Head

 

 

Kic Tho: Han Nam Quan (Hoang Cam)
07-05-2012 | THƠ

Kịch thơ: Hận Nam Quan

 HOÀNG CẦM



Một đêm giăng mờ lạnh lẽo. Tiếng tiêu nào trên ngàn xa văng vẳng trong sương. Trên một khu rừng gần Ải Nam Quan, chi chít cây cối, có một bóng đen vạch cây, rẽ lá tìm đường.


Gần chỗ ấy, Nguyễn Phi Khanh bị giam trong một cái cũi lớn. Lúc đó đã nửa đêm. Bốn bề tịch mịch. Duy có tiếng tiêu vẫn réo rắt, não nùng. Thỉnh thoảng có tiếng mõ cầm canh xa xa. Hồi lâu, Phi Khanh hơi cử động và ngồi dậy.


Phi Khanh:

Đây biên giới hai nước thù đẫm máu;

Đây Nam Quan ... con mắt khép tình thâm

Lối qua lại của một loài cuồng khấu

Là Nam Quan ... chua xót bóng nghìn năm.

Đây Nam Quan, bốn bề sương lạnh lẽo,

Hồn thuở xưa lay động bóng tinh kỳ

Ai đi sứ nơi quê người lẽo đẽo

Cỏ hoa rừng dâng lệ khóc phân ly ?!

Đây Nam Quan, những u hồn thấp thoáng

Đứng đầu non, trông rõi bóng quê hương

Đây Nam Quan, anh hùng xưa lảng vảng

Trỏ sang Tàu, vẽ máu trên đường gươm.

Đây Nam Quan, nơi tướng quân họ Lý

Đuổi quân thù để cứu lấy dân sinh

Lại phóng xá cho giống người tiểu kỷ

Rút binh về, múa tít lưỡi gươm linh

Đây Nam Quan, quân Nguyên rời biển máu

Thoát rừng xương, tơi tả kéo nhau về

Say chiến công, tướng nhà Trần lảo đảo

Nắng chiều hôm rung động ánh gươm thề.

Màu thời gian phất phơ làn khói biếc

Bóng người xưa lồng lộng tít trời xanh

Đến bây giờ Thăng Long nằm đợi chết

Đau lòng ta tiếng gọi dưới trăng thanh

Nước phá, nhà tan, muôn dân u uất !

Biết bao giờ lau sạch máu trên đầu ?

Mấy cha con như thần vụt tắt,

Đường xa xôi, huyết lệ chảy về đâu ?

(Nguyễn Trãi đi đến, nép vào một bụi cây, lắng nghe)


Nguyễn Trãi

Góc trời Nam, ánh sao thần vụt tắt,

Thành Thăng Long nghi ngút chuyện thương đau

Phụ thân ôi ! Chiến bào đầy nước mắt,

Biết bao giờ lau sạch máu trên đầu ?!


Phi Khanh

Ai ?


Nguyễn Trãi

Thưa phụ thân, con, đây Nguyễn Trãi !


Phi Khanh

Kìa, đêm khuya sao lại đến tìm cha ?


Nguyễn Trãi

Đêm giá lạnh, quân canh vì trễ nải

Con băng rừng, tìm nẻo đến thăm cha.


Phi Khanh

Đây là chốn ải địa đầu nước Việt

Khắc trong lòng ghi nhớ hận Nam Quan

Bao năm trời nằm sương và gối tuyết

Cha hằng mong thiên hạ được bình an

Bên đất khách khi đến giờ nhắm mắt

Cha sẽ cầu con trả được thù chung

Ngày mai đây, tấm thân tàn sẽ mất

Nhưng linh hồn bay lại với non sông

Con về đi ! Cha yên tâm chịu khổ !

Con về đi ! Đúc thép chống giang san

Cha tin chắc đường gươm nơi đất Tổ

Sẽ có ngày sáng chói những vinh quang. Con về đi !


Nguyễn Trãi

Thưa cha đau đớn lắm,

Nỗi chia lìa tê buốt bóng trăng xa

Như thân con có quản gì bụi lấm

Xin theo hầu thân phụ đến Trung Hoa,

Để cùng cha, một mai cùng biết chết,

Cùng hai anh chia xẻ nỗi đau buồn.


Phi Khanh

A ! Nguyễn Trãi ! Hãy dẹp tình thảm thiết

Trông đằng sau: xương máu ngập giang sơn

Cha sinh con, nghĩa là gây sức mạnh

Cha nuôi con, là hy vọng về sau

Đến ngày nay, giữa đường cha đứt gánh

Thì con ôi ! Tung kiếm cho quên sầu !

Con về đi ! Cha vui lòng vĩnh biệt

Con về đi ! Rửa nhục cho non sông

Con phải nhớ: con là dòng tuấn kiệt,

Trong người con cuồn cuộn máu anh hùng


Nguyễn Trãi

Nhưng bên trời, cha cùng anh tắm máu

Con lòng nào yên sống giữa quê hương

Ôi! Ðại Việt ! vào tay loài thảo khấu,

Khói nghìn năm thoi thóp trên sa trường

Khắp non sông vừa tàn cơn ác mộng

Tình yên vui, trăm họ nén đau thương

Ai đồng chí trong đám người ham sống

Trên kinh thành lơ lửng một thanh gươm !

Kìa nghìn dặm trên đường về thui thủi

Lưới quân Minh căng đợi khách giang hồ

Một mãnh hổ chống sao đàn chó sói

Thân tan tành bêu máu chợ Kinh Đô

Con xin cha, cho con theo bóng áo,

Cùng ôm nhau, cùng chết dưới gươm thù

Không tận trung, thôi đành con tận hiếu,

Kiếp này mong khỏi thẹn với nghìn thu


Phi Khanh

Không thể được ! Định sang Tàu chết nhục

Làm con ma uất hận giữa quê người !

Con hèn quá, con làm cha tủi cực,

Thôi ! Mong gì báo đáp một ngày mai !

Giống Đại Việt không bao giờ hèn yếu,

Tự nghìn xưa ngẩng mặt lên trời cao

Ôi! Kiêu hãnh là những trang niên thiếu

Tự nghìn xưa không nhụt chí anh hào !

Gái cùng trai trên non sông gấm vóc

Đã thêu bằng huyết lệ, bằng gươm đao

Những trang sử đẹp như vàng với ngọc

Bóng muôn đời không thẹn với trăng sao !

Con là trai mà không bằng nhi nữ

Cha sinh con hổ thẹn với trời xanh

Mong chết uổng chỉ là người úy tử

Sống bẽ bàng thêm tủi mặt tài danh.

Người trượng phu nên tìm đường mà chết

Chết làm sao vang động khắp nghìn phương

Chết làm sao cho kẻ thù tiêu diệt !

Chết làm sao mà vạn thuở nhớ thương !

Kìa cái chết bậc anh thư ngày trước

Muôn nghìn năm quốc sử ngát trầm hương

Con hãy trả xong thù nhà nợ nước,

Muốn theo cha thì chết trên sa trường !


Nguyễn Trãi (mơ màng nhìn về phía xa)

Ôi ! Bóng quê hương ngả nắng chiều

Những mùa thu cũ gợi thương yêu

Mái tranh xơ xác, thềm giăng lạnh

Sân mốc, vườn hoang, gió tịch liêu

Tre xanh san sát chuyện gươm đao

Đứng rũ tà huy nhuốm máu đào

Thép rỉ buồn tênh lời sắt đá,

Gươm cùn tựa nguyệt giấc chiêm bao

Chí khí phai dần trên kỷ niệm

Như đường tơ nhạt nếp thời gian

Bao giờ dứt lệ quên đau khổ

Tung kiếm nghìn thu quét bạo tàn.


Phi Khanh

Con yêu quý ! Chớ xuôi lòng mềm yếu

Gác tình riêng, vỗ cánh trở về Nam !

Con về đi ! Tận trung là tận hiếu

Đem gươm mài bóng nguyệt dưới khăn tang

Nếu trời muốn cho nước ta tiêu diệt

Thì lưới thù sẽ úp xuống đầu xanh

Không bao giờ! Không bao giờ con chết

Về ngay đi rồi chí toại công thành !

Nghĩ đến cha một phương trời ảm đạm

Thì nghiến răng vung kiếm quét quân thù

Trãi con ơi ! Tương lai đầy ánh sáng

Cha đứng đây trông suốt được nghìn thu.


Nguyễn Trãi (quỳ lạy)

Cha nói đến tương lai đầy ánh sáng

Khiến lòng con bừng tỉnh một cơn mê

Quỳ lạy cha, cha lên đường ảm đạm

Rời Nam Quan, theo gió, con bay về.


Phi Khanh

Ôi ! Sung sướng, trời sao chưa nỡ tắt

Về ngay đi ! Ghi nhớ hận Nam Quan

Bên Kim Lăng, cho đến ngày nhắm mắt

Cha nguyện cầu con lấy lại giang san.


Nguyễn Trãi

Hận Nam Quan, biết bao giờ phai nhạt,

Biết bao giờ cạn lệ khóc cha già

Lúc vĩnh biệt thật trăm nghìn chua xót !


Phi Khanh

Kìa con trông: nắng hé chân trời xa.


Nguyễn Trãi

Chân trời xa !


Phi Khanh

Về ngay đi Nguyễn Trãi

Nâng gươm thề, đem quốc sử mà soi.


Nguyễn Trãi

Đã đến giờ con lìa xa quan ải,

Kể từ nay Nam Bắc cách đôi nơi.


Phi Khanh

Đêm sắp cạn, về ngay đi Nguyễn Trãi,

Nhớ Nam Quan là vết máu trên đầu.


Nguyễn Trãi

Đêm Nam Quan là con dao hai lưỡi,

Trích lòng con thành một vết thương sâu

Trông phía Bắc thì xót thương dòng máu

Ngó về Nam thì tan tác gia hương

Càng thảm khốc, càng bền gan chiến đấu

Bụi hồng bay, quay tít một thanh gươm

Giống nòi ấy, nghe lời oanh liệt cũ

Sẽ vùng lên như trận gió điên cuồng !

Hỡi quân Minh ! Sao không nhìn lịch sử

Mà vội vàng ngạo nghễ xuống Nam phương ?

Hãy chờ đấy mà nếm mùi thất bại,

Tàn ác đi rồi trả nợ về sau !

Hãy chờ đấy, trông sao thần sáng chói,

Trong trần ai, ai dễ biết ai đâu !

Một ngày mai con tung gươm cất cánh

Trời quê hương rực lửa những đêm thiêng

Cha phù hộ cho con tròn sứ mệnh

Bại hay thành là theo lệnh Hoàng Thiên

Một ngày mai, khi Trãi này khởi nghĩa,

Kéo cờ lên, phấp phới linh hồn cha

Gạt nước mắt, con nguyện cầu cùng thiên địa,

Một ngày mai, con lấy lại sơn hà.


Phi Khanh

Máu anh hùng ! Trôi đi mà rửa nhục,

Kìa con trông: nắng nhuộm chân trời xa.


Nguyễn Trãi

Con xin về, mài gươm chờ báo phục.


Phi Khanh

Cha mỉm cười nhắm mắt bên Trung Hoa.


Nguyễn Trãi

Tình phụ tử chia lìa, ai nín khóc

Bóng đêm tàn cay đắng tấm lòng con !

Trời thẳm xa, đoạt mất quyền họa phúc.


Phi Khanh

Kìa con trông: nắng xõa trên đầu non


Nguyễn Trãi

Trên ngọn núi, nắng phơi màu hy vọng

Con biết rồi, bóng dáng của nghìn xưa

Con hiểu rồi, linh hồn cha cao rộng

Sẽ bay về theo lớp gió mây đưa

Tiếng chim ca vang lừng, sao mãnh liệt !

Gió bình minh phơi phới tuổi thanh xuân

(lùi dần vào các khóm cây)


Kính chúc cha lên đường sang cõi chết,

Vui từ nay cho đến lúc ly trần.


(Tiếng tiêu vẫn mơ màng, gió sớm nổi lên, Phi Khanh quắc mắt nhìn theo con).


Hoàng Cầm




 

 

Tho

 

 

  Thơ:

 

Tứ Thơ Và Chiến Tranh: Chiến-Sự Dù Nhỏ, Cũng Đã Lưu-Dấu Trong Thơ (Trần Văn Nam)

Những Dời Đổi Địa Hình và Mối Hoài Cảm Thi Ca (Trần Văn Nam)

Đất Nước Của Ma Quỷ (Bùi Chí Vinh)

Thời Đại Tôi Đang Sống (Nguyễn Thị Thanh Yến)

Bài thơ độc vận “ơ” làm trong men rượu say (Trần Thoại Nguyên)

Đất nước mình ngộ quá phải không anh (Trần Thị Lam)

Những đôi mắt ngủ quên (Trương Đình Phượng)

Con đường mới | Mở cửa (Trương Đình Phượng)

Mưa lạnh trên đèo (Xuân Thao)

Ân Tình Mẹ (Trần Kiêm Đoàn)

Mùa Xuân Và Linh Hồn Mới (Trần Mộng Tú)

 

  Thơ Dịch:

 (Vietnamese Poetry translated into English)

 

Đàm Trung Pháp & Viên Linh dịch và chú giải:

 

Vịnh Hai bà Trưng (Hồng Đức Quốc Âm Thi Tập)

Ăn Cỗ Đầu Người (Nguyễn Biểu)

Đoạt Sáo Chương Dương Độ (Trần Quang Khải)

Nam Quốc Sơn Hà (Lý Thường Kiệt)

Thề Non Nước (Tản Đà)

Thi Nhiệt (Lý Đông A)

Vịnh Tranh Gà Lợn (Vũ Hoàng Chương)

 

Huỳnh Sanh Thông dịch:

 

Thăng Long (Nguyễn Du)

Vọng Phu Thạch (Nguyễn Du)

Hồ Hoàn Kiếm (Vô Danh)

Thăng Long Thành Hoài Cổ

 (Bà Huyện Thanh Quan)

Chiều Hôm Nhớ Nhà (Bà Huyện Thanh Quan)

Lên Đèo Hải Vân (Huỳnh Mẫn Đạt)

Vịnh Bức Dư Đồ Rách (Tản Đà)

Màu Tím Hoa Sim (Hữu Loan)

Nhà tôi (Yên Thao)

Sóng (Xuân Quỳnh)

Hai Sắc Hoa Tigôn (T.T.Kh.)

 

Lê Đình Nhất-Lang & Nguyễn Tiến Văn dịch:

 

Cùng khổ (Bùi Chát)

Hoa sữa (Bùi Chát)

Bài thơ một vần (Bùi Chát)

Đèn đỏ (Bùi Chát)

Ai? (Bùi Chát)

Những người đáng trọng & những kẻ đáng khinh

 (Lý Đợi)

 

Các tác giả khác dịch:

 

Tôi đã cố bám lấy đất nước tôi (Nguyễn Đình Toàn)

 (Do Dinh Tuan dịch)

Bữa Tiệc Hòa Bình (Nguyễn Thị Thanh Bình)

 (Nguyễn Ngọc Bích dịch)

Từ Một Cuốn Rún (Nguyễn Thị Thanh Bình)

 (Đinh Từ Bích Thúy dịch)

Vì Người Ta Cần Ánh Mặt Trời (Nguyễn Đắc Kiên)

 (Nguyễn Ngọc Bích dịch)

 

  Thơ Cổ:

 

Nguyễn Trãi đã sáng tác "Loạn Hậu Đáo Côn Sơn Cảm Tác" vào thời điểm nào? (Trần Từ Mai)

Đọc lại một số thi phẩm của Phan Châu Trinh (Phan Thành Khương)

Nhất Chi Mai - Chất Người Muôn Thuở (Phan Trang Hy)

Nam Quốc Sơn Hà (Lý Thường Kiệt)

Nguyễn Trãi Huyễn-Thực và Sắc-Không (Trần Ngọc Ninh)

Quá Phong Khê, Một Bài Thơ Kỳ Tuyệt (Phạm Khắc Hàm)

Giới thiệu Bài Thơ "Trừ Tịch" của Đặng Đức Siêu (Trần Từ Mai)

Xuân Xưa Thơ Trước, Hồn Ngàn Mùa (Viên Linh)

Bạch Đằng Giang Phú (Trương Hán Siêu)

Thuật Hoài (Phạm Ngũ Lão)

Thuật Hoài (Đặng Dung)

Lâm Cảng Dạ Bạc (Nguyễn Trãi)

Ngày Xuân Đọc "Đào Hoa Thi" của Nguyễn Trãi (Trần Uyên Thi)

Thơ Lý Bạch (Đàm Trung Pháp)

 

  Thơ Tuyển:

 

Tình yêu mẹ - Tình yêu con (Nguyễn Thu Hằng)

Lòng Mẹ (Nguyễn Bính)

Hẹn Anh Một Ngày Tái Ngộ (Ngô Minh Hằng)

Những tháng tư buồn (Nguyễn Thị Hằng)

Nỗi buồn tháng 4 (Huy Uyên)

Khởi Hành (Trần Thúc Vũ)

Quà Tặng Trong Chiến Tranh (Trần Mộng Tú)

Mã Viện (tác giả: Vô Danh) (Nguyễn Văn Ngọc)

Mẹ và sự lặng im (Trần Mộng Tú)

Thơ Về Mẹ (Nhiều tác giả)

Hai Chữ Nước Nhà (Trần Tuấn Khải)

Đói (Bàng Bá Lân)

Lời Mẹ Dặn (Phùng Quán)

Nước Tôi (Nguyễn Văn Cổn)

Thơ Tưởng Niệm Ngày 30 Tháng Tư (Nhiều tác giả)

Thơ Tình Ngày Valentine (Nhiều tác giả)

Kỷ Niệm Chiến Thắng Đống Đa (Hoàng Phong Linh)

Thơ và Câu Đối Mừng Xuân (Nhiều tác giả)

Quốc Nam, Quốc Việt (Hồ Bạch Thảo)

Bài Thơ Vô Đề Viết Trong Trại Tù Tập Trung (Tú Kếu)

Thơ Tưởng Niệm Các Anh Hùng Tử Sĩ ở Hoàng Sa (Nhiều tác giả)

Thơ Tiền Chiến (Nhiều tác giả)

Bình Giảng: Đời Đáng Chán và Tống Biệt của Tản Đà (Thạch Trung Giả)

Tây Tiến (Quang Dũng)

Đêm Liên Hoan (Hoàng Cầm)

Văn Tế Trận Vong Chiến Sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (Cao Tiêu)

Biên Cương Hành (Phạm Ngọc Lư)

Thơ Xuân (Nhiều tác giả)

Đồng Lầy (Nguyễn Chí Thiện)

Ta Về (Tô Thùy Yên)

Trường Sa Hành (Tô Thùy Yên)

Kịch thơ: Hận Nam Quan (Hoàng Cầm)

 

  Tục ngữ (Proverbs)

 

Tre già măng mọc

Đục nước béo cò

Trúc dẫu cháy đốt ngay vẫn thẳng

Gà một mẹ đá nhau

 

  Danh Ngôn

  Đố vui (Puzzles)

 
 

 

© Hoc Xá 2002

© Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)