ muốn đề thơ.”

    Trịnh Tùng

Thà đui mà giữ đạo nhà

Còn hơn sáng mắt ông cha không thờ.

    Nguyễn Đình Chiểu

Hồng Lạc nhi tôn kim, hữu chủng

Bất tri thử hậu cánh hà như?

(Cháu con Hồng Lạc còn đây

Rồng Tiên không biết mai này ra sao?)

    Tản Đà

Anh hùng kim cổ lưu Quốc sủ

Núi sông hùng vĩ tạo hồn thơ.

Phạm Trần Anh

Quê Hương không chỉ là sông núi ruộng vườn, là chùm khế ngọt... mà Đất Nước còn có biết bao vẻ đẹp tinh thần của lối sống Đạo Hạnh, Nhân Nghĩa, Yêu Thương, Đoàn Kết hun đúc Ý Chí Tâm Hồn của cả khối Dân Tộc hơn bảy chục triệu người Việt Nam gọi là Đồng Bào, đối xử với nhau như ruột thịt cùng một Mẹ sinh ra.

Thông điệp muôn ngàn

Hoa văn hiện năm ngàn năm lịch sử

Tiếng trống đồng vang dội khắp trời Nam

Huyền thoại Rồng Tiên thông điệp muôn ngàn

Văn minh Việt mở đầu trang sử mới.

Phùng Nguyên Đông Sơn, trống đồng Ngọc Lũ

Hoa văn xưa in dấu mãi ngày nay

Bao nhiêu năm mới có được ngày này

Dân tộc Việt vươn mình như Phù Đổng.

    Giỗ Tổ 4878

        Huyền thoại

Đất nước năm ngàn năm lịch sử

Dân tộc bảy chục triệu đồng bào

Rồng Tiên triết thuyết đẹp sao!

Ngàn năm con cháu há nào dám quên

        Đồng bào

Nhớ xưa Quốc tổ mở nền

Truyền thống văn hiến sử thiêng Việt Hùng

Bọc điều trăm họ thai chung

Đồng bào tiếng gọi vô cùng Việt Nam.

    Phạm Trần Anh

    Mùa Giỗ tổ 4878

Nhớ xưa Quốc Tổ mở nền

Năm ngàn văn hiến sử thiêng Việt Hùng

“Bọc điều trăm họ thai chung

Đồng bào tiếng gọi vô cùng Việt Nam.”

Lịch sử là ghi chép những hình ảnh, sự kiện và tư tưởng từng thời đại, đón tìm một tia sáng bất diệt cho tương lai. Mỗi trang sử là một bài thơ hùng tráng lẫm liệt, đôi khi lại là thất bại khổ đau nhục nhã... có sức mạnh làm rung động tim óc con người không ít.

    Đức Nhuận.

Nhiều Tác Giả

Nguồn: Cội Nguồn Việt Tộc, Tác giả: Phạm Trần Anh

Nxb: Việt Nam 2004

Cùng Tác Giả:

- Nguồn Gốc Việt Tộc Từ truyền thuyết đến hiện thực lịch sử Phạm Trần Anh Biên khảo

- Ngày Tết Trong Tâm Thức Việt Phạm Trần Anh Biên khảo