1. Head_
    Bàng Bá Lân
    (17.12.1912-21.10.1988)
    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. Nguyễn Bắc Sơn Và Tiếng Thơ Bi Hài (Nguyễn Lệ Uyên)
      08-04-2012 | VĂN HỌC

      Nguyễn Bắc Sơn Và Tiếng Thơ Bi Hài

       NGUYỄN LỆ UYÊN


          Nhà thơ Nguyễn Bắc Sơn

      "Chiến tranh này cũng chỉ một trò chơi

      Suy nghĩ làm gì lao tâm khổ trí

      Lũ chúng ta sống một đời vô vị

      Nên chọn rừng sâu núi cả đánh nhau" (NBS)


      Khoảng cuối thập niên 60, đầu thập niên 70, giữa những người làm thơ tự do "làm dáng", những người làm thơ tranh đấu theo kiểu "hiện thực nửa mùa, khẩu hiệu", bỗng xuất hiện lẻ loi một khuôn mặt mới toanh có phong cách thơ ngang tàng, khẩu khí, khinh khoái đúng với chất hiện thực phơi bày nhan nhản trong cuộc sống khốn đốn thời bấy giờ, rất không giống ai. Đó là trường hợp Nguyễn Bắc Sơn.


      Người thọc chân vào làng thơ như một kẻ "du côn chủ nghĩa", một hành giả rong chơi dọc ngang trong trận đồ bát quái giữa thánh thiện và tội lỗi, giữa hạnh phúc và khổ đau, giữa đạo và phi đạo, giữa tốt và xấu; để cuối cùng nghêu ngao một câu hát rong: kẻ làm thơ đôi khi biến thành du đãng / hoặc nhà thơ theo khí hậu từng mùa. Sự thọc chân bất ngờ của Sơn cũng tỉ như bứt sợi lông gà ngoáy vào lỗ tai kẻ khác, gây cảm giác nhột nhạt vừa khó chịu, vừa thích thú.


      27 bài thơ phơi trải trong Chiến Tranh Việt Nam & Tôi đã được đón nhận (thời đó) bằng những thái độ khác nhau: Các nhà làm chính trị và đạo đức giả cầy gọi thơ Nguyễn Bắc Sơn là "con sâu bệnh hoạn", là "phản chiến, khiếp nhược", các em tiểu thư khuê các vừa nhắm mắt vừa đọc, vừa thè lưỡi rụt đầu vừa rung bần bật những khoái cảm sũng nước. Và chỉ có những kẻ bị xô đẩy vào chốn "du côn, du đãng" mới đồng cảm được tiếng thơ bi hài lồng lộng bão cát, chói chang lửa đỏ và dầm dề mưa lũ. Sự đồng cảm đồng điệu đồng tình của những con người cùng một thế hệ đang phơi lưng nướng trui trên lò than hồng rực đỏ, khét lẹt để tập làm Thảo Khấu:


      Vì sao ta đến đây hò hét

      Học trò bẻ bút tập mang gươm

      Tập uống máu người thay uống nước

      Múa may theo lịch sử điên cuồng.


      Những tra khảo tâm óc dường như chưa hề có câu trả lời, không thể trả lời nổi, để cuối cùng phó mặc mọi sự đẩy đưa Mặc kệ tất. Thằng nào giương cao ngọn cờ cứ giương, đứa nào hò hét cứ hò hét, cứ xông tới và trốn chạy, xông tới và ngã xuống, chiến thắng và bại trận. Tất cả đan chéo vào nhau như đường gươm ma thuật của phái Bạch Mi. Riêng ta bỏ tuốt cái phía trước và phía sau, bỏ cái quyền uy và khuất phục để làm một kẻ lãng đãng khói sương trong khói lửa mịt mùng kinh lợm:


      Bốn chuyến di hành một ngày mệt ngất

      Dừng quân đây nói chuyện tiếu lâm chơi

      Hãy tựa gốc cây hãy ngắm mây trời

      Hãy tưởng tượng mình đang đi picnic

      Kẻ thù ơi các ngài du kích

      Hãy tránh xa ra đừng chơi bắn nheo


      Không lạ, không xa mà cũng chẳng nhọc nhằn lý giải theo phép biện chứng khi mà guồng máy xay thịt cứ nghiền nát từng cánh tay, bàn chân, thân thể con người. Những công dân, những đồng bào, họ không bao giờ muốn thân xác mình biến thành món thịt băm; họ đâu muốn bắn giết nhau. Chỉ có các ngài chính trị lợi dụng sự cả tin, phều ra chút nước bọt để tranh giành quyền lợi cá nhân theo mộng tranh bá đồ vương, nên "lúc này đây ta không thèm đánh giặc". Ta "không thèm đánh giặc" bởi trong đầu óc ta luôn nghĩ:


      Xem cuộc chiến như tai trời ách nước

      Ta bắn trúng ngươi vì ngươi bạc phước

      Vì căn phần ngươi xuôi khiến đó thôi

      Chiến tranh này cũng chỉ một trò chơi


      Đến nỗi nhà văn Võ Phiến phải thốt lên: "Bên kia là: những đứa điên say"; bên này là "ta" coi đánh giặc như trò chơi. Hoàn cảnh phải chăng đã xui có cái bất cần này để quân bình lại cái quá đáng kia. Óc hài hước bên này để hiểu chính óc mộng tưởng bên kia? (Võ Phiến, Chúng Ta Qua Cách Viết, NXB Giao Điểm, SG 1972).


      Từ một thái độ rạch ròi như vậy, nên trong cuộc hành quân, dưới con mắt nhà thơ "du côn" là chuyện vặt, không phải của bản thân mình nên kêu các "ngài du kích" đứng xê ra, đừng có bắn nheo để ta "dừng quân nơi đây nói chuyện tiếu lâm chơi".

      Cũng vì chiến tranh là thứ "tai trời ách nước", thân phận ta như cánh bèo dạt lên bãi bùn khô thì sống chết cũng là chuyện vặt:


      Mai ta đụng trận ta còn sống

      Về ghé Sông Mao phá phách chơi

      Chia sớt nỗi sầu cùng gái điếm

      Đôi tiền mua vội một ngày vui.


      Chất bi thảm trong Mật Khu Lê Hồng Phong một lần nữa lật tung ra bề trái thúi hoắc của câu nói thời thượng từ cửa miệng các nhà đạo đức giả nhân "to be or not to be" trong hoàn cảnh này như cái tát của một cô gái điếm vào mặt những tên chính trị ma đầu, ma cô!


      Người sống sót nâng ly mời kẻ khuất

      Lại gần đây trên bãi cỏ bờ sông

      Soi mặt mình trong dòng nước xanh trong

      Để nhìn thấy hình bản lai diện mục

      Cởi áo trận và hoa mai ném tuốt

      Xin giã từ đời vũ khí, huy chương

      Xin trở về như một kẻ hoàn lương

      Xin vứt hết xin bắt đầu lại hết

      (Tiệc tẩy trần của người sống sót)


      Nói theo cách nói của Cao Huy Khanh lúc chúng tôi nằm chung ĐĐ 31 trường Võ Bị Thủ Đức thì, cuộc chiến tranh này dưới con mắt của Nguyễn Bắc Sơn là "cuộc nhàn du vào con đường huyệt tận, là sự nghêu ngao trên chiếc giá treo cổ hận thừ", mà Sơn thì như một con sóc trước bờ vực sống và chết, luôn cười ha hả, sướng điên một nỗi buồn tênh vô cùng thênh thang, ngan ngát những hương thơm của hoa cỏ, nắng ấm, suối trong ... và chung quanh là mã tấu, lưỡi lê, bom đạn!


      Có lẽ vì thế mà phong thái khinh bạc cứ mỗi lúc mỗi đậm đà hương bưởi hương cau:


      Khi tao đi lấy khẩu phần

      Mày đi mua rượu đế Nùng cho tao

      Chúng mình nhậu để trừ hao

      Bảy ngày sắp đến nghêu ngao trong rừng

      Mùa này gió núi mưa bưng

      Trong lòng thiếu rượu anh hùng nhát gan

      Mùa này gió bãi mưa ngàn

      Trong lòng thiếu rượu hoang mang nhớ nhà

      Những thằng lính trẻ hào hoa

      Lưu đày trong cõi rừng già núi xanh

      Lao mình vào cuộc phân tranh

      Tiếc thương xương máu sinh thành được ư

      (Một tiếng đồng hồ trước khi lên đường hành quân)


      Suốt dọc Chiến Tranh Việt Nam & Tôi, tôi cố tìm chất anh hùng ca kiểu Homère với những Odyssé, Iliat ... nhưng chỉ toàn những bi hài đan xen vào nhau bằng những tiếng cười vui cứa nát trái tim:


      Mày gửi một chân ngoài trận mạc

      Mang về cho mẹ một bàn chân

      Mẹ già khóc đến mù hai mắt

      Đời tàn trong lứa tuổi thanh xuân

      (Căn bệnh thời chiến)


      Cỗ máy băm thịt khổng lồ kia đã biến đổi nhân cách con người một cách tàn tệ nhất, để mọi người ai cũng có thể nhận ra, nhưng Nguyễn Bắc Sơn hơn mọi người là dám thốt thành lời, mà lại là lời thơ khôi hài như một lưỡi dao nhọn hoắc:


      Ngày trước mày hiền như cục đất

      Giờ mở miệng ra là chửi tục

      Hà hà ra thế con nhà binh

      Ngôn ngữ thơm tho như mùi cứt

      Ngày trước mày định đi tu tiên

      Giờ lính tu bi-đông ừng ực

      (...)

      Giờ tối nằm mơ chỉ thấy tiền

      Nhân nghĩa gì gì quên tuốt luốt

      (Bài hát khổ nhục)


      Con người bước vào rồi may mắn bước ra khỏi guồng máy chiến tranh cuối cùng chỉ là "như rượu còn ly cặn", là "kiếp ngựa què".


      Trong Chiến Tranh Việt Nam & Tôi, còn có một Nguyễn Bắc Sơn thứ hai ngoài chất du đãng phóng khoáng, ngoài chất du côn khinh bạc, ngoài chất du kề bi hài. Đó là một Nguyễn Bắc Sơn từng trải, bay bổng lên cao và chui sâu dưới tối, căng mắt, căng tai mở toạc trái tim và tâm hồn để đắm chìm trong dòng triết học phương Đông trầm mặc, như chính anh đã tự vẽ chân dung mình:


      Trên trái đất có rừng già núi non cùng biển sông

      Trong Nguyễn Bắc Sơn có kẻ làm thơ

      Kẻ lam thơ đôi khi biến thành du đãng

      Hoặc nhà thơ theo khí hậu từng mùa

      (Chân dung Nguyễn Bắc Sơn)


      Anh đứng giữa hai thái cực cuộc đời, chiêm vọng nó, hít thở, hoà tan như thể một trưa hè tắm sông và khi bước lên bờ, anh chính là Nguyễn Bắc Sơn chứ không là con người nào khác, mới toanh, mát mẻ:


      Trong đáy giếng nhà tôi

      Sống một con cá trào (tràu?) già

      Những đêm trăng

      Dường như y không sao ngủ được

      Y bì bõm

      Chơi đùa cùng ánh trăng, khí hàn và nước

      Tôi ngồi bên thành giếng

      Im lìm chiêm ngưỡng y.


      Nói về Nguyễn Bắc Sơn và thơ Nguyễn Bắc Sơn thì còn muôn trùng điều để nói, để chọc xẻ và ngắm nhìn, để phanh thây và quàng vai. Công việc đó xin mượn lời các cụ nhà văn đã từng nói, viết về anh:


      "Phong thái ngang tàng mà khinh khoái, chết thì thôi, còn sống thì còn vui. Chẳng những trước khi đụng trận một ngày, mà trước khi hành quân một giờ, Nguyễn Bắc Sơn cũng thản nhiên "khơi khơi chấp hết" (...) Chiến tranh đối với họ đã trở thành chuyện cơm bữa, không còn lý do gì để đại ngôn, lớn lối nữa". (Võ Phiến, Bách Khoa số xuân Canh Tuất)


      "... Đọc thơ Nguyễn Bắc Sơn tôi có liên tưởng đến tiếng thơ Quang Dũng trong bài "Tây Tiến", chỉ khác thơ Quang Dũng là kết tinh của một hoàn cảnh bi hùng, còn thơ Nguyễn Bắc Sơn là kết tinh một hoàn cảnh bi hài". (Doãn Quốc Sỹ, Văn số 185 ngày 1.9. 1971)


      "... Có cái ngang tàng đượm màu sắc Lão Trang, đánh giặc không cần lý tưởng mà vẫn đánh, coi cuộc chiến như trò chơi, thương xót kẻ thù như ruột thịt". (Chu Tử, tuần báo Đời số 9 tháng 11.1969)


      "Mấy bài viết về chiến tranh có cái hào sảng, bi đát của tướng Thần Quang Dũng. Bài "chân dung Nguyễn Bắc Sơn" thật hay. Đọc được một bài thơ hay thấy sung sướng cả ngày". (Viên Linh, thư riêng ngày 27.11.1969)


      Các bạn độc giả không tin ư? Cứ bỏ tiền ra mua tập Chiến Tranh Việt Nam & Tôi (do hai bạn văn Phạm Văn Nhàn và Trần Hoài Thư sắp xếp, tái bản). Nói như Viên Linh thì với 27 bài thơ của Sơn các bạn sẽ sướng cả tháng, cả năm. Nếu chưa tin, tôi chép lại nguyên văn mấy dòng trên đầu sách để giới thiệu tập thơ này (do Ngô Nguyên Nghiễm phóng bút) khi xuất bản lần đầu 1971: "Tập thơ hát lên tiếng hát lồng lộng bi tráng của một người tham dự chiến tranh Việt Nam, một thiền sư bụi đời, một gã du đãng trầm mặc.

      Những bài thơ xa như tiền chiến, xưa như Đường thi, nhưng kỳ lạ thay, mới tinh và gần gũi như sáng hôm nay..."


      Một đoạn phỏng vấn tưởng tượng

      giữa Ng~. và nhà thơ Nguyễn Bắc Sơn:


      Ng~:Ông làm thơ từ hồi vào vậy?

      NBS: Tôi không làm thơ. Tôi chỉ gồng gánh thơ đi chơi.

      Ng~: Gánh thơ vào chiến trường, hậu cứ, nhà thổ ...?

      NBS: Chỗ nào tới được thì ta cứ đi.

      Ng~: Ông gánh cả rượu đế Nùng và mấy chục chai bia theo khi hành quân.

      NBS: Bốn chục chai đồ bỏ.

      Ng~: Gan bẩm vậy sao khi "Qua cầu sông Luỹ nhìn quanh quất / Nước đỏ cầu đen chợt nhớ nhà"?

      NBS: Ồ cũng lạ thiệt. Đôi khi tôi cũng tự hỏi: "Sắt đá ồ sao lại nhớ nhà". Cái đó mới kỳ.

      Ng~: Không ký sao được khi "Tướng giỏi cầm quân trăm trận thắng / Còn ngại hành quân động Thái An"? Động Thái An nay còn không?

      NBS: Còn mất, mất còn; Có không, không có


      Ng~: Thật tội nghiệp cho các cô gái ở bốn quận miền Bắc, nơi "có nhiều nhà điếm và nhiều trại lính"

      NBS: Bởi vậy nên tôi phải "Gửi tâm hồn vào những đám mây bay / Đi tranh luận cùng thánh hiền thiên cổ"

      Ng~: Đó là chuyện hồi xưa, cũ mèm, trên ba mươi năm rồi. Còn giờ thì sao?

      NBS: Giờ?

      Ng~: Ừ, giờ?

      NBS: Buổi sáng mang tiền đi hớt tóc

      Vô tình ngang một quán cà phê

      Giang hồ hảo hán dăm thằng bạn

      Mãi mê tán dóc chẳng cho về.


      Ng~: Bấy nhiêu đó?

      NBS: Ông móc trong đáy thùng thử coi.

      Ng~: Tôi lượm quanh hồ Than Thở và hồ Xuân Hương, để tôi đọc cho ông nghe:


      Về đâu đâu cũng là đâu đó

      Đâu công đìu hiu đất Hán Hồ

      Hớt tóc cạo râu là chuyện nhỏ

      Ba ngàn thế giới cũng chưa to


      Tháng Giêng ngồi quán, quán thu phong

      Gió nhạn môn quan thổi chạnh lòng

      Chuyện cũ nghe đau lòng tứ xứ

      Thương Kiều Phong, nhớ tiếc Kiều Phong


      Tháng Giêng có kẻ đi tìm cúc

      Nhưng cõi đời đâu có Cúc Hoa

      Thấy đám phù bình trên mặt nước

      Biết mình đi lộn nẻo bao la


      Lạng quạng ra bờ sông ngó nước

      Trên bờ dưới nước gặp ông câu

      Ta câu con đú ngươi con đẻn

      Chung một tâm hồn tất gặp nhau


      Ghé thăm ông bạn trồng cây thuốc

      Mời nhau một chén rượu trường sinh

      Bát cơm tân khổ trong tù ngục

      Câu chuyện năm năm khiến giật mình


      Khi gã Yêu Ly đâm Khánh Kỵ

      Là đâm trúng phải trái tim mình

      Sông Mường Mán không dung hào kiệt

      Muôn đời bóng núi đứng chông chênh


      Nằm ngủ dưới cây nghìn cánh hạc

      Dường như mặt đất tiết mùi hương

      Ngủ thẳng một lèo chiều mới dậy

      Dường như mình cũng mộng hoàn lương


      Dường như đứa trẻ nghìn năm trước

      Bây giờ đây vẫn trẻ trong ta

      hi về râu tóc còn nguyên vẹn

      Một ngày loáng thoáng một ngày qua


      NBS: Mẹ kiếp, thơ thằng nào mà thơm như cứt!?

      Ng~: Hình như đó là thơ của Nguyễn Bắc Sơn.

      NBS: Hắn là thằng nào vậy?

      Ng~: Nghe nói hắn là một tên bụi đời thượng hạng ngoại hạng.

      NBS: Gã láo thật.

      Ng~:Vâng, láo. Ông còn gì để nói với độc giả Thư Quán Bản Thảo không?

      NBS: Ông nhắn đùm các cô gái nhà lành, những thằng làm chính trị, những thằng đạo đức giả chớ có đọc loại thơ trong thúng mủng cão nia trên đường bụi bặm.

      Ng~: Cảm ơn ông.

      NBS: Không cần!


      (Xứ Bàn Chải, tháng 6/05)


      Nguyễn Lệ Uyên

      (Nguồn: Trang Sách và Những Giấc Mơ Bay (Tập 1)
      Thư Ấn Quán 2010)



      Cùng Tác Giả

      Cùng Tác Giả:

       

      - Nguyên Minh và những khúc hoài niệm Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Lâm Anh, dòng thơ của kẻ bị lưu đày Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Bầy Chim Trước Hiên Nhà Nguyễn Lệ Uyên Truyện ngắn

      - Tưởng Nhớ Y Uyên (1943-8.1.1969) Nguyễn Lệ Uyên Hồi ức

      - Hoàng Lộc, Ngắn… Dài Tình Si Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Trần Doãn Nho Người Dẫn Nắng Đi Chơi Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Lãm Thúy, Từ Thuở Trăng Đi Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Hạc Thành Hoa, những ám ảnh trăng vàng nguyệt Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Đọc Khuất Đẩu Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

      - Bi Khúc Của Kẻ Lưu Đày Nguyễn Lệ Uyên Nhận định

    3. Link (Nguyen Bac Son)

       

      Bài viết về Nguyễn Bắc Sơn

       

      Vĩnh biệt Nguyễn Bắc Sơn - TQBT 20: chủ đề Nguyễn Bắc Sơn (Trần Hoài Thư)

      Tiễn biệt Nguyễn Bắc Sơn (Nguyễn Lương Vỵ)

      Nguyễn Bắc Sơn (Võ Phiến)

      Nguyễn Bắc Sơn Và Tiếng Thơ Bi Hài

        (Nguyễn Lệ Uyên)

      Nguyễn Bắc Sơn, Chút Tình Mang Xuống Mộ Chí (Lê Mai Lĩnh)

      Nguyễn Bắc Sơn, Nhà Thơ Đông Phương

       (Từ Thế Mộng)

      Nguyễn Bắc Sơn (Đặng Tiến)

      Tôi ngại quê nhà nhưng lại hoài hương

        (Trần Hoài Thư)

      Thi phẩm Chiến tranh Việt Nam và tôi của Nguyễn Bắc Sơn (Trần Hoài Thư)

      Nguyễn Bắc Sơn và ... (Nguyễn Lâm Cúc)

      Thy Đạo (Đỗ Hồng Ngọc)

      Thi sĩ Nguyễn Bắc Sơn từ Khu rừng Lau đến Khu rừng Phong Du (Nguyễn Văn Hiếu)

       

      Tác phẩm

       

      Tự Bạch

      Trang Thơ Nguyễn Bắc Sơn

      Chiến tranh Việt Nam và Tôi (Thư Quán Bản Thảo)

      Chiến tranh Việt Nam và Tôi (talawas)

       

       

      Bài Viết về Văn Học
       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Tiễn Trần Tuấn Kiệt, nhớ chuyện viết văn làm báo (Viên Linh)

      - Du Tử Lê (Nguyễn Vy Khanh)

      - Sa Giang Trần Tuấn Kiệt, người làm thơ lãng tử (Trần Yên Hòa)

      - Viết về Trần Phong Giao qua những sách báo sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tô Đình Sự, Người Ngoài Chân Mây Thênh Thang

      (Ngô Nguyên Nghiễm)

        Giai Thoại Văn Học

      Giai Thoại Văn Học

       

      Phong Kiều Dạ Bạc (T. V. Phê)

      Hoa Đào Năm Ngoái (T. V. Phê)

      Minh Nguyệt Sơn Đầu Khiếu (Tâm Hoa)

      Quả Báo (T. V. Phê)

      Cao Ngọc Anh (Lãng Nhân)

      Đồng Khánh và Tự Đức (Lãng Nhân)

      Những Giai Thoại Về Bùi Tiên Sinh (T. V. Phê)

       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

      Văn Học Miền Nam

       

      Văn Học Miền Nam

       

      - Tạp Văn (Nguyễn Kim Phượng)

      - Văn học miền Nam ở hải ngoại (Viên Linh)

      - Văn Học Miền Nam 1954-1975: Nhận Định, Biên Khảo, Thư Tịch (Nguyễn Vy Khanh)

      - Di sản văn chương miền Nam: Các tác phẩm về văn học mới sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tổng Kết Cuộc Phỏng Vấn Về Quan Niệm Sáng Tác Của Các Nhà Văn (Nguyễn Ngu Í)

      Nhìn Lại Một Số Tạp Chí Miền Nam (Nguyễn Văn Lục)

      Hướng về miền Nam Việt Nam (Nguyễn Văn Trung)

      Văn Học Miền Nam (Thụy Khuê)

      Câu chuyện Văn học miền Nam: Tìm ở đâu?

       (Trùng Dương)

      Văn-Học Miền Nam qua một bộ “văn học sử” của Nguyễn Q. Thắng, trong nước (Nguyễn Vy Khanh)

      Hai mươi năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975 Nguyễn văn Lục

      Đọc lại Tổng Quan Văn Học Miền Nam của Võ Phiến

       Đặng Tiến

      20 năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975  

       Nguyễn Văn Lục

      Văn học Sài Gòn đã đến với Hà Nội từ trước 1975 (Vương Trí Nhàn)

       

      Trong dòng cảm thức Văn Học Miền Nam phân định thi ca hải ngoại (Trần Văn Nam)

       

      Van Hoc

       

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      Bàng Bá Lân,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Vĩnh Phúc,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Cao Tiêu,  Cao Đông Khánh,  Chu Trầm Nguyên Minh,  Chu Tử,  Diễm Phượng,  Diên Nghị,  Doãn Dân,  

       
       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)