Head



 

 

Thuật Hoài (Phạm Ngũ Lão)
18-11-2012 | THƠ

Thuật Hoài

 PHẠM NGŨ LÃO

Phạm Ngũ Lão đã biểu dương cái chí trai thời loạn trong bài Thuật Hoài đầy khảng khái:


Hoành sáo giang sơn cáp kỹ thu,

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.

Nam nhi vị liễu công danh trái,

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu.


Ngọn giáo non sông trải mấy thâu,

Ba quân hùng hổ át sao Ngâu.

Công danh ví để còn vương nợ,

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ-hầu.


Là võ tướng mà lại là thi nhân, ông đã khóc bậc ân nhân và tri kỷ là Hưng Đạo Vương (mất năm 1300) bằng những lời hùng hồn, thống thiết:


Trường lạc chung thanh hưởng nhất trùy,

Thu phong tiêu tán bất thăng bi.

Cửu trùng minh giám kim dĩ hĩ,

Vạn lý trường thành thục hoại chi.

Vũ ám trường giang không lệ huyết,

Vân đề phức đạo tỏa sầu mi.

Ngưỡng quan khuê tảo tứ phi dật,

Ngư thủy tình thâm kiến vịnh thi.*


* Ý nói: Tiếng chuông nổi lên trên cung Trường Lạc (cung vua Trần) báo hiệu Hưng Đạo Vương đã qua đời.

Lại theo gió thu xào xạo mà tản mát bay đi, người nghe thấy, nỗi buồn khôn xiết.

Đối với vua, vương vẫn là một cái gương trong, thì nay gương ấy mất rồi.

Đối với nước, vương vẫn là một vạn lý trường thành thì nay thành ấy đổ rồi.

Mưa phủ tối một giải sông dài, tưởng như chỉ là khóc ngài bằng huyết lệ.

Mây thấp sát đường đi (phức đạo là đường kép có hai lối đi) tưởng như vì sầu não mà nhíu đôi mày.

Riêng ta, ngẩng lên trông những lời khuê tảo (văn chương hay) ý tứ phiêu dật mà ngài đã tặng ta, ta càng thấy hiện ra trong những hàng thơ đó, mối tình ngư thủy thắm thiết giữa ngài với ta.


Trên cung Trường lạc tiếng chuông hồi,

Hiu hắt may thu luống ngậm ngùi!

Gương sáng chín lần đà vắng hẳn,

Thanh đời muôn dặm bỗng đâu rồi!

Lệ sa mưa máu sông xuôi chảy,

Mày nhíu mây sầu lối đứng coi!

Thơ ngự rành rành ghi chuyện thực,

Tình sâu cá nước đúng như lời!

Thi Nham dịch


Phạm Thế Ngũ

Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên



 

 

Tho

 

 

  Thơ và Bài viết về Thơ:

 

Xuân Hoài (Trần Yên Hòa)

Bài tình, ngày tình nhân (Trần Yên Hòa)

Thơ lục bát còn, tiếng Việt còn (Lê Hữu)

Tản mạn về bài thơ kỷ vật cho em (Linh Phương)

Tết Xuân này em có về qua ngõ nhà anh? (Xuân Thao)

 

  Thơ Dịch:

 (Vietnamese Poetry translated into English)

 

Đàm Trung Pháp & Viên Linh dịch và chú giải:

 

Vịnh Hai bà Trưng (Hồng Đức Quốc Âm Thi Tập)

Ăn Cỗ Đầu Người (Nguyễn Biểu)

Đoạt Sáo Chương Dương Độ (Trần Quang Khải)

Nam Quốc Sơn Hà (Lý Thường Kiệt)

......

Huỳnh Sanh Thông dịch:

 

Thăng Long (Nguyễn Du)

Vọng Phu Thạch (Nguyễn Du)

Hồ Hoàn Kiếm (Vô Danh)

Thăng Long Thành Hoài Cổ

 (Bà Huyện Thanh Quan)

......

Lê Đình Nhất-Lang & Nguyễn Tiến Văn dịch:

 

Cùng khổ (Bùi Chát)

Hoa sữa (Bùi Chát)

Bài thơ một vần (Bùi Chát)

......

Các tác giả khác dịch:

 

Tôi đã cố bám lấy đất nước tôi (Nguyễn Đình Toàn) (Do Dinh Tuan dịch)

Bữa Tiệc Hòa Bình (Nguyễn Thị Thanh Bình) (Nguyễn Ngọc Bích dịch)

Từ Một Cuốn Rún (Nguyễn Thị Thanh Bình) (Đinh Từ Bích Thúy dịch)

......

  Thơ Cổ:

 

Những Vần Thơ Xuân Của Vua Trần Nhân Tông (Tạ Quốc Tuấn)

Về một bài thơ dạy học vào mùa xuân của Trần Quý Cáp (Ngô Thời Đôn)

Cảnh Đẹp Thành Thăng Long Thời Tây Sơn Qua Thi Ca Đoàn Nguyễn Tuấn (Phạm Trọng Chánh)

Chinh Phụ Ngâm diễn nôm, một dịch phẩm thần kỳ (Đàm Trung Pháp)

Các Bài Thơ Nôm Đầu Tiên Trong Văn Học Chữ Nôm (Tuệ Chương)

Ngày Xuân Đọc "Đào Hoa Thi" của Nguyễn Trãi (Trần Uyên Thi)

Thơ Lý Bạch (Đàm Trung Pháp)

 

  Thơ Tuyển:

 

Văn Tế tại lễ khai giảng huấn luyện – tu nghiệp sư phạm (Trần Huy Bích)

Ngọn lửa Prométhé (Nguyễn Phan Thịnh)

Văn tế tử sĩ Gạc ma (Kha Tiệm Ly)

Thủy Tang (Viên Linh)

Khói Trắng (Kiên Giang)

  Trang Thơ các Tác Giả:

 

Chu Trầm Nguyên Minh,  Mai Trung Tĩnh,  Ngọc Dũng,  Nguyễn Bá Trác,  Nguyễn Bắc Sơn,  Nguyễn Du,  Nguyễn Nho Nhượn,  Nguyễn Thị Thanh Bình,  Nhiều tác giả,  Phạm Cao Hoàng,  

 

  Tục ngữ (Proverbs)

 

Tre già măng mọc

Đục nước béo cò

Trúc dẫu cháy đốt ngay vẫn thẳng

Gà một mẹ đá nhau

 

  Danh Ngôn

  Đố vui (Puzzles)

 
 

 

© Hoc Xá 2002

© Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@hotmail.com)