1. Head
    1. Link

      Liên Kết

       

       

      Từ Điển Anh Việt

       

          

       

       


      Tac Pham & Tac Gia

      Tác Phẩm

       

       

      Tác Giả

       

       
       

      Tạp Chí

       

      PHONG HÓA (13 số đầu)
       (Đại học Khoa học Xã hội)
      PHONG HÓA (các số sau)
       (Đại học Hoa Sen)
      TỰ LỰC VĂN ĐOÀN, tác phẩm
       (Viện Việt Học)
      VĂN HỌC
      Tạp chí Văn Học
      Thư viện Người Việt:
      NAM PHONG
      TRI TÂN
      THANH NGHỊ
      NGÀY NAY
      VĂN HOÁ NGÀY NAY
      TIỂU THUYẾT THỨ BẢY
      TẬP SAN SỬ ĐỊA
      THẾ KỶ 21
      DÒNG VIỆT
      Trọn bộ DÒNG VIỆT (1993-2009)
      VĂN (Xuân Canh Thìn) (vanmagazine)
       

       

    2. ‘Thiếp trong khung cửa …’ (Trùng Dương)

      18-5-2017 | VĂN HỌC

      ‘Thiếp trong khung cửa …’

       TRÙNG DƯƠNG

      Lục tìm một tài liệu, tôi tình cờ lại tìm thấy một bức tranh bằng bút chì vẽ cách đây 35 năm, có lẽ là bản nguyên thủy cuối cùng của một trong ba bộ tranh tôi vẽ minh họa cuốn “Chinh Phụ Ngâm” vào đầu thập niên 1980 -- bức cuối cùng vì tôi đã cho đi hết những bản vẽ, và cũng chả nhớ đã cho những ai.



          

      Bức tranh mang tựa đề “Thiếp trong khung cửa, chàng ngoài chân mây.”


      Nhìn bức tranh bằng bút chì trên tờ giấy viết thơ mong manh, kỷ niệm chợt kéo nhau về vây quanh tôi, thúc hối tôi kể lại câu chuyện tưởng đã đi vào quên lãng, cùng với “mười ngón tay bắt được của trời” (cụm từ của cố nhà văn Mai Thảo vẫn gọi các hoạ sĩ).


      Hồi ấy gia đình tôi ở trên rừng, đúng ra là một vùng còn hoang dã ở giữa những ngọn đồi trong Quận Vàng (El Dorado County) khoảng 40 miles về đông bắc của thành phố Sacramento. Chúng tôi vừa xây xong nhà, chưa hoàn chỉnh, nhưng dọn vào ở được sau mấy năm sống trong trailer như những người đi khai phá Miền Tây ngày xưa – không điện, nước máy, truyền hình và những tiện nghi đô thị khác. Ngôi nhà một tầng rưỡi, ba phòng ngủ, ngó xuống thung lũng Coloma, nơi xẩy ra phong trào Gold Rush vào năm 1849 đã thay California hoàn toàn sau đó.


      Cả nhà năm người, chỉ có chồng tôi đi làm, hàng ngày lái xe gần 100 miles vừa đi vừa về Sacramento. Các con ba đứa còn nhỏ, hai cháu gái, tuổi 9 và 6; cháu trai lớn nhất 16, cũng đã giúp được nhiều việc, kể cả tiếp tay xây nhà từ móng, một kiến thức và kinh nghiệm cháu đã mang vào đời. Ở xa thành phố, nơi hầu hết người tị nạn chọn ở cho dễ kiếm việc, và cũng vì nhu cầu gia đình, tôi ở nhà trông nom con cái và lo việc nhà, tạm gián đoạn việc học mà tôi đã bắt đầu ở đại học cộng đồng khi chưa dọn lên rừng.


      Đây cũng là giai đoạn của phong trào vượt biển cao độ của thuyền nhân Việt không chấp nhận chế độ cộng sản. Những bức hình thảm trạng vượt biển do nhiếp ảnh gia Eddie Adams đã ít nhiều ảnh hưởng tới việc Quốc Hội Mỹ bằng lòng nhận thêm người Việt vào định cư. Adams lại chính là tác giả của bức ảnh Tướng Nguyễn Ngọc Loan xử tử tên Việt cộng đã đoạt giải Pulitzer góp phần vào việc thay đổi dư luận quần chúng Mỹ đối với cuộc chiến tại Việt Nam hồi cuối thập niến 1960. Ông Adams trước khi mất, qua lời của thân nhân, muốn được nhớ tới qua bộ ảnh thuyền nhân hơn là bức ảnh đã đọat giải.


      Từ trại tạm cư Songkla, nhà văn Nhật Tiến, cặp phóng viên Dương Phục và Vũ Thanh Thủy, gửi tới tôi bản sao bản tường trình của họ về thảm cảnh hải tặc vừa trải qua. Các anh chị là ba trong khoảng 100 thuyền nhân vừa được ông Theodor Schweitzer của Cao ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc cứu khỏi hòn đảo Koh Kra kinh hoàng, nơi họ bị giam giữ và bạo hành gần tháng trời bởi hải tặc.


      Tôi đứng ngồi không yên. Nhiều người tị nạn trẻ hồi ấy đã tình nguyện sang các trại tị nạn ở rải rác trong vùng Đông Nam Á để góp tay xoa dịu nối thống khổ của người đồng hương. Tôi ao ước có mặt trong đám họ.


      Những đồi thông vi vút, những gốc cây sồi gợi cảm đối với người thích vẽ, những vòm đồi đuổi nhau xuống thung lũng bao quanh dòng sông American River và các di tích Gold Rush một dạo đã xoa dịu mối sầu xa quê của tôi, nay tuy vẫn xoa dịu nhưng không đủ làm suy giảm những cơn sóng gió vần vũ trong tôi.


      Rồi là tin ông Hoàng Cơ Minh và các chiến hữu đã lập chiến khu và bắt tay được với các lực lượng phục quốc. Tôi nghĩ tới những người đàn bà ở lại giữ việc trông nom gia đình, con cái. Tôi nghĩ tới những người chinh phụ. Tôi đem Chinh Phụ Ngâm ra đọc. Xưa khi còn học trung học, Chinh Phụ Ngâm không phải là thi phẩm tôi thích. Một phần vì không thích những gì ủy mị; phần lớn là chưa thấy được cái hay của chữ nghĩa.


      Cũng tác phẩm ấy, trong bối cảnh và tâm sự của mình vào đầu thập niên 1980, nó mang một sắc thái khác. Tôi dần cảm được tâm sự của người chinh phụ. Quanh tôi đang có những người chinh phụ này. Và tôi bắt đầu vẽ minh hoạ cho Chinh Phụ Ngâm.


      Tôi vẽ trước sau ba bộ minh hoạ, mỗi bộ khoảng trên 10 tấm. Một bộ bằng bút chì, trên giấy viết thư thường, như người vẽ chơi cho khuây khoả, bạ giấy gì vẽ trên giấy nấy, tới khi nhận ra thì đã trễ, đã đi sâu vào bức vẽ, nên tôi cứ giữ nguyên như thế. Bức “Thiếp trong khung cửa…” trên là một trong trên chục bức còn sót lại của bộ tranh bằng bút chì này.


      Rồi một ý nghĩ nẩy ra. Sao không chuyển sang vẽ… thật, nhỉ? Tôi vẽ lại một bộ khác, trên giấy vẽ đàng hoàng, bằng bút và mực (ink & pen). Có người bạn đề nghị phổ biến. Tôi cũng mon men bước vào lãnh vực đó, nhưng bỏ dở. Giản dị: tôi không có khả năng thương mại. Tôi chỉ thích vẽ chơi thôi. Và cho, chứ không bán. Đối với văn chương cũng vậy. Tôi không bao giờ muốn văn chương và nghệ thuật nuôi tôi. Tôi yêu mến chúng, chỉ muốn chúng là nơi cho tôi vịn để đứng lên những khi xuống tinh thần.


       

      Một phần bích chương của bộ Chinh Phụ Ngâm Minh Hoạ ấn bản thứ hai (ink & pen)

      Nên tôi bắt đầu vẽ bộ thứ ba, lần này bằng than, là thứ tôi thích vì nó cho phép tôi diễn tả tâm trạng mình cách mạnh mẽ hơn. Bên dưới là hai bức từ một hình chụp, vì người vẽ không còn giữ nguyên tác nào.


       

      Trái, “Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất quân.”
      Phải, “Múa gươm rượu tiễn chưa tàn.”

      Nay, hơn ba thập niên sau nhìn lại, tôi nhận ra nhờ bận rộn với việc vẽ vời tôi đã duy trì được sự thăng bằng trong vai trò người mẹ của tôi hồi ấy trước bao nhiêu những kêu gọi thôi thúc đến từ bên ngoài. Tôi mang ơn nghệ thuật.


      Có lẽ tôi sẽ quên những bức minh hoạ này, như quên “mười ngón tay bắt được của trời,” nếu anh bạn chủ bút Phạm Phú Minh không, một lần, đi tìm trên Internet xem có minh hoạ nào liên hệ để đi với một bài về Chinh Phụ Ngâm Diễn Nôm. Anh tình cờ tìm thấy một bức của ấn bản thứ hai, thấy ký bút hiệu của tôi, nên tò mò hỏi. Tôi may mắn còn giữ được một số bản in của ấn bản này, nên đã scan và chuyển cho bạn.


      Ngày của Mẹ năm nay, tôi sẽ kể với các con và ba cháu nội và ngoại của tôi như vậy.


      Tôi biết thế nào chúng cũng sẽ lại hỏi sao mẹ/bà không tiếp tục vẽ nữa.


      [TD, 2017-05]


      Trùng Dương

      Nguồn: diendantheky.net



      Cung Tac Gia

      Cùng Tác Giả:

       

      - Thiếp trong khung cửa Trùng Dương Hồi ức

      - Cuộc Đời Nổi Trôi Của Một Cuốn Sách Trùng Dương Giới thiệu

      - Nước Tôi Dân Tôi Trùng Dương Tạp bút

      - Bách Khoa, nơi từ đó... Trùng Dương Tạp bút

    3. Bài Viết về Văn Học
       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Nguyễn Đình Toàn (Võ Phiến)

      - Thử Tìm Hiểu Ý Tưởng Của Thi Sĩ Vũ Hoàng Chương Trong Bài "Đọc Lại Người Xưa: Tr (Trần Từ Mai)

      - Thành Tôn, nhà thơ... ‘sống đẹp’ (Du Tử Lê)

      - Thiếp trong khung cửa (Trùng Dương)

      - Giáo Sư Trần Ngọc Ninh ra mắt 3 cuốn sách dạy tiếng Việt cho trẻ em (Quốc Dũng)

      - Nghĩ Về Thơ Biểu Cảm Và Thơ Biện Luận (Qua Thi Phẩm của Thành Tôn) (Trần Văn Nam)

      - Điểm sách: Hán Việt Tự Điển (Trần Trọng San & Trần Trọng Tuyên) (Đàm Trung Pháp)

      - Tuệ Sỹ, viễn mộng mấy khung trời

      (Nguyễn Mạnh Trinh)

      - Cung Trầm Tưởng, Sự Thăng Hoa (Nguyễn Đức Tùng)

      - Ý kiến về một bài trên Học Xá (Viên Linh)

      - Nửa Đêm Chợt Nhớ Bài Thơ Cũ (Nguyễn Dương Quang)

      - Khởi Hành Trong Trí Nhớ Hoang Vu (Nguyễn Lệ Uyên)

      - Số Báo Cuối Cùng (Tưởng Năng Tiến)

      - Những câu chuyện Di Tản của nhà văn Tiểu Tử

      (Tường An)

      - Lịch Sách Chân Dung Nhà Văn Việt Nam (Viên Linh)

        Giai Thoại Văn Học

      Giai Thoại Văn Học

       

      Phong Kiều Dạ Bạc (T. V. Phê)

      Hoa Đào Năm Ngoái (T. V. Phê)

      Minh Nguyệt Sơn Đầu Khiếu (Tâm Hoa)

      Quả Báo (T. V. Phê)

      Cao Ngọc Anh (Lãng Nhân)

      Đồng Khánh và Tự Đức (Lãng Nhân)

      Những Giai Thoại Về Bùi Tiên Sinh (T. V. Phê)

       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

      Văn Học Miền Nam

       

      Văn Học Miền Nam

       

      - Hình như cây súng con lạ lắm (Trần Hoài Thư)

      - Đôi mắt La Ronda (Trần Hoài Thư)

      - Bằng Hữu, Thật Sống Đủ Ngay Đây (Phan Nhật Nam)

      - Gặp anh Đặng Tiến và đi thăm Trần Hoài Thư (Phạm Văn Nhàn)

      - Những Giải Thưởng Văn Chương Trên Nước Việt (Nguiễn Hữu Ngư)

      - Đứng Trước Thực Tại (Lý Hoàng Phong)

      - Tản Mạn Về Tính Nhân Bản Trong Thi Ca Miền Nam Thời Chiến (Trần Hoài Thư)

      - Nhận Định Về Thơ Hậu Chiến (Lê Huy Oanh)

      - Di sản văn chương miền Nam: Các tác phẩm về văn học mới sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tổng Kết Cuộc Phỏng Vấn Về Quan Niệm Sáng Tác Của Các Nhà Văn (Nguyễn Ngu Í)

      - Cuộc Phỏng Vấn Văn Nghệ (Nguyễn Ngu Í)

      - Đi tìm nguồn cội (Nguyễn Xuân Hoàng)

      - "Chúng ta đi mang theo Văn học Miền Nam": Trường hợp tạp chí Khởi Hành Bộ Mới... (Nguyễn Tà Cúc)

      - Các ý nghĩ từ một buổi sinh hoạt văn học

      (Phạm Phú Minh)

      - Hiện trạng văn học miền Nam sau 1975 ở miền Nam và ở Hải ngoại (Nguyễn Văn Lục)

      Nhìn Lại Một Số Tạp Chí Miền Nam (Nguyễn Văn Lục)

      Hướng về miền Nam Việt Nam (Nguyễn Văn Trung)

      Văn Học Miền Nam (Thụy Khuê)

      Câu chuyện Văn học miền Nam: Tìm ở đâu?

       (Trùng Dương)

      Văn-Học Miền Nam qua một bộ “văn học sử” của Nguyễn Q. Thắng, trong nước (Nguyễn Vy Khanh)

      Hai mươi năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975 Nguyễn văn Lục

      Đọc lại Tổng Quan Văn Học Miền Nam của Võ Phiến

       Đặng Tiến

      20 năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975  

       Nguyễn Văn Lục

      Văn học Sài Gòn đã đến với Hà Nội từ trước 1975 (Vương Trí Nhàn)

       

      Trong dòng cảm thức Văn Học Miền Nam phân định thi ca hải ngoại (Trần Văn Nam)

       

      Van Hoc

       

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Chu Trầm Nguyên Minh,  Du Tử Lê,  Dương Nghiễm Mậu,  Hà Thượng Nhân,  Hàn Mặc Tử,  Hoài Khanh,  Hoàng Khởi Phong,  Hoàng Ngọc Hiển,  Hoàng Xuân Sơn,  Huỳnh Hữu Ủy,  Khoa Hữu,  Lâm Chương,  Lâm Hảo Dũng,  Lâm Vị Thủy,  Lê Hữu,  Lê Văn Trung,  Luân Hoán,  Mặc Đỗ,  Mai Thảo,  Ngô Nguyên Nghiễm,  Nguyễn Âu Hồng,  Nguyễn Bắc Sơn,  Nguyễn Lệ Uyên,  Nguyễn Mạnh Côn,  Nguyễn Ngọc Tư,  Nguyễn Phan Thịnh,  Nguyên Sa,  Nguyễn Tất Nhiên,  Nguyễn Thị Hoàng,  Nguyễn Thị Thanh Bình,  Nguyễn Thị Thuỵ Vũ,  Nguyễn Văn Sâm,  Nguyễn Vỹ,  Nguyễn Vy Khanh,  Nguyễn Xuân Hoàng,  Nguyễn Xuân Thiệp,  Nguyễn Đình Toàn,  Nguyễn Đức Sơn,  Nhật Tiến,  Nhất Tuấn,  Phạm Cao Hoàng,  Phạm Ngọc Lư,  Phạm Phú Minh,  Phan Lạc Phúc,  Phan Nhật Nam,  Phan Trang Hy,  Phùng Cung,  Phùng Thăng,  Sơn Nam,  Tâm Thanh,  TchyA,  Thái Văn Kiểm,  Thanh Nam,  Thanh Tâm Tuyền,  Thành Tôn,  Thảo Ca,  Tiểu Tử,  Tô Thùy Yên,  Trần Hoài Thư,  Trần Mộng Tú,  Trần Phù Thế,  Trần Thúc Vũ,  Trần Tuấn Kiệt,  Trần Văn Nam,  Trần Yên Hòa,  Trịnh Y Thư,  Từ Thế Mộng,  Tuệ Sỹ,  Viên Linh,  Võ Phiến,  Vũ Hữu Định,  Vũ Khắc Khoan,  Xuân Thao,  Xuân Vũ,  Y Uyên,  Đặng Phú Phong,  Đào Anh Dũng,  Đỗ Quyên,  

       
       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)