1. Head_
    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. NGY-HỮU – Vũng buồn tuổi máu (Tường Minh) Ad-21 Ad-21 (Google - QC3) (Học Xá)

      5-4-2022 | VĂN HỌC

      NGY-HỮU (*) – Vũng buồn tuổi máu

        TƯỜNG MINH
      Share File.php Share File
          

       


      Về Ngy-Hữu cũng như về tất cả tác giả có thơ trong TTTN thú thật, tôi không quen biết ai hết. Tôi chỉ biết Ngy-Hữu là một nhà thơ quân đội qua cái KBC của anh thường kèm dưới bài. Còn cấp bậc gì ? binh chủng nào? bao nhiêu tuổi?… tôi không hiểu. Và biết Ngy-Hữu là quân nhân nhưng tôi cũng không biết là thứ lính kiểng hay thứ “ lính uýnh lộn” thật sự…


      Lẽ ra những thắc mắc đó không liên quan, cũng không giá trị gì đến thơ, không làm cho thơ hay hơn hay, dở hơn. Nhưng tôi phải trình bày rõ như vậy để độc giả khỏi nghĩ tôi là bạn bè hay đã đớp hít gì của những tác giả trên đây, nên lợi dụng bài này để bốc thơm với nhau.


      Nói như vậy tôi cũng không có chủ ý đề cao cái nết thẳng thắn đã gần như tuyệt ngõ trong cuộc đời này, tôi chỉ muốn nói rằng: Thơ là Thơ. Thơ không liên quan đến những phụ thuộc tô điểm chung quanh như có nhiều người vẫn tưởng.


      Và bây giờ, tôi xin trở lại với những bài thơ của Ngy-Hữu.


      Khoảng trên dưới 10 bài trong 47 số Tiểu Thuyết Thứ Năm (TTTN), thơ Ngy-Hữu hầu hết là thơ 8 chữ, kỹ thuật vững, vần điệu ôm tròn. Những bài thơ của Ngy-Hữu tỏ ra anh đã mất nhiều công phu tâm huyết tạo thành những ý tưởng thật chân thực, thật xúc tích – Thơ Ngy-Hữu dẫn nguời đọc đi theo cái trầm sâu u uất của tâm sự anh – không, tâm sự của lớp tuổi gian nan, đau khồ và hào hoa nhất của thế hệ này: Lính.


      Xin hãy nghe những lời độc thoại của Ngy-Hữu trong “Nhập Cuộc” :


      Gởi mùa xuân cho người vui với én

      Tôi mang theo tiếng cuốc gọi giao thừa

      Bia đá cũng buồn đêm hò hẹn

      Lũ chim rừng lạc tiếng gọi vu vơ


      và phải chăng đây là cái tâm trạng của lính trong những đêm “ nhập cuộc”:


      Hào chiến đấu xé đôi miền đồng cỏ

      Mắt cố nhìn tìm một dáng khả nghi

      Chỉ có đêm với hành tinh dời chỗ

      Và mầu đen mờ nước mắt trên mi .


      Như vậy đó – Linh động và rõ ràng quá. Thơ Ngy-Hữu như một “bức tranh” thật sống thật tự nhiên, mà chỉ cần đọc qua người đọc cũng đã hình dung ngay được cái cảnh tên lính chiến nằm dưới hào sâu chờ địch, trong cái vô cùng của đêm và cái nặng nề chuyển xoay của vũ trụ. Để rồi, khung cảnh ấy – mắt trừng tìm dấu địch nhưng lòng ngổn ngang nghĩ đến thân phận :


      Rồi cũng khóc như những lần nhớ mẹ

      Lời ru trầm – ôi kỷ niệm thôi nôi

      Ngậm vú sữa lớn theo dòng thế hệ

      Mùa binh đao gươm súng vẫy tay mời

      (tr.22, TTTN số156)


      Bốn câu trên của Ngy-Hữu đã nói quá rõ ràng về số phận của lớp tuổi trẻ hôm nay: Lớn lên và đi lính – đi lính để rồi :


      Xin dấu mặt sau trời khô lưả hạ.

      Nhọc nhằn cầy trên thân phận anh em

      Bước chân thú lén về khu đất lạ

      Đêm tự tinh không đến thuở chinh yên.


      Ngy Hữu ví mình như một con thú – một con thú về khu đất lạ nhưng rồi chả nhận được gì. Bởi :


      Ngày vui đó bán dần cho cuộc chiến

      Sách vở thiên thần ngủ buị chiêm bao

      Nước mắt em đầy nguồn sông thánh thiện

      Cũng không làm tươi mát tuồi xanh xao


      Và bởi vì …


      Bạn bè cũ đứa còn đứa chết

      Thằng khóc thằng cười buồn quá em ơi

      Vẫy tay chào 24 hè vĩnh biệt

      Vết chém hằn sâu trong mắt trên môi

      (Khoảng trống – tr 21 số 192)


      Và trong niềm đau ấy, đêm đêm nằm gối đầu trên súng để nhớ mãi rằng :

      “Chưa tròn yêu thương với em” , nỗi buồn như ngấm sâu thêm vào xương tủy, Ngy Hữu kể lễ với người yêu :


      Hỏa tuyến trời làm mưa cuối năm

      Di hài kỷ niệm mắt giai nhân

      Cưu mang từ để quên thành phố

      Với tháng ngày đi đàn bước thầm


      Kỷ niệm còn lại là mắt em – mắt em cưu mang để quên thành phố trong những ngày, âm thầm, những ngày quằn quại trong nỗi cô đơn và, nỗi chết:


      Độc điệu mồ côi và nỗi chết ,

      Hằn sâu, chứng tích tuổi chinh yên

      Vết đau đất mẹ buồn không khóc

      Khắc khoải neo đầy trong trái tim


      Cho dù…


      Ba lô chất chật buồn khu chiến.

      Đêm dạ yêu ma mắt rã rời.


      Và…


      Hầm mộ tương lai mờ khói súng

      Đầu đường chinh chiến mộng buông xuôi

      (Nói với em – tr16/ số 150).


      Tuổi trẻ là như vậy – khắc khoải cô đơn với một “ba lô chất chật buồn khu chiến” với những “đêm đại yêu ma mắt rã rời.” Và Ngy Hữu:


      Tháng giêng tháng chạp đong đầy nước mắt

      Ngày tiếp nối ngày vác súng hành quân

      (Khoảng trống – tr21 số 192)


      Nhưng rồi… “không hành trang từ khu chiến tìm về ”, “áo trận vung đầy khói súng”, “Chiến sĩ” tìm được gì nơi thành phố thân yêu đầy kỷ niệm ngày xưa ?


      Xin nghe Ngy Hữu trong “Chuyến về” :

      Thép gai ngăn đường thành phố

      Tôi nhìn cột điện bùi ngùi

      Chuyến buýt đổ người thêm đông thành phố

      Saigòn là một mình tôi

      Em ơi! “Cầu ván đóng đinh

      Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi”

      Khó đi hơn con đường mòn biên giới

      Tôi không hành trang từ khu chiến tìm về

      Sao em không mặc áo trắng

      Cho tôi thấy sương mù miền giới tuyến

      Theo về thăm lại quê hương

      Thăm những chiều Brodard, Pagode. Mai Hương

      Có kỷ niệm chúng mình ở đó

      Em cười trăng sao bỡ ngỡ

      lời êm như tiếng ca Thanh Thúy, Hoàng Oanh

      “Rồi chúng mình làm đám cưới nhé anh…”

      Nhưng sao tôi trở về “ em không nhìn tôi phong trần mái tóc để tang cho bạn bè những thằng Phầm, thằng Tồn, thằng Thanh đã chết mà xưa kia em vẫn đòi kể chuyện mình cho bọn nó nghe” ? Và sao em không có mặt những nơi hai đứa hẹn hò :


      Băng đá đó xưa có lần em khóc

      Quán kem này em nũng nịu bảo ngâm thơ


      …Nhưng “lâu quá không về phố cũ” nên “xa lạ rồi mỏi mắt yêu thương”. Nhưng cho dù có thể vẫn “xin cảm tạ vàng son quá khứ làm chim chắp cánh thiên đường”. Bởi vì…

      Áo trận nung đầy khói súng…

      Em nhìn tôi chắc không quên

      Dù… .


      Vương miện xưa cài tóc mộng

      Bây giờ tôi cũng chưa quên

      Thôi tạ từ kỷ niệm

      Cám ơn em cho tôi phút nhớ xôn xao

      Tiếng nói, nụ cười, môi hôn... xin một lần khâm liệm

      Trong quan tài nước mắt chiêm bao


      Và như vậy đó cho nên:

      Chuyến buýt cuối cùng vòng quanh đường cấm

      Thành phố lên đèn tôi đối bóng tôi

      Bước đi đếm bước thầm – câm lặng

      Sàigòn lạ một mình tôi..

      (TTTN tr.27số 157)

      Không hiểu Ngy Hữu đã phải chịu bao nhiên cay đắng uất hờn để làm được bài thơ đó ? Và không hiểu trên cuộc đời giữa thời buổi nhố nhăng quái gở này đã bao nhiêu thằng lính mang tâm trạng của Ngy-Hữu trong “chuyến về” tìm lại người yêu sau những ngày lặn lội với sự chết ?


      Viết đến nay tôi muốn làm một việc rất riêng tư – muốn đặt một bàn tay trầm ấm lên vai Ngy Hữu – nhưng liệu cử chỉ này cứu chuộc được gì khi sau “Chuyến về” đó. Ngy Hữu:


      Nhìn xuống bàn tay không đeo nhẫn một mình tôi kể lể

      Bây giờ em bến đục bến trong nào ?

      Ôi em kiêu sa, Sàigòn cao ngạo

      Dưới ánh mặt trời tôi điên mê đốt đuốc đi tìm

      Gác kỷ niệm phai mờ đêm đêm khóc thầm rỉ máu

      Em vẫn khung trời say vút cánh chim


      Và bởi thế :


      Từ chuyến về, chiều mang ưu tư chất chật

      Bỏ Sàigòn, Vũng Tầu, bỏ bè bạn anh em .

      Miền tuyến lưả đìu hiu xa lắc

      Tôi buồn làm trời Đà Nẵng buồn thêm

      (Chuyến Xe Hoàng Hôn – tr. 9 số 176)


      Để rồi từ bỏ anh em bạn bè trở về đất chết, Ngy Hữu “trần tình”:


      Rồi người cũng như sương mù biển lớn.

      Quên nụ cười sóng bạc gọi mùa Xuân

      Loài chim én trốn vùng trời bão động

      Lời hẹn hò du nước mắt tha nhân.


      Bởi thế nhưng sao vẫn :


      Sênh phách vỡ tường gương đêm mộng mị

      Cày phiên buồn tay súng chợt hôn mê

      Thê thảm tiếng trầm ca neo thế kỷ

      Ngỡ ngàng rơi hầm mộ vọng âm về

      Ngơ ngác lối trường phiên, chăn gió thú

      Rèm hoả châu cày mưa muộn Cao nguyên

      Hình hài rữa mòn cô đơn chiếm ngự

      Mây lang thang xao xác đổ xa miền



      Trôi dạo phiếm tơ trời vương tóc mật

      Vòng suy tư nước lũ cuốn trôi dần

      Và giận dỗi, lẫy hờn, rồi cũng khóc

      Chuông mịt mờ khơi tưởng niệm bâng khuâng

      Năm tháng súng cười nghiêng lòng đất vỡ

      Điệu huê tình xa lắc lối tương tư

      Đam mê cuối đong đầy nguồn thác đổ

      Chuyén đò ma bôi vết tích sa mù.


      Trong niềm đau tê điếng ấy, Ngy Hữu xin lời cầu nguyện cuối cùng :


      Vườn địa ngục bụi tàn phai uá lá

      Vòng thép gai quấn chặt xác hao gầy

      Lời cầu nguyện cuối cùng van tận thế

      Cho linh hồn quán trọ trót mang thai.

      (tr.15/ số162)


      Tôi nghĩ rằng không nên trách lời cầu nguyện cuối cùng của Ngy Hữu, bởi vì nó là sự thực – cái trung thực nhất của tảm hồn tác giả lúc đó, cũng nhờ tôi hiểu rằng trước “ Chuyến về”, Ngy Hũu đã từng. trong đau đớn quê hương chiến tranh, vẫn giữ được cải khi phách cao ngạo của đời trai trong “ Đêm Thiêng Đất Chết”:


      Dấu chân lạc đi trên dòng máu mặn.

      Tôi chợt cúi đầu xưng tội, ăn năn

      Giáng Sinh đó – tử thi và súng đạn .

      Chinh nhân hề, gươm súng động không gian.

      (tr. 28/số 148)


      Đó là những bài thơ của Ngy Hữu tôi đã đọc được trong TTTN 1967. Tôi nghĩ rằng không nên nói gì thêm nữa với hai câu trần thuật của tác giả:


      Giữa đất mẹ yêu thương hồ đóng cửa

      Bơ vơ từ tay súng sống lang thang.

      (tr.25/số 150)


      ▄▄▄▄▄_____________________________________________

      PHÂN ƯU


      Được tin trễ,

      NGY HỮU đã tử trận ngày 30 tháng 7 năm 1968

      tại Vĩnh Điện (Hội An).

      Thành thực chia buồn cùng tang quyến và bạn bè của HỮU.

      Kính chúc linh hồn HỮU sớm siêu thoát.

      – GIÃ NGUYỄN, NGUYỄN KHẮC NGHIỄM, TRẦN LÊ THỊ KHƯƠNG NINH, PHAN THỊ LẠC HÀ


      ▄▄▄▄▄____


      TTTN 217

      THƠ TRÍCH


      Khoảng trống;       • Lòi đêm       Bài ca của tôi       • Nói với em

         :: Khoảng trống


      xin dấu mặt sau trời khô lửa hạ

      Nhọc nhằn cây trên thân phận anh em

      Bước chân thú lén về khu đất lạ

      Đêm tự tình không đến thuở chinh yên


      Ngày vui đó bán dần cho cuộc chiến

      Sách vở thiên thần ngủ bụi chiêm bao

      Nước mắt em đầy nguồn sông thanh thiện

      Cũng không làm tươi mát tuổi xanh xao


      Bạn bè cũ đứa còn, đứa chết

      Thằng khóc, thằng cười buồn quá em ơi

      Vẫy tay chào 24 hè vĩnh biệt

      Vết chém hằn sâu trong mắt trên môi


      Vác súng hành quân Phú Gia, Đại Lộc

      Việt Nam héo gầy nghìn tuổi gian nan

      Tháng giêng tháng chạp đong đầy nước mắt

      Ngày tiếp nối ngày vác súng hành quân.


      NGY HỮU (KBC 3220)

      TTTN 192




         :: Lòi đêm


      Ghì huyển tượng nghe vỡ mòn tuổi đá

      Tôi cúi đầu từ vắng sữa thôi nôi

      Vùng biên giới tình sầu trong ý lạ

      Mộng tàn khi khắc khoải sớm sang ngôi


      Tiếp nối thời gian chuyện buồn miên viễn

      Hành hạ cuộc đời héo hắt hồn đau

      Hủy phá tình yêu chôn mồ kỷ niệm

      Nỗi nhục nhằn theo ngày tháng lên cao


      Súng đạn, quê hương, ngục tù, máu lệ

      Bên cạnh con đường đi đến tương lai

      Ở đó yêu đương một lần đóng cửa

      Nói gì bây giờ – Sự thật hôm nay !


      25 năm chở đầy huyền thoại.

      Ngôn ngữ loãng vào âm vọng chiến chinh

      Bước chân dẫm đạp đêm chừng nghi ngại

      Lối rẽ phương nào đi đến bình minh ?


      NGY HỮU




         :: Bài ca của tôi


      cánh cổng sắt đứng im lìm nơi đó

      chia hai trời ngăn mắt dõi đêm sâu

      bên ngoài lửa cháy bùng trên máu đỏ

      có tôi, anh âm thầm, lặng lẽ nhìn nhau


      thuở khai sinh quê hương chào bằng tiếng súng

      23 năm rồi điệp khúc đó không quên

      giờ tay súng đi giữa trời bão động

      nghe nỗi buồn len lén đến không tên


      ôi tiếng khóc tiếng cười tôi man dại

      hôn mê từ buổi học cuối cùng từ

      khi đám bạn bè không trở lại

      thầm hỏi rồi tôi có về không ?


      nha trang, vũng tàu, sàigòn, thạnh phú

      những chuyến viễn trìh làm tuổi trẻ đi hoang

      nước mắt mẹ đong đầy trong lòng mộ

      tôi cúi đầu chỉ còn biết ăn năn.


      cơn giông lịch sử đem tôi về góp mặt

      với chiến chinh bằng thân phận mồ côi

      hơn một năm, hơn một lần tôi khóc

      tin mẹ và tin bạn chết ở xa xôi.


      máu lửa kéo thời gian dài vô định

      hơn 20 đẩy những tóc ngả màu

      ngày vui cũ không còn trong kiếp lính

      quên dần bên gai thép trắng đâm sâu


      bức tường đen cách ngăn sự sống

      tạc đạn nào, ai bẫy ở sau lưng

      một thằng bạn âm thầm gục xuống

      tiễn đưa nhau loạt đạn sau cùng


      mây thành kính vòng trường sơn màu lưả

      vòng tay gầy không ôm trọn Việt Nam

      giữa đất mẹ yêu thương hồ đóng cửa

      bơ vơ từ tay súng sống lang thang


      NGY HỮU




         :: Nói với em


      Súng gối đầu đêm trắng một đêm

      Gác sương heo hút bóng trăng chìm

      Truông hiu hắt lạnh bàn tay nhỏ

      Chưa gói tròn yêu thưƠng với em


      Hỏa tuyến trời làm mưa cuối năm

      Di hài kỷ niệm mắt giai nhân

      Cưu mang từ để quên thành phố

      Với tháng ngày đi đếm bước chân


      Độc điệu mồ côi và nỗi chết

      Hằn sâu chứng tích tuổi chinh yên

      Vết đau đốt mẹ buồn không khóc

      Khắc khoải neo đầy trong trái tim


      Ba lô chất chật buồn khu chiến

      Đêm dại yêu ma mắt rã rời

      Hầm mộ tương lai mờ khói súng

      Đầu đường chinh chiến mộng buông xuôi!


      NGY HỮU

      TTTN số 150

      Người viết: Tường Minh

      THT

      (trích Tiểu Thuyết Thứ Năm số 193 năm 1968)


      (*) Nhà thơ Ngy Hữu trong bài này không liên quan gì đến một nhà văn khác cũng có trùng bút hiệu Ngy Hữu trên văn đàn.

      Tường Minh

      Nguồn: Blog Trần Hoài Thư

      Ad-22-A_Newest-Feb25-2022 Ad-22-A_Newest-Feb25-2022


      Cùng Tác Giả

      Cùng Tác Giả:

       

      - Ngy-Hữu - Vũng buồn tuổi máu Tường Minh Nhận định

    3. Bài Viết về Văn Học (Học Xá) Ad-31 Ad-31 = QC_250-250 (Học Xá)

       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Sự Mầu Nhiệm của Nghệ Thuật (Trần Hoài Thư)

      - Phỏng vấn nhà thơ Đỗ Qúy Toàn (Châu Hải Châu)

      - Giới thiệu tuyển tập “Hoa Cỏ Bên Đường” của ký giả Kiều Mỹ Duyên (Văn Thơ Lạc Việt)

      - Tô Thùy Yên và những bài thơ viết trong tù

      (Phạm Tín An Ninh)

      - Thầy Từ Mẫn và, nhà xuất bản Lá Bối… (Du Tử Lê)

        Giai Thoại Văn Học (Học Xá) Ad-31 Ad-31 = QC_250-250 (Học Xá)

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

       

      Văn Học Miền Nam (Học Xá) Ad-31 Ad-31 = QC_250-250 (Học Xá)
      Văn Học (Học Xá)

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      An Khê,  Au Thị Phục An,  Bắc Phong,  Bàng Bá Lân,  Bích Khê,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Bích Hà,  Bùi Giáng,  Bùi Kỷ,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Vĩnh Phúc,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Cao Mỵ Nhân,  

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)