1. Head_
    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. Viên Linh, một đời chỉ sống với sách vở, báo chí, và viết (Trần Yên Hòa)

      17-1-2021 | VĂN HỌC

      Viên Linh, một đời chỉ sống với sách vở, báo chí, và viết

        TRẦN YÊN HÒA
      Share File.php Share File
          

       

      ANAHEIM, California (NV) – Viên Linh tên thật là Nguyễn Nam, sinh tại ga Đồng Văn, Hà Nam, có truyện ngắn đăng trên trang xã hội nhật báo Tiếng Dân, Hà Nội, năm 14 tuổi.


      Nhà thơ Viên Linh ký tặng sách cho độc giả nhân dịp tạp chí Khởi Hành do ông sáng lập,
      và là chủ nhiệm kiêm chủ bút, tổ chức mừng sinh nhật năm thứ 20 vào chiều Thứ Bảy,
      28 Tháng Mười Một, 2015. (Hình: Quốc Dũng/Người Việt)

      Cũng tại Hà Nội, ông đã cùng nhà văn Dương Nghiễm Mậu xuất bản một tờ bán nguyệt san in hai màu, khổ nhỏ, vào năm 1953.


      Viên Linh di cư vào Nam đêm 25 Tháng Mười Hai, 1954. Ông tự học và tự lập từ năm 16 tuổi.


      Trong thời gian từ năm 1964 tới 1975, ông cho xuất bản gần 20 tác phẩm. Cuốn “Gió Thấp” được trao Giải Nhất Giải Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc 1974.


      Tập thơ “Thiếu Thất,” tập thơ thứ ba, sau hai thi phẩm “Hóa Thân” (1964) và “Thủy Mộ Quan” (1982), theo hocxa.com.


      Như vậy, nghĩa là khi Viên Linh có truyện ngắn đăng báo đầu tiên, tôi còn là đứa bé thò lò mũi xanh.


      Khi lớn lên, tôi đã đọc và thích những truyện dài và thơ của Viên Linh. Nhất là những truyện dài đăng từng kỳ trên các nhật báo. Thuở ấy, ở một quận lỵ nhỏ miền Trung, tôi đọc có lúc được, lúc mất, vì báo lúc có, lúc không, nhưng nói chung, là thích.


      Đó là những truyện dài: “Thị Trấn Miền Đông” (1966), “Cuối Cùng Em Đã Đến” (1968), “Chiều Hôm Gió Cuốn” (1969), “Mã Lộ” (1969), “Hạ Đỏ Có Chàng Tới Hỏi” (1973), “Tới Nơi Em Ở” (1973)… Và thơ: “Hóa Thân” (1964), “Thủy Mộ Quan” (1982)…


      Đọc trên báo, biết Viên Linh vừa là nhà văn, nhà thơ, nhà báo (đúng nghĩa) vì ông đã được trao Giải Nhất Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc năm 1974, đã làm chủ bút, tổng thư ký nhiều tập san Văn Học Nghệ Thuật giá trị, nên tôi rất nể phục.

      *

      Năm 1969, tôi đang thụ huấn ở trường Đại Học Chiến Tranh Chính Trị Đà Lạt. Đã qua những ngày huấn nhục, tôi trở thành một sinh viên sĩ quan.


      Một buổi trưa đi học quân sự ở bãi tập về, tôi thấy trên giường ngủ của mình có một tờ báo, đó là tờ Khởi Hành. Đọc qua thì biết, Khởi Hành là một tuần báo do Đại Tá Trần Văn Trọng (tức nhạc sĩ Anh Việt) làm chủ nhiệm, và nhà văn Viên Linh làm tổng thư ký. Tờ báo mang danh là của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội.


      Đối với nhà văn, nhà thơ Viên Linh, tôi đã đọc một số tác phẩm của ông, nên tôi liền viết thư xin được mua báo Khởi Hành dài hạn và gia nhập làm hội viên của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội.


      Cũng như tôi bắt đầu viết bài gởi đăng trên Khởi Hành.


      Viên Linh đã đăng một số bài thơ và truyện ngắn của tôi.


      Coi như Viên Linh là người đầu tiên giúp tôi có bài đăng trên một tờ báo Văn Học Nghệ Thuật (giá trị).


      Nhưng đời sống quân ngũ không cho phép tôi về Sài Gòn, để có dịp gặp ông. Tôi chỉ nhìn thấy hình Viên Linh trên những tờ báo, một thanh niên đẹp trai, có mái tóc bồng bềnh, và khuôn mặt thanh tú.

      *


      Nguồn: Kệ sách Học Xá

      Trước và sau 1975, Viên Linh có ba tập thơ là “Thiếu Thất,” “Hóa Thân”“Thủy Mộ Quan.”


      Và năm 2017, ở hải ngoại, ông cho ra mắt tập “Viên Linh 60 năm thơ tuyển.”


      Tôi đã đọc một số bài thơ của ông, rất hay, và nay vẫn còn nhớ, như là:

      Đêm Trường


      “Nhớ em rồi Cúc Hoa xưa

      Đêm nay dưới ngói trời mưa tầm tầm

      Nhớ em vèo cái thu âm

      Hồn theo bóng ngoại phân thân chín từng.

      Nhớ anh chưa Cúc mắt vàng

      Cúc xanh mi Cúc biếc hường trái tim

      Cúc đen đâu đó Cúc mềm

      Vùi anh trong bụng Cúc hiền như dao.”

      hay:

      Yêu


      “Hôm nay anh thấy em rồi

      Một bông hoa muộn trên đồi xanh non.

      Yêu em, yêu những cái còn Y

      êu luôn cái đã hao mòn từ xưa.

      Yêu từ thời đại hoang sơ

      Yêu sang man dại, yêu chờ u mê.”

      Nhà thơ Viên Linh bên những tờ tạp chí Khởi Hành. (Hình: Quốc Dũng/Người Việt)

      Theo talawas.org, tác giả Huỳnh Hữu Ủy, nhà phê bình văn học và hội họa, trong bài viết: “Thơ Viên Linh của thời lưu vong thất tán” đã khen thơ Viên Linh, như sau:

      “Trước tiên, hãy nói qua đôi dòng về Viên Linh, thái độ và cách sống với thơ, nghĩa là cung cách sáng tác và làm việc của anh. Viên Linh là một thi sĩ cần mẫn, sống hết đời mình cho thơ (anh cũng có viết truyện, viết kịch, làm báo, nhưng cái thiết cốt của đời chữ nghĩa vẫn chỉ là thơ mà thôi.


      (…) Thơ Viên Linh, đặc biệt với những bài thơ về cõi âm ty, địa phủ qua hình bóng Cúc Hoa, khi lại gần Viên Linh, tôi có cảm giác đó hoàn toàn là cuộc đời thực của anh.”

      *

      Khoảng năm 1998, lúc này tôi đã về sống ở California, sau hai năm đi làm ở miền Đông nước Mỹ. Ở miền Đông, tôi cũng biết Viên Linh đã cho tục bản tờ Khởi Hành hải ngoại. Tôi có đặt mua báo dài hạn, và qua tờ báo này, tôi biết được nhà thơ Thành Tôn đã qua Mỹ.


      Về California, tôi liên lạc với Thành Tôn và qua Thành Tôn, tôi quen biết với nhà thơ Đạm Thạch. Chúng tôi thường đi uống cà phê với nhau mỗi cuối tuần.


      Một hôm Đạm Thạch gọi điện thoại cho tôi, nói Viên Linh đang “nhậu” với một số bạn văn, và rủ tôi đến chơi. Dù biết Viên Linh qua sách vở trên hai mươi năm, nhưng chưa được gặp ông, nên tôi liền đi ngay. Đạm Thạch cho tôi địa chỉ “nhà” Viên Linh. Đó là một căn phòng ở trên đường Bolsa (gần Thư Viện Việt Nam cũ).


      Tôi đến, Đạm Thạch đã đợi và chúng tôi cùng “Tới nơi anh ở” (nhại tên một truyện dài của Viên Linh, “Tới nơi em ở”).


      Leo lên cầu thang, đi một đoạn mới tới phòng Viên Linh. Điều đập vào mắt tôi là căn phòng tuy nhỏ nhưng đầy sách, đủ loại sách. Ý nghĩ đầu tiên của tôi, Viên Linh là người yêu sách lắm, yêu văn chương chữ nghĩa lắm mới có một tủ sách nhiều sách như thế này. Tôi nghĩ thế, nhưng lần đầu tiên đến, tôi không dám dừng lại để xem.


      Viên Linh đón tôi bằng cái bắt tay và nụ cười, với gương mặt hơi đỏ, khi ông đang “lai rai”… với những vỏ bia Heineken lăn lóc trên chiếu…


      Viên Linh rất điềm đạm, vui vẻ, hòa đồng.


      Từ đó về sau, tôi hay đến thăm ông, dù sau này với những lần thay đổi chỗ ở của Viên Linh.


      Ông lần lượt đổi nhà đến ở khu Garden Grove-Newland, rồi đến khu Bolsa, hai lần, lần 1, gần tòa soạn nhật báo Người Việt và lần 2, gần khu nhà hàng Song Long.


      Nhà thơ Viên Linh (thứ ba, từ phải) cùng độc giả, bạn thơ văn. (Hình: Quốc Dũng/Người Việt)

      Căn phòng nào của Viên Linh thuê cũng chật, nhưng Viên Linh không thể bỏ được sách của mình, ở đâu cũng đầy sách, nhiều khi tôi có cảm tưởng Viên Linh coi sách như con, nên dù phòng chật đến bao nhiêu ông cũng dành một khoảng rộng để chưng sách.


      Khoảng thời gian năm 2017 hay 2018 gì đó, Viên Linh bị bệnh tim và phải đi mổ. Ông đã được một bệnh viện nổi tiếng ở Los Angeles giải phẫu. Cũng thập tử nhất sinh, nhưng ông đã qua khỏi.


      Hôm ông về, có gọi điện thoại cho tôi đi đón. Tôi đón ông, thấy ông rất mệt mỏi. Đưa ông về phòng ở khu Garden Grove-Newland, dù căn phòng đã được bên y tế lắp đặt giường ngủ cho người bệnh, rất tiện nghi, nhưng tôi tự nghĩ thương ông, khi thấy ông sống một mình như vậy, trong lúc dưỡng bệnh.


      Thời gian sau này, Viên Linh đổi ra khu Bolsa, ông vẫn làm báo Khởi Hành và viết cho báo Người Việt. Ông buổi trưa ra ăn ở phòng ăn của báo Người Việt, nên ông rất vui, Viên Lnh nói với tôi như vậy.

      *

      Khoảng năm 2019, ông tâm sự là phải về với các con ở Virginia. Ông nhờ nhà thơ Thành Tôn đóng thùng những sách cho ông để gởi bưu điện về Virginia.


      Tôi có đến thăm ông và chúc ông về Virginia an vui.


      Nhưng khoảng một tháng sau, nghe tin ông, vì nhớ bạn bè, nhớ sinh hoạt văn học nghệ thuật, báo chí ở Little Saigon, nên ông trở về lại Nam Cali.


      (Nhưng) rồi cũng khoảng một, hai tháng sau, ông lại trở về Virginia. Nhà thơ Thành Tôn lại phải cùng ông chuyển những thùng sách về lại Virginia (lần thứ hai, qua bưu điện).


      Lần này ông đã toại nguyện. Nghe Thành Tôn (lại cũng Thành Tôn!) nói là, Viên Linh (nay) đã an cư ở Virginia, với những bảo trợ xã hội rất tốt.


      Tôi rất phục Viên Linh, một đời ông chỉ sống với sách vở, báo chí, và viết.


      Trần Yên Hòa

      Nguồn: banvannghe.com



      Cùng Tác Giả

      Cùng Tác Giả:

       

      - Thương Tiễn Nguyễn Lương Vỵ Trần Yên Hòa Hồi ức

      - Viên Linh, một đời chỉ sống với sách vở, báo chí, và viết Trần Yên Hòa Hồi ức

      - Nhà văn Trần Hoài Thư và việc xuất bản sách thân hữu Trần Yên Hòa Hồi ức

      - Anh Em Trần Yên Hòa Truyện ngắn

      - Tiếng Gọi Trần Yên Hòa Thơ

      - Tưởng, Vọng Trần Yên Hòa Thơ

      - Trang Thơ Trần Yên Hòa (2) Trần Yên Hòa Thơ

      - Giới Thiệu Sách Mới: Bi Kịch Bản, Truyện dài Trần Yên Hòa Giới thiệu

      - Thông Báo về việc Thành Lập Nhà Xuất Bản Bạn Văn Nghệ - 2020 Trần Yên Hòa Thông báo

      - Người trở về Trần Yên Hòa Truyện ngắn

    3. Bài Viết về nhà thơ Viên Linh (Học Xá)

       

      Bài viết về Viên Linh

       
      Cùng Tác Giả (Link-1)

      Viên Linh, một đời chỉ sống với sách vở, báo chí, và viết (Trần Yên Hòa)

      Lục bát Viên Linh (Tuệ Sỹ)

      Những Công Án Bất Ngờ (Nguyễn Văn Sâm)

      Viên Linh Trên Những Chặng Đường Thơ (Huỳnh Hữu Ủy)

      Độc giả và những người làm một tạp chí văn chương (Trần Phong Giao)

      Khởi Hành cùng nhà thơ Viên Linh qua 20 năm (Quốc Dũng)

      Sách mới phát hành: “Tác giả, Tạp chí: Nói và Viết với 40 Nhà văn Hiện đại” - VL (Người Việt)

      Viên Linh (Võ Phiến)

      Đọc thơ Viên Linh (Lê Huy Oanh)

      Đọc thơ Viên Linh (Nguyên Sa)

      Biển Đông Huyền Ảo Trong Thơ Viên Linh (Trần Văn Nam)

      Cầu Hiền Lương (Đặng Tiến)

      Khởi Hành: Nơi Gìn Giữ Nền Văn Học Tự Do (Vũ Ánh)

      Tiểu Sử Viên Linh (Học Xá)

      Thơ Viên Linh của thời lưu vong thất tán 1, 2.
       (Huỳnh Hữu Ủy, talawas)

      Văn chương tôi không phục vụ niềm vui

       (Thế Dũng, talawas.org) 

      Thể loại văn truyện nhiều chất xã-hội-tính (tân truyện và tiểu thuyết) (Trần Văn Nam, talawas.org) 

      Viên Linh – Làm báo văn nghệ ở miền Nam trước tháng Tư 1975 (Phan Nhiên Hạo phỏng vấn, litviet.com)

      Phỏng vấn nhà thơ Viên Linh về giải thưởng do báo Khởi Hành khởi xướng (Mặc Lâm, rfa.org)

       

      Tác phẩm của Viên Linh

       
      Cùng Tác Giả

      Nguyễn Văn Vĩnh: ‘Ông tổ của nghề báo’ Việt Nam (Viên Linh)

      Nhà văn Duyên Anh (1935-1997) chọc trời khuấy nước (Viên Linh)

      Trần Văn Tuyên, chính khách, người khách lạ (Viên Linh)

      Vương Hồng Sển (1902-1996), lịch sử nhân văn miền Nam (Viên Linh)

      Ðọc ‘Trọn Bộ Dòng Việt,’ nhớ người xưa bạn cũ (Viên Linh)

      Tình nước mặn,

      Thị trấn miền đông (talawas), (bản ebook).

       

      Khởi Hành

      Tạp chí Văn học Nghệ thuật Lịch sử Nhận định Biên khảo Sáng tác Sinh hoạt, Số 1 (tháng 11.1996), Số 171+172 (tháng 1-2.2011), Chủ nhiệm, Chủ bút: Viên Linh.

      Ðịa chỉ P.O Box 670, Midway City, CA 92655.

      Email: phamcongkh@yahoo.com

      Website: http://www.khoihanh.com/

       

      Bài Viết về Văn Học
       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Đọc Thơ Nguyễn Thị Khánh Minh (Phan Tấn Hải)

      - Thương Tiễn Nguyễn Lương Vỵ (Trần Yên Hòa)

      - Đọc Thơ Nguyễn Lương Vỵ (Trần Trung Thuần)

      - Giọt Sương Hoa (Phạm Văn Hạnh)

      - Thiên Đồng (Trần Đông Đức)

        Giai Thoại Văn Học

       

      Giai Thoại Văn Học

       

      Phong Kiều Dạ Bạc (T. V. Phê)

      Hoa Đào Năm Ngoái (T. V. Phê)

      Minh Nguyệt Sơn Đầu Khiếu (Tâm Hoa)

      Quả Báo (T. V. Phê)

      Cao Ngọc Anh (Lãng Nhân)

      Đồng Khánh và Tự Đức (Lãng Nhân)

      Những Giai Thoại Về Bùi Tiên Sinh (T. V. Phê)

       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

      Văn Học Miền Nam

       

      Văn Học Miền Nam

       

      - Tạp Văn (Nguyễn Kim Phượng)

      - Văn học miền Nam ở hải ngoại (Viên Linh)

      - Văn Học Miền Nam 1954-1975: Nhận Định, Biên Khảo, Thư Tịch (Nguyễn Vy Khanh)

      - Di sản văn chương miền Nam: Các tác phẩm về văn học mới sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tổng Kết Cuộc Phỏng Vấn Về Quan Niệm Sáng Tác Của Các Nhà Văn (Nguyễn Ngu Í)

      Nhìn Lại Một Số Tạp Chí Miền Nam (Nguyễn Văn Lục)

      Hướng về miền Nam Việt Nam (Nguyễn Văn Trung)

      Văn Học Miền Nam (Thụy Khuê)

      Câu chuyện Văn học miền Nam: Tìm ở đâu?

       (Trùng Dương)

      Văn-Học Miền Nam qua một bộ “văn học sử” của Nguyễn Q. Thắng, trong nước (Nguyễn Vy Khanh)

      Hai mươi năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975 Nguyễn văn Lục

      Đọc lại Tổng Quan Văn Học Miền Nam của Võ Phiến

       Đặng Tiến

      20 năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975  

       Nguyễn Văn Lục

      Văn học Sài Gòn đã đến với Hà Nội từ trước 1975 (Vương Trí Nhàn)

       

      Trong dòng cảm thức Văn Học Miền Nam phân định thi ca hải ngoại (Trần Văn Nam)

       

      Van Hoc

       

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      An Khê,  Au Thị Phục An,  Bàng Bá Lân,  Bích Khê,  Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Bích Hà,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Vĩnh Phúc,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Cao Mỵ Nhân,  Cao Thoại Châu,  Cao Tiêu,  

       
       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)