1-8-2026 | VĂN HỌC

Thay Lời Tựa: Người Biết Khá Nhiều... "Lính Già Pleiku" Nguyễn Đình Tuy

  ANH THÁI PHƯỢNG

   Người Lính Già Pleiku Nguyễn Đình Tuy
    (Nguồn: Buồn Vui Đời Lính trang 12)

Tôi vừa nhận được bản thảo tập Hồi ký "Buồn Vui Đời Lính" của Cựu Thiếu Tá Nguyễn Đình Tuy, bút hiệu Người "Lính Già Pleiku". Ông có nhã ý gửi cho tôi đọc; để rồi được phép chia sẻ với ông dăm ba điều về những ngày chúng tôi cùng sống với nhau tại Pleiku. Đọc xong tập bản thảo tôi mới rõ, đây là một tác phẩm của một người Pleiku viết về thành phố này với biết bao hình ảnh đong đưa của một thời chinh chiến.

Trong “Buồn Vui Đời Lính”, ông không phải chỉ kể chuyện vui mà còn kể cả chuyện buồn, chuyện khó nói nhưng vẫn bạch hóa thành chuyện cười ý nhị. Những thay đổi trong cương vị làm việc của cá nhân ông đối với tập thể lớn là chính quyền tỉnh Pleiku cũng rất đa dạng. Lúc đầu ông là cán bộ hành chánh dân sự, sau nhập ngũ phục vụ tại Tiểu khu Pleiku trở thành người lính ở vùng biên trấn. Gần hai mươi năm phục vụ liên tục tại Pleiku, đời đã phong tặng cho ông trở thành dân và lính của tỉnh này.

Đầu tiên Người "Lính Già Pleiku" đảm trách vai trò của người trưởng đoàn cán bộ hành chánh, khăn gói gió đưa từ Sài gòn lên Pleiku đi thành lập các Đoàn Dân Vệ tại các Buôn Làng trong toàn tỉnh; để lực lượng này thay thế cho các Tự Vệ Hương Thôn (SL số 49 QP ngày 4 tháng 4 năm 1956) giữ an ninh cho thôn xóm. Định mệnh miên man đưa đẩy, đã lưu giữ ông ở lại đây cho đến cuối tháng Tư năm 1975.

Trong những ngày đầu ở Pleiku, ông dẫn đoàn đi công tác tại các quận trong tỉnh; tại mỗi quận ông phải lập lịch công tác cho mỗi Buôn làng. Rồi sau đó hàng ngày theo Lịch Công tác xuống từng Buôn làng, làm việc với các cơ quan hành chánh tại địa phương để thành lập các toán Dân Vệ tại Buôn, Xã. Thời gian công tác tại mỗi Quận một khác, tùy theo quận lớn hay nhỏ. Sau khi thành lập xong các toán dân vệ là giai đoạn huấn luyện cơ bản quân sự; huấn luyện hoàn tất rồi, mới giao lại cho các Buôn, Xã điều hành và quản trị.

Quận đầu tiên đoàn được tỉnh cử xuống công tác là tại Quận Cheo Reo (Quận này vào năm 1962 được tách ra thành Tỉnh Phú Bổn). Sau nhiều tháng hoạt động tại Cheo Reo, công tác của đoàn hoàn tất anh trở về Tòa hành chánh tỉnh một thời gian ngắn để lập lịch công tác cho các quận kế tiếp.

Lần này đoàn được chỉ định đi công tác tại Quận Tân An hay An Khê (Quận này sau năm 1959, Bộ Nội Vụ phân chia lại ranh giới tỉnh Pleiku, đã giao An Khê về lại cho Tỉnh Bình Định). An Khê là một quận lớn thành lập từ thời Pháp thuộc, nên công tác của đoàn cán bộ hành chánh đã ở lại đây khá lâu. Khi công tác tại An Khê chấm dứt, Người "Lính Già Pleiku" nghĩ rằng đoàn sẽ được đưa lại về tỉnh ít tuần, rồi tiếp tục sang quận Lệ thanh, nhưng thay vì về tỉnh đoàn lại tiếp tục công tác tại Cheo reo (Lần thứ 2).

Sau thời gian công tác tại Cheo Reo, 6/1960 Người "Lính Già Pleiku" di chuyển đoàn về công tác tại Quận Lệ Thanh. Thời gian công tác tại quận này bận bịu và phức tạp hơn. Các công tác chính của đoàn (chỉ lo cho Dân vệ) đôi khi phải tạm ngưng vì đoàn được điều động qua một số công tác cấp thời và quan yếu khác như chuẩn bị Bầu cử Tổng Thống nhiệm kỳ 2, yểm trợ Quận Lệ Thanh trong công tác thành lập các địa điểm Dinh điền trong quận. Tháng 12/1960 đoàn công tác mới trở về Toà Hành Chánh Tỉnh.

Năm 1960, Việt Cộng mở cuộc tấn công lớn, lần đầu tại Tây ninh và Kontum, đồng thời gia tăng xâm nhập và phá hoại ở nhiều nơi, khiến chính phủ Việt nam Cộng Hòa phải tái phối trí lại sách lược quốc phòng như: Gọi nhập ngũ các thanh niên có bằng Tú Tài một trở lên hoặc tương đương động viên để theo học khóa 12 sĩ quan trừ bị Thủ Đức (1961); Bảo An Đoàn và Dân Vệ Đoàn được sát nhập thành lực lượng Địa Phương Quân (1961)... Ban Dân Vệ thuộc Ty Nội An Tòa Hành Chánh chuyển sang lực lượng Địa Phương Quân Tỉnh. Những biến cố dồn dập đó đẩy Người "Lính Già Pleiku" theo học khóa sĩ quan Hiện dịch tại Nha Trang (1962).

Sau thời gian thụ huấn tại Nha Trang; tháng 12/ 1962 ông Nguyễn Đình Tuy trở lại phục vụ tại Pleiku với cấp bậc Thiếu úy, từ đó trong cuộc đời quân ngũ ông đã lần lượt được giao phó các nhiệm vụ như sau:

* Tháng 3/ 1963 ông được cử làm Chỉ Huy Trưởng Trung tâm Huấn luyện Nghĩa quân tỉnh Pleiku.

* Sau đó về làm Đại Đội Trưởng Đại Đội 447 Chỉ huy trưởng yếu điểm tại Trung Tâm Cải Huấn.

* 1966 được cử làm Trưởng Phòng Một của Tiểu Khu Pleiku.

* 1969 Đại Đội Trưởng Đại đội 142 Chỉ huy Trưởng yếu điểm chợ Thần Phong (Trà Bá II)

* Tháng 9/ 1969 Học khóa Tiếp Vận Sơ cấp tại Tổng Cục Tiếp Vận (Bộ Tổng Tham Mưu)

* Tân thăng Đại Úy.

* 1971 Ứng cử Dân biểu Tỉnh Phú Bổn (Không đắc cử, vì bị địa phương gian lận).

* Tháng 7/ 1973 Theo học khóa Quản Trị Tiếp Vận Cao Cấp tại Long Bình.

* Tân thăng Thiếu Tá.

Rồi về được bổ nhiệm làm Sĩ Quan Phụ Tá Quân Trấn Ủy Nhiệm Pleiku.

* Đầu tháng 3/ 1975 Được cử làm Trung Tâm Trưởng Trung Tâm Điều Hợp Tỉnh Pleiku. (Chưa nhận việc thì tan hàng).

* Tháng 3/ 1975 Chứng kiến những thảm họa của Quân và Dân Pleiku trên Tỉnh lộ 7B.

Sau Ngày 30/ 4/ 1975. Sự nghiệp của Người "Lính Già Pleiku" trở thành những bước đường tù:

* Ngày 15/6/1975 Khởi sự đi tù ở Long Giao rồi Suối Máu.

* Ngày 5/7/1976 Chuyển tù từ Miền Nam ra Miền Bắc: Tù ở Sơn La.

* Từ tháng 10/1976 Tù ở Nghĩa Lộ - Văn Chấn.

* Từ tháng 8/1978 Tù ở Nam Hà.

* Từ tháng 5/1980 Chuyển trại tù trở lại Miền Nam: Tù ở Đồng Nai - Xuân Lộc.

* Tới tháng 3/1984 Ra tù.

* Ngày 14/1/1993 Người "Lính Già Pleiku" cùng bầu đoàn thê tử tới Mỹ qua diện H. O.

Cộng lại những ngày tháng phiêu bạt của Người "Lính Già Pleiku" từ 1956 tới 1993, ta tìm được con số năm mươi bẩy (57) năm, mà Người "Lính già Pleiku" đã thực sự quay trong gió lốc của cuộc đời bao gồm:

* Gần hai mươi năm trôi nổi tại Pleiku (20);

* Chín năm trong các trại tù Cộng Sản (9);

* Tám năm lưu lạc ê chề ngay chính trên quê hương mình (8);

* Rồi hai mươi năm tỵ nạn trên đất Mỹ (20).

Cũng như hầu hết các anh em H.O. tất cả, họ đều có đời sống chất chứa đầy ắp những sung động bạt ngàn rất đáng kính trọng; bởi... tất cả đã phải gánh chịu biết bao nghiệt ngã của cuộc đời.

Riêng Người "Lính Già Pleiku" còn ôm ấp đầy ắp những kỷ niệm về đời sống hiền hòa của miền đất bao la; nhưng ít ai có khả năng hiểu nhiều những ý nghĩa về những địa danh khó nhớ như Người "Lính Già Pleiku". Vâng cựu Thiếu tá Nguyễn Đình Tuy đã biết gì? nghĩ gì? :

* Biết những điều trái tai, gai mắt;

* Biết đến những cơn nguồn đen bạc của cuộc đời;

* Hiểu được cái lẽ không cùng của đời sống;

* Tận dụng được cái khả năng khoan dung bao la của đất trời.

Vâng, thưa anh Tuy, xin anh hãy ngâm vang bài thơ "Hồ Trường" của Nguyễn Bá Trác và hãy vui với cuộc đời, mặc dù còn nhiều ẩn số... mà chúng ta chưa có một giải đáp vẹn toàn.

..............

Trời Nam Nghìn dặm thẳm,

Non nước một mầu sương,

Chí chưa thành, danh chửa đạt,

Trăm năm thân thế bóng tà dương.

.................

(hết trích)

Anh Thái Phượng

(Những ngày Xuân Giáp Ngọ).

*

TRONG TẬP NÀY

   (Xem mục lục chi tiết trang 402)

Thay Lời Tựa                                                            tr. 7

Lời Mở Đầu                                                                13

Chương I - Thời Thơ Ấu                                             15

Chương II- Tuổi trưởng thành/ Lập gia đình              47

Chương III - Di cư vào Nam tìm Tự do                      67

Chương IV- Gia nhập ngành Cán bộ Dân vệ đoàn     75

Chương V- Đời quân ngũ/ Theo học khóa Sĩ quan   109

Chương VI - Di tản trên Liên tỉnh lộ 7 B                  161

Chương VII - Khúc rẽ cuộc đời                                 173

Chương VIII - Ngày ra tù                                           255

Chương IX - Tim đường vượt biên                             260

Chương X - Cuộc đời lưu vong                                  287

Anh Thái Phượng

Nguồn: Buồn Vui Đời Lính

Hồi ký . Tự truyện

Phố Núi, 2014

Cùng Tác Giả:

- Thay Lời Tựa: Người Biết Khá Nhiều... "Lính Già Pleiku" Nguyễn Đình Tuy Anh Thái Phượng Giới thiệu