1. Head_
    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. Đi Tìm Thạch Trung Giả (Trùng Dương)

      8-9-2018 | VĂN HỌC

      Đi Tìm Thạch Trung Giả

        TRÙNG DƯƠNG
      Share File.php Share File
          

       

      Trong một buổi mạn đàm văn học gần đây, tình cờ có người nhắc tới tên Thạch Trung Giả, một học giả của miền Nam trước 1975. Cũng chỉ là một nhắc nhở thoảng qua. Cũng thoáng qua là phần nhắc tới tên ông trong cuốn Văn Học Miền Nam Tổng Quan (in lần thứ ba, California, Văn Nghệ, 2000) của nhà văn Võ Phiến, trang 149 và phần Tác Giả và Tác Phẩm ở cuối sách, với vỏn vẹn mấy chữ: “Thạch Trung Giả - Tác phẩm: Văn Học Phân Tích Toàn Thư (1973)”.


      Lục trên thư mục của Thư Viện Quốc Hội thì thấy chỉ có mỗi cuốn trên, với các chi tiết sau:



      Lục trên internet, Wikipedia.org vốn post đủ loại bài thượng vàng hạ cám nhưng cũng không thấy tên ông. Sục sạo một chặp nữa, chỉ thấy tên ông được nhắc tới tại một trang web ở Hà Nội, tên là Sách Xưa (sachxua.net), với hình bìa hai cuốn sách của ông, Văn Học Phân Tích Toàn Thư, Lá Bối xuất bản năm 1973 ở Sàigon, có kèm theo trang thủ bút đề tặng ai đó mà tên đã bị che đi; và cuốn Nhất nguyên thế giới, dịch của Swami Vivekânanda, do Cơ sở triết học Ấn Độ, Thái Bình Dương, 1971, xuất bản, có lẽ cũng tại Sài Gòn. Vì phải đăng ký mới vô được, nên tôi không biết những trang sách của ông có được post trên website Sách Xưa hay không. Đặc biệt, trên trang web có in hình bìa hai cuốn sách của ông, có dòng chữ, “Tiểu sử: bổ sung sau”. Tóm lại, trừ mấy chi tiết kể trên, kỳ dư không thấy còn dấu tích gì của một học giả đã một thời, trước 1975, công khai phản đối việc người ta đưa tên ông, mà không hỏi ý kiến, vào danh sách ban giám khảo của Giải Văn Học Nghệ Thuật của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu hồi ấy.



           Kệ sách Học Xá

      Tuy vậy, tôi tình cờ và may mắn có được một kỷ niệm khó quên với ông, mà tôi đã ghi lại được khi ký ức chưa bị thời gian làm phai nhạt, trong một bài viết cho số báo ra mắt của tạp chí Thời Tập của nhà văn Viên Linh tái bản ở hải ngoại, vào mùa xuân 1979, trong thời kỳ báo chí sách vở chữ Việt ở hải ngoại còn phải bỏ dấu tay. Post lại ở đây phóng ảnh một bài viết cũ dính dáng tới cá nhân cầm bút của mình không ngoài mục đích hy vọng có ai biết chút gì về học giả Thạch Trung Giả thì bổ sung, giúp cho những ai muốn tìm hiểu về ông trong bối cảnh văn học Miền Nam 1954-1975. Hình như tôi viết bài này hồi ấy là do nghe tin ông đã tự tử chết. Tin này về sau tôi cũng không có dịp kiểm chứng xem thực hư thế nào. Từ đấy tới nay, bao nhiêu nước đã chảy qua dưới cầu...


      Xin mời đọc.


      THẠCH TRUNG GIẢ

      MỘT CÁI HẸN KHÔNG BAO GIỜ

      CÒN ĐƯỢC THỰC HIỆN

      bài của TRÙNG DƯƠNG


      Nếu nghiệp cầm bút làm tôi mất một số ngưởi thân, thì ngược lại cũng đem đến cho tôi nhiều ấm áp tình người, và 'buồn ít hơn vui' như Phạm Duy nói trong bài ca Nghìn Trùng Xa Cách. Một kỷ niệm xảy ra gần ngày xụp đổ của Miền Nam Việt Nam khiến tôi không bao giờ có thể quên được.

       

      Mặc dù biết tiếng nhau qua văn chương, nhưng nhà văn Thạch Trung Giả và tôi chưa một lần gặp nhau trò chuyện. Một buổi sáng khi báo Sóng Thần đã bị đóng cửa, theo thói quen tôi vẫn đến tòa báo, - đang bị chủ nhà dọa đóng nốt - để nghe ngóng tin tức về vụ kiện chinh quyền đã 'vi hiến vi luật khi rút biên lai đóng cửa năm tờ báo' trong có ST, để khất nợ, ,để đòi nợ và để có lý do ra khỏi nhà mỗi buổi sáng. Khi tôi đang ngồi bên quán nước ở trước cửa tòa soạn, có một ngưòi đàn ông trạc năm mươi tuổi ôm theo một cái cặp vào quán đến chổ tôi ngồi, tự giới thiệu là Thạch Trung Giả. Dân văn-nghệ chưa gặp nhưng đã quen. Tôi như kẻ ngã ngựa, đưọc một học giả đi tìm không khỏi ngỡ ngàng lẫn hãnh diện, nhất ngưởi đó lại là ngưòi đã từng phản đối việc người ta bốc đại tên ông bỏ vào danh sách Hội đồng Chấm giải Văn học Nghệ thuật.


      Ông Thạch Trung Giả cho biết lý do ông đến tim tôi, là để hỏi xem tôi có nhận được một lá thư 'dài lắm' mà ông viết và gửi bảo đảm cho tôi nhân đọc truyện Người Con Gái Tuổi Mèo của tôi đăng trên tạp chí Thời Tập của Viên Linh cách đó một hai tháng.


      Tôi nhớ lại trường hợp viết truyện Người Con Gái Tuổi Mèo, Viên Linh muốn có bài của tôi đăng trên Thời Tập Mùa Xuân 1975 mà tội thì từ ngày nhảy ra làm tờ ST ngất ngư với những thăng trầm của nó, có sáng tác gì được đâu. Đã gần ngày phải giao bài, một bữa ngồi tại tòa soạn, ngắm ký giả Hùng Phong đầu hói, nhỏ bé, vui tính và nữ văn sĩ kiêm ký giả Thục Viên mà tôi rất mến, có dáng cao lớn, tính tình ngay thực bốp chát - tôi viết xong cái truyện nội một buổi sáng, đọc phớt qua, rồi nhờ người mang lại tòa soạn TT.


      Hùng Phong và Thục Viên quen biết nhau rất sơ sài qua tình đồng nghiệp, nhưng tôi cho hai người đó là bạn thân trong truyện. Đó là câu chuyện về một nữ ký giả không lấy gì làm nổi lắm, nhưng độc lập, có người cha vì tính-tình quá ngay thực nên suốt đời chỉ gặp toàn những đổ vỡ, thất bại, và một bà chị góa chịu đựng, làm chủ một tiệm bán hoa giả. Câu chuyện xoay xung quanh cái chết dần mòn của người cha vào một dịp cuối năm khi tất cả mọi người đều vội vã tất tả như thể cái Tết có khả năng 'ngắt thời gian ra làm hai' và khiến cho ai nấy vội vã hối hả như thể 'ngày mai sẽ không bao giờ đến nữa'.



          ......

      Tôi muốn nói về cái cuộc chiến tuy không được đề cập đến trong truyện nhưng ẩn hiện qua từng nhân vật: người cha đại diện cho thế hệ gồm những hư sự chỉ vì thực thà, cả tin; người con gái lớn đại diện cho cái thế hệ chịu đựng của những người đàn bà thời chiến, người con gai thứ hai tức người nữ ký giả đại diện cho cái thế hệ đang lớn bơ vơ, xa lạ, nửa muốn phá phách, nổi loạn, nửa muốn cười dài trong quên lãng, dửng dưng.


      Dĩ nhiên trong khi sáng tác, tôi không vạch ra cái chủ đề trên. Công việc sáng tác là một hành trình bộc phát từ những năm tháng suy tư. Tôi chỉ nhận ra điều đó sau khi tiếp xúc với ông Thạch Trung Giả, nghe ông bày tỏ nổi ngạc nhiên lẫn thich thú khi đọc Người Con Gái Tuổi Mèo. Sự ngạc nhiên lẫn thích thú ấy đã khiến ông phải xét lại cái thành kiến đối với các cây bút phụ nữ, mà ông cho rằng chỉ toàn sáng tác ra những truyện tình ướt át, tô đậm những khổ đau cá nhân, có tính cách mua vui hơn là nói lên một cái gì có tầm vóc lớn hơn là những riêng tư. Và với tác phong cố hữu của một học giả, ông đi tìm sách của tôi đọc. Ngoài tiệm thì không có bán sách tôi vì phần lớn sách tôi được in dưới hình thức tạp chí, một cách để khỏi bị kiểm duyệt, nhưng ngược lại, nếu bộ Thông tin không hài lòng vẫn có thể tich thu. Thư viện thì chỉ có thư viện Quốc gia là lớn nhất nhưng khó mượn sách. Chỉ còn cách đi mướn sách tại những nhà cho mướn truyện, những "thư viện tư" có tiếng là đầy đủ sách nhất, từ thượng vàng hạ cám. Ông Thạch Trung Giả cho tôi biết ông đã dành ra mấy ngày Tết, đóng cửa nằm nhà đọc hết những cuốn sách của tôi. Sau đó, ông ngồi viết cho tôi một cái thư rất dài, nhận xét về các truyện của tôi, cẩn thận gởi bảo đảm hẳn hòi. Kết quả là tôi không nhận được cái thư dù là bảo đảm đó của ông. Ông Thạch Trung Giả nói còn giữ bản sao lá thư đó, sẽ đưa tôi đọc. Tôi hứa sẽ xuống thăm ông ở bên Gia định một ngày gần.

       

      Trong đời cầm bút viết văn, có lẽ buổi tiếp xúc với ông Thạch Trung Giả vào buổi sáng hôm đó là kỷ niệm đáng nhớ nhất của tôi. Ông Thạch Trung Giả khuyên tôi nên bỏ nghề báo, trở lại với văn chương. Ông chẳng khuyên thì tôi cũng đã bị cưỡng bách phải bỏ nghề báo khi tờ Sóng Thần bị đóng cửa.

       

      Kể tiếp sau cuộc tiếp xúc với ông Thạch Trung Giả là những biến cố Ban mê thuột, rồi Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Quảng ngải v. v. . .  và những băn khoăn đi hay ở. Tôi không còn tâm trí, dù rất nhiều thì giờ để xuống thăm ông Thạch Trung Giả như đã hứa.

       

      Ngày sửa soạn ra đi, tôi tình cờ bắt gặp cái truyện ngắn Người Con Gái Tuổi Mèo trong Thời Tập xuân 75 nên xé ra, nhét vội vào đống giấy tờ mang theo. Tôi bùi ngùi nhớ tới cái hẹn vẫn chưa thực hiện ...


      Thời Tập

      Số 1, Tháng 4/1979


      Trùng Dương

      Nguồn: tienve.org




      Cùng Tác Giả

      Cùng Tác Giả:

       

      - Đi Tìm Thạch Trung Giả Trùng Dương Hồi ức

      - Từ chiếc điện thoại thông minh... Trùng Dương Tạp luận

      - Điểm qua vài Web sites lưu giữ sách báo xuất bản trước 1975 tại Miền Nam Trùng Dương Giới thiệu

      - Từ Đền Sách Cấm Parthenon ở Đức, tới Chiến Dịch Cộng Sản Đốt Sách Miền Nam 1975 Trùng Dương Tạp luận

      - Thiếp trong khung cửa Trùng Dương Hồi ức

      - Cuộc Đời Nổi Trôi Của Một Cuốn Sách Trùng Dương Giới thiệu

      - Nước Tôi Dân Tôi Trùng Dương Tạp bút

      - Bách Khoa, nơi từ đó... Trùng Dương Tạp bút

    3. Bài viết về học giả Thạch Trung Giả

       

      Bài viết về Thạch Trung Giả

       

      Đi Tìm Thạch Trung Giả (Trùng Dương)

      Thơ của học giả Thạch Trung Giả (Viên Linh)

       

      Thầy Thạch Trung Giả (BXC)

      Thạch Trung Giả (sachxua.net)

       

       

      Tác phẩm

       

      Vũ Trụ Nhân Sinh Quan Trong Văn Hóa Hiện Đại (Thạch Trung Giả)

      Kỹ Thuật Và Cảm Xúc Trong Văn Chương

      (Thạch Trung Giả)

      Những Dòng Nghệ Thuật (Thạch Trung Giả)

      Nguồn Gốc, Bản Thể, Công Dụng Của Nghệ Thuật (Thạch Trung Giả)

      Bình Giảng: Đời Đáng Chán và Tống Biệt của Tản Đà (Thạch Trung Giả)

      Văn Học Phân Tích Toàn Thư (phaptangpgvn.net)

      Văn Học Phân Tích Toàn Thư (tusachtiengviet.com)

      Áo Nghĩa Thư (thuvienphatgiao.com)

      Áo Nghĩa Thư (nhatbook.com)

       

      Bài Viết về Văn Học
       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Tìm Hiểu Độc Giả Mỹ (Huy Nguyễn)

      - Đọc Thơ Cụ Giản Chi (Huyền Viêm)

      - Những lần gặp (ít ỏi) Du Tử Lê (Trần Yên Hòa)

      - Tiễn Trần Tuấn Kiệt, nhớ chuyện viết văn làm báo (Viên Linh)

      - Du Tử Lê (Nguyễn Vy Khanh)

        Giai Thoại Văn Học

      Giai Thoại Văn Học

       

      Phong Kiều Dạ Bạc (T. V. Phê)

      Hoa Đào Năm Ngoái (T. V. Phê)

      Minh Nguyệt Sơn Đầu Khiếu (Tâm Hoa)

      Quả Báo (T. V. Phê)

      Cao Ngọc Anh (Lãng Nhân)

      Đồng Khánh và Tự Đức (Lãng Nhân)

      Những Giai Thoại Về Bùi Tiên Sinh (T. V. Phê)

       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

      Văn Học Miền Nam

       

      Văn Học Miền Nam

       

      - Tạp Văn (Nguyễn Kim Phượng)

      - Văn học miền Nam ở hải ngoại (Viên Linh)

      - Văn Học Miền Nam 1954-1975: Nhận Định, Biên Khảo, Thư Tịch (Nguyễn Vy Khanh)

      - Di sản văn chương miền Nam: Các tác phẩm về văn học mới sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tổng Kết Cuộc Phỏng Vấn Về Quan Niệm Sáng Tác Của Các Nhà Văn (Nguyễn Ngu Í)

      Nhìn Lại Một Số Tạp Chí Miền Nam (Nguyễn Văn Lục)

      Hướng về miền Nam Việt Nam (Nguyễn Văn Trung)

      Văn Học Miền Nam (Thụy Khuê)

      Câu chuyện Văn học miền Nam: Tìm ở đâu?

       (Trùng Dương)

      Văn-Học Miền Nam qua một bộ “văn học sử” của Nguyễn Q. Thắng, trong nước (Nguyễn Vy Khanh)

      Hai mươi năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975 Nguyễn văn Lục

      Đọc lại Tổng Quan Văn Học Miền Nam của Võ Phiến

       Đặng Tiến

      20 năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975  

       Nguyễn Văn Lục

      Văn học Sài Gòn đã đến với Hà Nội từ trước 1975 (Vương Trí Nhàn)

       

      Trong dòng cảm thức Văn Học Miền Nam phân định thi ca hải ngoại (Trần Văn Nam)

       

      Van Hoc

       

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      An Khê,  Bàng Bá Lân,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Vĩnh Phúc,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Cao Tiêu,  Cao Đông Khánh,  Chu Trầm Nguyên Minh,  Chu Tử,  Cung Tích Biền,  Diễm Phượng,  

       
       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)