Head
Tô Kiều Ngân
(.0.1926-20.10.2012)

 

 

Cúc Xưa (Nhất Linh)

10-09-2002 | VĂN HỌC

CÚC XƯA

  NHẤT LINH

Mấy bông cúc này tôi vẽ cách đây đúng 12 năm (1948) và lại đúng vào năm Hoàng Đạo Nguyễn Tường Long mất. Chậu cúc này do chính tay Hoàng Đạo mua về để bày tết, trang hoàng một gian nhà tiều tụy ở một làng hẻo lánh Quảng Đông, nơi mà hai anh em, sau việc Bảo Đại ký kết hiệp ước Bolaert, rút lui về để nghiên cứu một lý thuyết quốc gia khà dĩ tập trung được hết thảy các khuynh hướng rời rạc trong hàng ngũ chống cộng. Năm ấy công việc nghiên cứu đương tiếp tục thì cái chết đột ngột của Hoàng Đạo làm gián đoạn.

Ngoài việc bày cúc mừng tết, chúng tôi có dán câu đối, Hoàng Đạo thì nghĩ câu đối, tôi thì viết chữ. Đôi câu đối dán ngay chỗ Hoàng Đạo ngồi viết đến nay tôi còn nhớ:

Tĩnh chỉ thanh u xứ

Nhàn quan thiên hạ xuân

(ngồi yên ở một nơi thanh u

nhàn nhã ngắm xuân thiên hạ).


Câu ấy diễn đúng cái cảnh của hai anh em chúng tôi vì ở một nơi hẻo lánh và cũng tả đúng cái cảnh ngắm xuân thiên hạ (xuân ở hải ngoại). Nhưng cũng là báo trước cái chết của Hoàng Đạo.

Ngồi yên ở nơi thanh u tức là nằm trong mộ lạnh, mà xuân từ nay chỉ là xuân của thiên hạ thôi, riêng mình không bao giờ có mùa xuân nữa.

Cũng năm ấy làm thơ khai bút Hoàng Đạo lại có viết một câu:

Nhất chiêu, thừa Bạch hạc

(một sớm cưỡi con hạc trắng)


Bạch Hạc là tên làng chúng tôi ở.

Quả nhiên, một sớm Hoàng Đạo ra đi không trở về nữa, đúng như câu thơ Đường:

Hạc vàng đi không trở lại.


Ở cái buồng nhỏ của tôi dán đôi câu đối:

Nhàn muôn hướng sơn lộ

Thu nguyệt mãn thư phòng

(Cửa nhà mở nhìn ra con đường núi

Trăng thu chiếu vào đằng phòng khách)


Câu ấy cũng vận vào cái cảnh 9, 10 năm sau tôi về rồi ở vùng rừng núi Đa Mê. Tết này vừa đúng mười năm; trông hoa lại nhớ tới người và bông hoa như còn giữ lại cái vui của mùa xuân tha hương cũ và nỗi buốn thương nhớ người xưa. Nhưng tôi tự an ủi hai mươi nhăm năm nữa (tôi tin thế) sẽ lại gặp Hoàng Đạo ở một thế giới khác!

Mắt mờ lệ nhớ người xưa

Mười năm thương nhớ bây giờ chưa nguôi.

Trông hoa lại nhớ đến người,

Hoa xưa xuân cũ biết đời nào quên,

Cảnh tiên còn gặp người tiên,

Đôi lòng muôn thuở còn nguyên vẹn lòng.

Nhất Linh, 7-1-59

Nhất Linh

(Trích Văn Hóa Ngày Nay số Xuân 1959)




Cùng Tác Giả

Cùng Tác Giả:

 

- Cúc Xưa Nhất Linh Tạp bút

- Giòng sông Thanh Thuỷ Nhất Linh Tiểu thuyết

- Xóm Cầu Mới Nhất Linh Tiểu thuyết

- Viết và đọc tiểu thuyết Nhất Linh Khảo luận

- Tiểu thuiyết của Nhất Linh (Đặc Trưng) Nhất Linh Tiểu thuyết

-

-

-

 

 

Link (Nhat Linh)

 

Bài viết về Nhất Linh

 

Những ngọn cỏ may trong truyện Nhất Linh (Lê Hữu)

Hai Vẻ Đẹp của Nhất Linh (Nguyễn Tường Thiết)

Nhất Linh Nguyễn Tường Tam (T. V. Phê)

Tiểu sử Nhất Linh (Thụy Khuê)

Nhất Linh người định nghĩa sống và định nghĩa chết

 (Lưu Văn Vịnh)

 Tủ sách Talawas:

Chân dung Nhất Linh (Hồi ký, nhiều tác giả)

Đọc bản thảo của Nhất Linh (Võ Phiến)

Tạp chí VĂN, Hoài niệm Nhất Linh (Nhiều tác giả)

 

Tác phẩm

 

Cúc Xưa

Giòng sông Thanh Thủy, Xóm Cầu Mới

Viết và đọc tiểu thuyết (Talawas)

Các truyện khác (Đặc Trưng)

 

 

Van Hoc

 

 

Tác Giả

 

Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

  Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

  Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

  Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

  Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

  Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

 (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

Bàng Bá Lân,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Vĩnh Phúc,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Cao Tiêu,  Cao Đông Khánh,  Chu Trầm Nguyên Minh,  Chu Tử,  Diễm Phượng,  Diên Nghị,  Doãn Dân,  

 
 

 

 

© Hoc Xá 2002

© Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)