1. Head_

    Lâm Tuyền

    (..1922 - 2.3.1997)

    Lê Xuyên

    (1.11.1927 - 2.3.2004)
    Ad-25-TSu-2301360532 Ad-25-TSu-2301360532

     

     

    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. Nhà thơ, nhà báo Nguyễn Vỹ (Viên Linh) Ad-21 Ad-21 (Google - QC3) (Học Xá)

      7-6-2016 | VĂN HỌC

      Nhà thơ, nhà báo Nguyễn Vỹ

        VIÊN LINH
      Share File.php Share File
          

       

           Friday, February 18, 2011



          Nhà thơ Nguyễn Vỹ
         (1909 - 1971)

      Nhà thơ Nguyễn Vỹ sinh năm 1909 (Vũ Ngọc Phan trong Thi Nhân Việt Nam viết khác: 1910 và theo Hội Nhà Văn Hà Nội lại ghi là 1912) tại Ðức Phổ Quảng Ngãi; in tập Thơ Ðầu năm 1934, rất nổi danh với hai bài thơ điển hình: Sương Rơi (thơ hai chữ), kiểu trường thơ Bạch Nga của ông, và bài Gửi Trương Tửu kiểu thơ khẩu khí, trong có hai câu được nhiều người truyền tụng.


      Thời thế bây giờ vẫn thấy khó - Nhà văn An Nam khổ như chó! Vũ Ngọc Phan cho rằng “bài này mới thực là kiệt tác của Nguyễn Vỹ.” Ông còn là tác giả nhiều cuốn truyện như: Giây Bí Rợ, 1957; Hai Thiêng Liêng, 1957; Hoang Vu, thơ, 1962; Mồ Hôi Nước Mắt, truyện dài, 1965; Tuấn, Chàng trai Nước Việt, ký sự, 1970, Văn Thi Sĩ Tiền Chiến, NXB Hội Nhà Văn, Hà Nội, 1994, ngoài tập này, các tập trước đều in tại Sài Gòn. Nguyễn Vỹ còn là chủ nhiệm chủ bút tạp chí Phổ Thông và nhật báo Dân Ta. Cả hai tờ đều có nhiều độc giả. Ông từ trần vì tai nạn lưu thông trên đường Mỹ Tho-Sài Gòn ngày 4 tháng 2, 1971. Ðọc cáo phó, người ta được biết ông còn có pháp danh là Tâm Trí.


      Một người bạn, một cộng sự viên, một thành viên trong Tao Ðàn Bạch Nga, nữ sĩ Thu Nhi vào năm 1994 trong cuộc nói chuyện về Nguyễn Vỹ tại Diễn đàn Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại tại Little Saigon đã cho biết rất nhiều điều cặn kẽ về cuộc đời Nguyễn Vỹ. Bài nói chuyện của bà lần đầu tiên đã đưa ra những điều trước đó chưa được phổ biến về một thi sĩ từng nổi tiếng từ thời tiền chiến. Người ta nghe nói về “cô Diệu Huyền,” bút hiệu nữ của Nguyễn Vỹ khi ông viết mục “Mình Ơi!” trên tạp chí Phổ Thông, hay những lời đàm tiếu (dù rằng vô hại) về bài “thơ hai chữ Sương Rơi!”, thơ Bạch Nga! Mà không biết hơn rằng Nguyễn Vỹ là một nhà văn, nhà báo tranh đấu, bị đưa ra tòa án bị phạt tiền và phạt tù, đã vào tù ra khám cả tù Tây lẫn tù Nhật.


      Theo Thu Nhi trong cuộc nói chuyện:

      “Nguyễn Vỹ là con thứ năm trong một gia đình chín anh chị em. Thân phụ ông làm tri huyện. Thuở thiếu thời ông theo học trường tiểu học Quảng Ngãi. Cuối niên khóa 1923-1924 đậu xong bằng tiểu học Qui Nhơn là một trong chín trường trung học trong toàn quốc lúc bấy giờ. Là một học sinh dở toán nhưng giỏi văn chương lại gặp ông Hồng Tiêu em ông Nguyễn Ðức Nhuận đang làm báo tại Sài Gòn khuyến khích nên ông ôm mộng làm thơ, viết văn làm báo kể từ lúc đang là học sinh trung học. Lễ Phục Sinh năm 1927, Nguyễn Vỹ hưởng ứng phong trào sinh viên học sinh bãi khóa trong toàn quốc do sinh viên trường Cao Ðẳng Hà Nội đề xướng để phản đối người Pháp khinh khi miệt thị dân Việt Nam. Vì vậy cuối niên khóa 1926-1927 ông bị đuổi khỏi trường.”


          Bìa sách của Nguyễn Vỹ
      (Kệ sách Học xá)

      Ðoạn trên là nguyên văn của bài nói chuyện. Trong một tiếng đồng hồ, người nghe được biết nhiều hơn về tác giả cuốn tự truyện “Tuấn, chàng trai nước Việt”: Bị bắt buộc rời trường, người học sinh học hành dở dang nhảy vào làng báo. Bài viết đầu tiên của ông được chọn đăng trên tờ báo nổi tiếng tranh đấu vào giai đoạn đó là tờ Tiếng Dân của nhà cách mạng Huỳnh Thúc Kháng. Bài được đăng lên đã là một khích lệ, ông còn “sung sướng” vì số nhuận bút “4 đồng” tờ báo trả cho tác phẩm của mình. Ðược đà để tiến xa hơn, lại vừa đúng lúc tới tuổi trưởng thành, chàng trai 18 tuổi mua vé xe lửa lên tàu ra Hà Nội, “là nơi có trường cao đẳng, là nơi xuất bản nhiều sách báo là nơi giới cầm bút đông đảo và dễ dàng vẫy vùng”.


      Năm 1932 Nguyễn Vỹ đậu tú tài và đi dạy học. Trong thời gian đó, ông liên lạc với những người bạn có chân trong các đảng phái hoạt động chống Pháp, dành độc lập cho đất nước. Phần ông, với tài năng văn chương và tấm lòng yêu nước, Nguyễn Vỹ trở thành một cây bút tranh đấu, hơn nữa một chủ báo, vì ông tự xuất bản một tờ báo viết bằng Pháp ngữ có tên là Le Cygne, viết những bài luận thuyết đả phá chính sách thuộc địa của thực dân, cũng như đường lối của triều đình bù nhìn. Chỉ mới hiện diện được 6 số, tờ báo bị đóng cửa, chủ nhiệm bị đưa ra tòa và lãnh án 6 tháng tù, bị phạt hai ngàn quan (tiền Pháp).


      Về giai đoạn Thế Chiến Thứ Hai, khi phát xít Nhật vào Việt Nam, bà Thu Nhi cho biết rất chi tiết về hoạt động của nhà thơ, nhà báo Nguyễn Vỹ:

      “Ngày 27 tháng 7 năm 1941, chính quyền Pháp tại Ðông Dương ký hiệp ước cho Nhật vào đóng quân trên lãnh thổ Việt Nam, Nguyễn Vỹ lại viết những bài chống cả Nhật lẫn Pháp nên giao thừa năm Nhâm Ngọ, vào đầu tháng 2 năm 1942, ông bị hiến binh Nhật bắt giam. Sau mười lăm hôm ở tù Nhật ông vượt thoát được một ngày thì bị Pháp bắt lại rồi đầy vào trại tù Trà Khê gần Củng Sơn thuộc tỉnh Phú Yên. Tròn 3 năm ở tù tại đây đến đầu tháng 2 năm 1945 ông mới được phóng thích. Rồi một tháng sau chứng kiến vụ Nhật đảo chánh, chính phủ Trần Trọng Kim ra đời, v.v.”

      Những chuyện sau đó ở miền Nam của Nguyễn thì chúng ta đã biết. Năm 1962, ông tái lập Tao Ðàn Bạch Nga gồm 12 người: Nguyễn Vỹ, Bác Sĩ Anh Tuấn Nguyễn Tuấn Phát, Trần Tuấn Kiệt, Nguyễn Thu Minh, Lâm Vị Thủy, Ðào Thanh Khiết, Nguyễn Văn Cổn (ông Cổn ở Pháp), Tuệ Mai, Phương Ðài, Thanh Nhung, Tôn Nữ Hỷ Khương và Thu Nhi.


      Sau cách mạng ngày 1 tháng 11 năm 1963 ông được mời vào Hội Ðông Nhân Sĩ.


      Nhà thơ Nguyễn Vỹ từng tâm sự với người viết bài này: “Bọn vừa làm thơ vừa làm báo như chúng ta thường bị một thiệt hại do nghề báo mang lại. Ấy là cái nghề báo nó làm át đi mặt văn chương của mình.” Quả có thế. Ít ai biết khía cạnh thơ tranh đấu của tác giả Sương Rơi. Xin dẫn chứng một bài:


      Trăng chó tù


      (Thơ Nguyễn Vỹ)


      Ngục Trà Khê, đoàn tù nằm trong tối

      Chỗ giường tôi đối diện với Trăng Thu

      Nhưng kẽm gai giăng lưới bọc âm u

      Ngoài sáng tỏ trong mịt mù bưng bít


      Ai nấy ngủ, hai dãy sàn kê khít

      Cửa nhà lao giây xích khóa ba vòng

      Một ánh vàng lóng lánh lọt qua song

      Nằm âu yếm bên lòng tôi khẽ bảo:


      “Ðêm nay rằm em giăng tơ huyền ảo

      Ngồi dậy xem, chàng hỡi giữa khuôn xanh

      Em dệt thơ dệt mộng kết muôn vần

      Ðể em tặng người yêu em muôn thuở


      Sau lưới sắt tôi nhìn trăng mê mải,

      Núi rừng hoang Trăng giải ánh sầu bi

      Trước sân tù con chó L'Anie

      (Con chó trắng dễ thương và ngoan ngoãn

      Chó độc nhất và trung thành như bạn

      Lạc ngoài rừng chúng tôi bắt về nuôi)

      Giỡn với Trăng chó phe phẩy mừng vui

      Chó nhảy tới, nhảy lui đùa với bóng.


      Trăng tha thướt yêu kiều trong ảo mộng

      Rải trên sân lồng lộng ánh huyền mơ

      Mỗi nét trăng là dệt một vần Thơ.

      Mỗi sóng trắng là một đường tơ thắm.


      Chó đùa bỡn, chạy quanh rồi đứng ngắm

      Mắt nhìn Trăng lóng lánh ánh trăng ngà

      Tôi thằng tù, như một mảnh hồn ma,

      Trong ngục thẳm nhìn qua song lưới sắt


      Nhìn mê-mải-thèm-thuồng không mỏi mắt

      Nhìn khát-khao, ngây-ngất ánh Trăng say

      Muốn phá tung cửa ngục chạy ra ngoài

      Ðể ngắm nó để ngất ngây với nó,

      Ðể đùa bỡn với bóng Trăng, bóng chó,

      Ðể dệt tình, dệt mộng với Trăng tơ

      Nhưng bỗng dưng đôi mắt lệ hoen mờ

      Tôi quị xuống sàn tre nằm thổn thức


      Trăng với Chó tự do ngoài sân ngục

      Tôi bị giam sau bốn bức tường cao.

      Ôi Tự Do! Mi quí biết nhường bao!

      Mi là cả Trăng, Sao, Trời, Thơ, Mộng!

      Mi là giòng huyết thống

      Của Thiêng Liêng!

      Có Tự Do là cả Thần Tiên.

      Không có nó, trần duyên là ngục thẳm!

      Tù Trà Khê say mê trong giấc đắm

      Trên giường tù ai lệ đẫm trong đêm...!

      1944


      (Viên Linh, trích bài Nhớ Nguyễn Vỹ)


      Viên Linh

      Nguồn: nguoi-viet.com

      Ad-22-A_Newest-Feb25-2022 Ad-22-A_Newest-Feb25-2022


      Cùng Tác Giả

      Cùng Tác Giả:

       

      - Bạch thư Phạm Huấn Viên Linh Nhận định

      - Tuệ Sỹ, Tù Đày Và Quê Nhà Viên Linh Nhận định

      - Tuệ Sỹ Giữa Mùa Thay Đổi Viên Linh Nhận định

      - Ngọc Linh (1931-2002), nhà văn với bốn chữ mặn mà Viên Linh Hồi ký

      - Nỗi âu lo của nhà giáo Bảo Vân Viên Linh Hồi ký

      - Con hạc của vua Tự Đức Viên Linh Giai thoại

      - Tản Đà Và Hai Chữ Non Nước Viên Linh Hồi ký

      - Hoài Điệp Tử, nhà văn nhà báo chết trong ngọn lửa Bolsa Viên Linh Hồi ký

      - Văn Quang - Giải Văn Chương Toàn Sự Nghiệp Khởi Hành 2009 Viên Linh Thông báo

      - Quách Thoại, Nhà Thơ Thời Dựng Nước Cộng Hòa Viên Linh Hồi ký

    3. Bài Viết về nhà văn Nguyễn Vỹ (Học Xá) Ad-31 Ad-31 = QC_250-250 (Học Xá)

       

      Bài viết về Nguyễn Vỹ

       
      Cùng Tác Giả (Link-1)

      Thơ và Con Người Nguyễn Vỹ (Thu Nhi)

      Nhà thơ, nhà báo Nguyễn Vỹ (Viên Linh)

      Nguyễn Vỹ (Nhị Linh)

      Văn chương miền Nam: Thằng Bờm và Tuổi Hoa (Nhị Linh)

      Nguyễn Vỹ, Nhà hoạt động văn hóa không mệt mỏi (Đào Đức Nhuận)

       

      Tác phẩm của Nguyễn Vỹ

       
      Cùng Tác Giả (Link-2)

      Lan Khai (Nguyễn Vỹ)

      Lê Văn Trương (Nguyễn Vỹ)

      Vũ Trọng Phụng (Nguyễn Vỹ)

      TchyA Đái Đức Tuấn (Nguyễn Vỹ)

      Khái Hưng (Nguyễn Vỹ)

      Thơ Nguyễn Vỹ

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến

      Tác phẩm Nguyễn Vỹ

       

      Bài Viết về Văn Học (Học Xá)

       

      Bài viết về Văn Học

        Cùng Mục (Link)

      Phan Xuân Sinh, người của mọi người (Song Thao)

      Kịch tác gia Vi Huyền Đắc (Lãng Nhân)

      Nhà báo Hiếu Chân (Lãng Nhân)

      GS Trần Huy Bích, Người Nặng Tình Với Non Sông & Chữ Nghĩa (Vương Trùng Dương)

      Nhà thơ Phan Lạc Giang Đông – Người hết lòng với bạn (Việt Dương)


       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

       

      Văn Học Miền Nam (Học Xá) Văn Học (Học Xá)

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      Danh Mục Tác Giả: Cùng Chỉ Số (Link-2) An Khê,  Andrew Lâm,  Andrew X. Phạm,  Au Thị Phục An,  Bà Bút Trà,  Bà Tùng Long,  Bắc Phong,  Bàng Bá Lân,  Bảo Vân,  Bích Khê,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Bích Hà,  Bùi Giáng,  Bùi Kỷ,  

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)