10-8-2026 | VĂN HỌC

Vài cảm nghĩ về Truyện dài “Đời Thủy Thủ 3” của Nhà văn Vũ Thất

  KHIÊM CUNG

Đời Thủy Thủ là một bộ truyện dài gồm có 3 cuốn với cùng một nhân vật chính là Võ Bằng, một sĩ quan Hải quân trong Quân lực Việt Nam Cộng Hòa.

Ở Đời Thủy Thủ 1, anh tốt nghiệp Trường Sinh Viên Sĩ Quan Hải Quân Nha Trang với cấp bậc Thiếu Úy được đổi xuống chiếc hải vận hạm như là một tân sĩ quan thực tập hải nghiệp. Ngoài học hỏi nghệ thuật chỉ huy chiến hạm, là những giờ phút vui chơi.

Ở Đời Thủy Thủ 2, anh là Đại Úy, Hạm Phó của một chiến hạm. Do thiếu cảnh giác, anh đã thuận cho một nữ đặc công Việt Cộng quá giang từ Qui Nhơn về Sài Gòn, mang theo quả bom với mưu đồ làm nổ tung chiến hạm. Cùng sống, cùng sinh hoạt, tận mắt thấy tai nghe hoạt động chính nghĩa của Hải Quân, nhận ra mình bị Việt Cộng lợi dụng, cô hồi tâm, không cho nổ quả bom. Tuy vậy, An Ninh Hải Quân đã phát giác giấy phép quá giang là giả mạo, cô bị bắt để điều tra. Đời Thủy Thủ 3 cho biết, nhờ cô khai báo, an ninh bắt được toàn bộ tổ đặc công Đô Thành. Cô được hưởng quy chế hồi chánh, không bị đưa ra Tòa án Quân sự.

Ở Đời Thủy Thủ 3, ngay Chương Mở đầu, có phiên họp Hội đồng Kỷ luật xét xử Võ Bằng về tội không chu toàn nhiệm vụ, bị phạt 3 năm không được thăng cấp, không được giữ chức vụ chỉ huy.

Thi hành án được 2 năm, trong đó có 9 tháng ở Năm Căn, nơi sơn cùng thủy tận, bất ngờ Võ Bằng được Đô Đốc Tư Lệnh Hải Quân hủy bỏ hình phạt năm cuối và bổ nhiệm anh làm Hạm Trưởng Trợ Chiến Hạm Rạch Gầm HQ 266.

Như nhiều người khác, nhìn lính Hải Quân qua quân phục trắng tà tà dạo phố, tôi cứ nghĩ đó là một quân chủng nhàn hạ nhất. Đọc Đời Thủy Thủ 3, mới thấy lính biển còn gian truân hơn cả lính bộ. Họ vừa trực diện kẻ địch: tàn bạo, vô nhân, vừa trực diện kẻ thù: sóng gió, bão bùng. Kẻ địch gây thương tích chết chóc, kẻ thù làm cho ói mửa tới mật xanh, mật vàng.

Qua Đời Thủy Thủ 3, tôi mới thấy biển nước Việt Nam rất dài, rộng, quá nhiều hòn, đảo, là những nơi mà địch quân từ phương Bắc dễ xâm nhập, ẩn núp để tiếp tế vũ khí đạn dược cho “quân Giải Phóng Miền Nam”. Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa đã vượt qua rất nhiều khó khăn, nguy hiểm, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ ngăn chặn địch xâm nhập, bảo vệ đất nước và các hải đảo.

Hình bìa Đời Thủy Thủ 3 báo trước những trận hải chiến kinh hoàng: cuộc chạm súng đầu tiên (Chương 6), đêm hai lần hải pháo (Chương 15), lại hải chiến (Chương 24), gây nhiều thiệt hại cho đối phương cả nhân mạng lẫn tàu thuyền. Trận hải chiến ở Trường Sa, 2 tàu địch chìm, Võ Bằng và 3 người khác bên ta bị thương nặng (Chương 42 – Trường Sa lửa đạn).

Điều đáng ghi nhận là súng đạn rất vô tình, không giết địch thì địch giết ta, còn con người Võ Bằng, sau mỗi chiến công, anh xót thương các thủy thủ địch bị thương tích, đang lặn hụp giữa biển khơi, ra lệnh cứu vớt và chăm sóc họ thật chu đáo (Chương 24).

Võ Bằng được Đô Đốc Tư Lệnh Hải Quân vào tận Tổng Y Viện Cộng Hòa vinh thăng Thiếu Tá tại mặt trận và gắn Anh Dũng Bội Tinh với nhành dương liễu trong lúc anh còn hôn mê.

Người yêu của anh, giáo sư Huỳnh Như Oanh, khổ công tìm kiếm mới biết được anh đang nằm điều trị tại Tổng Y Viện Cộng Hòa, hàng ngày đến thăm viếng và lo lắng cho anh.

Mối tình của Võ Bằng và Như Oanh đã trải qua nhiều sóng gió.

Như Oanh là con gái út của ông bà Huỳnh Quang Khải, một đại thương gia ở Sài Gòn. Cô yêu một chàng tên Vinh đẹp trai, học giỏi, con nhà giàu có, tốt nghiệp Đại học Hoa Kỳ, đang là Thứ trưởng Bộ Tài chánh, rất có triển vọng trở thành Bộ trưởng. Sau bốn năm Oanh-Vinh thân thiết, hai gia đình hứa kết tình sui gia và sớm tiến hành đám hỏi.

Nhưng sau chuyến nghỉ hè ở Phú Quốc, thấy cuộc sống thanh tịnh ở Phú Quốc mới đúng tâm hồn của mình, Như Oanh từ hôn với Vinh, người mà giờ đây nàng hoàn toàn thấy không chút nào hợp với nàng: ba hoa, thích ăn chơi, không lý tưởng (Chương 13 – Ai nhớ chăng ai?).

Người ta đặt câu hỏi: Nếu không quen biết và thương thầm Võ Bằng lúc gặp nhau tại nhà anh rể của nàng (Chương 1) thì nàng có từ chối lời cầu hôn của Vinh hay không?

Phải chăng:

Ví dầu tình bậu muốn thôi,

Bậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra.

Dầu sao, phải công nhận Như Oanh đã đúng khi chọn Võ Bằng, một thanh niên, nói năng khiêm cung, tác phong chững chạc.

Nhưng cha mẹ Như Oanh vì tình thương và lo lắng cho tương lai của đứa con gái út, quan niệm theo xưa về hạnh phúc gia đình, chú rể phải giàu, có địa vị trong xã hội, nên quyết chọn Vinh làm rể. Là đại thương gia, ông cũng rất cần có một người rể có chức quyền như Vinh giúp cho việc kinh doanh của ông.

“Làm vợ lính biển lúc xa, lúc gần, chia tay rồi tái hợp, tình yêu lúc nào cũng mới”. (Chương 13 – Ai nhớ chăng ai?).

Ông Khải tìm đủ mọi cách để ngăn cản cuộc hôn nhân của Võ Bằng và Như Oanh, ông thách cưới, phải mời Tư Lệnh Hải Quân làm chủ hôn. Chỉ vì “thương em mấy núi anh cũng trèo, mấy sông anh cũng lội, mấy đèo anh cũng qua”, Võ Bằng vượt qua mọi chướng ngại, đã đánh liều đến mời và được Đô Đốc Tư Lệnh Hải Quân cảm thông nhận lời. Lễ cưới sắp cử hành thì chiến hạm Rạch Gầm phải đi hành quân ở Trường Sa và Võ Bằng bị trọng thương 2 năm mới bình phục.

Trong thời gian Võ Bằng nằm điều trị tại Tổng Y Viện Cộng Hòa, cha mẹ Như Oanh vẫn tiếp tục thuyết phục Như Oanh bỏ Võ Bằng lấy Vinh, nhưng nàng nhất quyết chờ đợi Võ Bằng (Chương 44 – Em vẫn đợi…).

Truyện dài Đời Thủy Thủ 3 kết cuộc rất có hậu, đám cưới của Võ Bằng và Như Oanh cử hành rất trọng thể theo quân cách hải quân, dưới sự chủ lễ của Đô Đốc Tư Lệnh Hải Quân đúng như yêu cầu của cha mẹ cô dâu.

*

Đời Thủy Thủ 3 đăng trên Trần Thị Nguyệt Mai Blog và Thất Sơn Châu Đốc Facebook hàng tuần, gồm 46 Chương, chuyển tải bao tâm tình của Nhà văn Vũ Thất, cấu trúc hợp lý, sống động, sát với thực tế. Đời Thủy Thủ 3 giúp tôi hiểu rõ hơn về binh chủng Hải Quân và quan điểm bất đồng về hạnh phúc hôn nhân giữa hai thế hệ, cha mẹ và con cái.

Đọc Chương 39 và Chương 40 – Ra mắt, lòng tôi cảm thấy có cái gì lâng lâng xao xuyến. Tác giả Vũ Thất đã đưa tôi trở về những con đường xưa tôi đã đi, bờ bến cũ tôi đã đến, từ Sài Gòn về các tỉnh Miền Tây (Trạm dừng Trung Lương, xe đò và hành khách chờ qua Bắc Vàm Cống, Bến Bắc Châu Đốc qua Châu Giang, con đường về Tân Châu…), đúng như cảnh trí tôi đã nhiều lần chứng kiến mấy mươi năm về trước. Lại thêm cách nói năng và cư xử của ông bà Võ Hảo, song thân của Võ Bằng đối với con dâu tương lai thật là cởi mở và chân tình, đúng phong cách của một cư dân Miền Tây.

Chúng tôi nghĩ tác giả đã dựa vào cảnh thật, sự thật, trình độ chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm chỉ huy một chiến hạm để sáng tác cuốn truyện dài Đời Thủy Thủ 3 rất sống động, lớp lang, hấp dẫn người đọc.

Có thể nói đây không phải là một tiểu thuyết mà là một Hồi ký hay Bút ký với một ít hư cấu về Sự nghiệp và Cuộc tình của Hạm Trưởng Võ Bằng, thế thân của tác giả Vũ Thất.

Khiêm Cung

(Sydney, giữa Đông 2026)

Đời Thủy Thủ 3 vừa được Nhân Ảnh xuất bản tháng 6/2026. Ấn phí: 40 USD

Muốn mua sách, xin liên lạc với tác giả: vuthat@yahoo.com

Khiêm Cung

Nguồn: tranthinguyetmai.wordpress.com

Cùng Tác Giả:

- Vài cảm nghĩ về Truyện dài “Đời Thủy Thủ 3” của Nhà văn Vũ Thất Khiêm Cung Nhận định