1. Head_
    Nguyễn Gia Trí
    (.0.1908-20.6.1993)
    1. Link Tác Phẩm và Tác Giả
    2. Những Lời Phẩm Bình, Đánh Giá Truyrện 'Hỏa Lò' (Nhiều Tác Giả)
      06-10-2012 | VĂN HỌC

      Những lời phẩm bình, đánh giá truyện "Hỏa Lò"

       NHIỀu TÁC GIẢ


           Nhà thơ Nguyễn Chí Thiện
      (1939-2012)

      Nếu Hoa Địa Ngục là những bài thơ sáng tác trong tù thì tập truyện Hỏa Lò là những truyện ngắn viết về nhà tù...


      Nguyễn Chí Thiện không viết Hỏa Lò như một tập hồi ký về giai đoạn lao tù đằng đẵng của mình. Ông viết như những truyện ngắn, và, ngoại trừ đoản trăn viết về Phùng Cung, vốn gần với thể tùy bút hơn truyện ngắn, ông không viết về ông hoặc về đời tù dưới cái nhìn của ông. Cái "tôi " của Nguyễn Chí Thiện như đã tan trong đá lạnh của nhà tù, đê thành chứng nhân vô tư, lặng lẽ ghi lại những mẩu chuyện tù có thể là tiêu biểu nhất, nhưng chắc chắn là cảm động nhất. Đây là những truyện ngắn của thế giới tù, một thế giới của âm ti địa ngục, nằm ngay giữaa Thủ đô Hà Nội.


      ... Người ta đặc biệt để ý đến loại tù hình sự và nhất là các tội nhân phái nữ, những nhân vật được tác giả mô tả đặc sắc nhất, về cả mưu trí lẫn sức chịu đựng. Trong cảnh tù đầy này, mỗi người phản ứng hoặc cư xử một cách, thô bạo, hèn nhát, hoặc anh hùng, nhân ái, dù là tù chính trị, thường phạm, hay quản giáo, cán bộ. Kẻ canh tù lẫn người tù đều chung một số phận, là cùng chia sẻ không gian của âm ty và tâm lý của nghi ngờ, đói khổ. Làm sao sống sót, mà vẫn sống cho ra người ở nơi đó?


      ... Vậy mà, cũng ở nơi chốn đó, ta vẫn thấy nảy sinh phản ứng nhân hậu và những thái độ còn nguyên vẹn phẩm cách... Gây xúc động nhất là truyện cuối, tựa đề Trăng nước sông Hồng, truyện tình giữa hai người tử tù. Viết công phu nhất là truyện Sương buồn ôm kín non sông, với đầy đủ chất liệu để dựng thành một cuốn phim xuất sắc về khả năng tự phục hồi nhân cách của người tù. Những nhân vật trong các truyện này sẽ còn ám ảnh độc giả mãi mãi.

       

      Chương-trình "Giới thiệu sách" của
      Little Saigon Radio, ngày 2-7-2001

      Tôi đã nghỉ một ngày làm việc tại công sở để dành thời giờ đọc những dòng viết trải dài trên hơn 300 trang giấy, đọc một hơi từ dòng đầu đến hết dòng cuối. Những dòng viết ngắn gọn, sắc như dao chém và những từ chọn lọc tài tình, lột trần không tha thứ những cảnh đời khốn nạn đến cùng cực của cái địa ngục trần gian đó...


      Những đứa trẻ sơ sinh chẳng tội tình gì cũng phải ở chung với mẹ. Đây là một nét độc đáo của các trại tù CSVN. Nghe nói nhiều em đã chết vì mẹ chúng không có sữa cho con bú. Thảm trạng này đã được Nguyễn Chí Thiện xác nhận và diễn tả rất thương tâm trong tiểu truyện "Đàn Bò Sữa."...


      Thật khó có thể tưởng tượng được là tình yêu lại có thể nảy nở trong một môi trường sinh sống mất tự do, thiếu thốn và khổ cực như trong nhà tù cộng sản. Thế mà ngay cả trong hoàn cảnh này, người ta vẫn yêu nhau như tình yêu cay nghiệt trong "Trăng nước sông Hồng," tiểu truyện cuối cùng của tác phẩm. Đó là tình yêu giữa hai người tử tội... Trước giờ chết họ đã trao đổi với nhau những lời tình tự siêu linh não nuột làm đổ nát lòng người... Nguyễn Chí Thiện đã kết thúc rất đẹp tác phẩm Hỏa Lò bằng thiên tình sử não nùng khắc nghiệt ấy.


      Để kết, tôi xin mượn nhận xét sau đây của Dominique Nédellec đã nói về anh năm l999: "Son immense courage et la grandeur de son oeuvre forcent le respect et l'admiration." (Tạm dịch: Lòng can đảm vô biên và tính vĩ đại của tác phẩm đã mang lại cho ông sự kính trọng và ngưỡng mộ của người đời.)

       

      Nguyễn Cao Quyền, Chủ tịch Khu-
      hội miền Đông Hoa kỳ, Hội Cựu-
      tù nhân chính-trị Việt-Nam


      Người Bạn chúng ta cũng không cần những lễ nghi bề mặt để mở đầu câu chuyện kể về toàn cảnh đời quá đỗi đắng cay, khắc nghiệt, với độ bi thảm vượt khỏi mọi ý niệm, mà chắc rằng không chữ nghĩa nào chuyên chất nổi - câu chuyện miên man, bất tận, cùng khắp, dài theo khổ nạn quê hương - mà hiện tại, cơn phá hoại, nỗi thống khổ vẫn còn nguyên cường độ, nét sắc đau thương, uất hận đối với mỗi đơn vị người Việt...


      Địa ngục ấy có thật dưới mặt trời, nơi một chốn được gọi nên là "thủ đô của phẩm giá con người." Chúng ta hãy cùng Nguyễn Chí Thiện phá vỡ khối nặng im lặng gớm ghê, đáng sợ, ác độc, đê tiện này - cảnh sống, chết nơi nhà giam Hỏa Lò ở Hà Nội.


      Thưa anh, Người Bạn Nguyễn Chí Thiện, chữ, nghĩa tự thân không phải là điều to lớn. Chúng chỉ là những ký hiệu, nhưng qua bàn tay, từ chiếc đầu nung lửa khổ đau, anh đã biến chúng thành sức mạnh. Chữ của anh là Phán Xét Chung Cuộc chính xác. Chữ của anh Tiếng Lời Tiên Tri. Bởi, giữa vũng lầy lừa dối của miền Bắc, siết chặt cùm xiềng, anh đã hằng khẳng quyết:


      "Ta vững tin đất trời kia chẳng phụ

      Công đức vun bồi nuôi dưỡng thân ta.

      Trong đêm cùng vùng nhiệt đới bao la

      Trái tim lửa của ta sẽ bùng lên vạn ánh."

       

      Phan Nhật Nam, nhà văn, nhà thơ,
      nhân buổi ra mắt sách Hỏa Lò của
      Nguyễn Chí Thiện.
      (24-6-2001) ở Arlington, Virginia




    3. Bai Viet Ve Nguyen Chi Thien

       

      Bài viết về Nguyễn Chí Thiện

       

      Sức Bật Sáng trong Thơ Nguyễn Chí Thiện (Trần Cao Tường)

      Tháng mười, ngày giỗ một người Việt Nam yêu nước: Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Mạnh Trinh)

      Vòng Hoa Cho Thi Sĩ (Ký Giả Lô Răng)

      Mùa Xuân trong thơ Nguyễn Chí Thiện (Trần Phong Vũ)

      Giới thiệu tác phẩm Nguyễn Chí Thiện, Trái tim hồng của Trần Phong Vũ (Thuỵ Khuê)

      Tiễn Anh, ngày mưa đầu mùa! (Đinh Quang Anh Thái)

      Nguyễn Chí Thiện - Trái Tim Hồng của Trần Phong Vũ (Lê Thiên)

      Thương Tiếc Anh Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích)

      Thi Sĩ Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Xuân Vinh)

      Lời "TỰA" tập truyện Hỏa Lò của Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích)

      Những lời phẩm bình, đánh giá truyện "Hỏa Lò" (Nhiều tác giả)

      Tính Thiện – Sự Thật Chỉ Là Một

       (Phan Nhật Nam, nguoivietboston.com)

      Anh Thiện ơi, hãy ngơi nghỉ! (Nhật Tiến)

      Ngọn lửa tâm can Nguyễn Chí Thiện

       (Ngô Nhân Dụng, diendantheky.net)

      Nhờ đâu không mất nước? (Ngô Nhân Dụng)

      Hai Tập Thơ Tù Nguyễn Chí Thiện & Hồ Chí Minh

       (Phan Thanh Tâm, diendantheky.net)

      “Hoa địa ngục” và Đảng, Bác, Mác-Lê

       (Phạm Hồng Sơn, danchimviet.info)

      Audio: SẼ CÓ MỘT NGÀY (Phan Văn Hưng phổ nhạc)

      Những hình ảnh về Nguyễn Chí Thiện

       

      Tác phẩm

       

      HỎA LÒ (tập truyện):

        Lời Tựa, Đàn Bò Sửa, Một Lựa Chọn, Tạc Tượng

        Những Bài Ca Cách Mạng, Phùng Cung

        Sương Buồn Ôm Kín Non Sông

        Trăng Nước Sông Hồng

        Những lời phẩm bình, đánh giá truyện "Hỏa Lò"

       

      Thơ Nguyễn Chí Thiện

      Đồng Lầy

       

       

      Bài Viết về Văn Học
       

      Bài viết về Văn Học

       

      - Trần Yên Hòa hơn 55 năm làm thơ (Thanh Phong)

      - Duềnh Quyên (Trịnh Y Thư)

      - Văn Thơ Giáng Sinh (Nguyễn Mạnh Trinh)

      - Giáo Sư Đặng Ngọc Thiềm (Nguyễn Duy Chính)

      - Thông cáo: Giải Văn Học Phan Thanh Giản

      (Phan Thanh Tâm)

        Giai Thoại Văn Học

      Giai Thoại Văn Học

       

      Phong Kiều Dạ Bạc (T. V. Phê)

      Hoa Đào Năm Ngoái (T. V. Phê)

      Minh Nguyệt Sơn Đầu Khiếu (Tâm Hoa)

      Quả Báo (T. V. Phê)

      Cao Ngọc Anh (Lãng Nhân)

      Đồng Khánh và Tự Đức (Lãng Nhân)

      Những Giai Thoại Về Bùi Tiên Sinh (T. V. Phê)

       

      Tác phẩm Văn Học

       

      Văn Thi Sĩ Tiền Chiến (Nguyễn Vỹ)

      Bảng Lược Đồ Văn Học Việt Nam (Thanh Lãng): Quyển Thượng,  Quyển Hạ

      Phê Bình Văn Học Thế Hệ 1932 (Thanh Lãng)

      Văn Chương Chữ Nôm (Thanh Lãng)

      Việt Nam Văn Học Nghị Luận (Nguyễn Sỹ Tế)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ (Tạ Tỵ)

      Mười Khuôn Mặt Văn Nghệ Hôm Nay (Tạ Tỵ)

      Văn Học Miền Nam: Tổng Quan (Võ Phiến)

      Văn Học Miền Nam 1954-1975 (Huỳnh Ái Tông):

              Tập   I,  II,  III,  IV,  V,  VI

      Phê bình văn học thế kỷ XX (Thuỵ Khuê)

      Sách Xưa (Quán Ven Đường)

      Những bậc Thầy Của Tôi (Xuân Vũ)

      Thơ Từ Cõi Nhiễu Nhương

        (Tập I, nhiều tác giả, Thư Ấn Quán)

      Văn Học Miền Nam

       

      Văn Học Miền Nam

       

      - Tạp Văn (Nguyễn Kim Phượng)

      - Văn học miền Nam ở hải ngoại (Viên Linh)

      - Văn Học Miền Nam 1954-1975: Nhận Định, Biên Khảo, Thư Tịch (Nguyễn Vy Khanh)

      - Di sản văn chương miền Nam: Các tác phẩm về văn học mới sưu tập (Trần Hoài Thư)

      - Tổng Kết Cuộc Phỏng Vấn Về Quan Niệm Sáng Tác Của Các Nhà Văn (Nguyễn Ngu Í)

      Nhìn Lại Một Số Tạp Chí Miền Nam (Nguyễn Văn Lục)

      Hướng về miền Nam Việt Nam (Nguyễn Văn Trung)

      Văn Học Miền Nam (Thụy Khuê)

      Câu chuyện Văn học miền Nam: Tìm ở đâu?

       (Trùng Dương)

      Văn-Học Miền Nam qua một bộ “văn học sử” của Nguyễn Q. Thắng, trong nước (Nguyễn Vy Khanh)

      Hai mươi năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975 Nguyễn văn Lục

      Đọc lại Tổng Quan Văn Học Miền Nam của Võ Phiến

       Đặng Tiến

      20 năm văn học dịch thuật miền Nam 1955-1975  

       Nguyễn Văn Lục

      Văn học Sài Gòn đã đến với Hà Nội từ trước 1975 (Vương Trí Nhàn)

       

      Trong dòng cảm thức Văn Học Miền Nam phân định thi ca hải ngoại (Trần Văn Nam)

       

      Van Hoc

       

       

      Tác Giả

       

      Nguyễn Du (Dương Quảng Hàm)

        Từ Hải Đón Kiều (Lệ Ba ngâm)

        Tình Trong Như Đã Mặt Ngoài Còn E (Ái Vân ngâm)

        Thanh Minh Trong Tiết Tháng Ba (Thanh Ngoan, A. Vân ngâm)

      Nguyễn Bá Trác (Phạm Thế Ngũ)

        Hồ Trường (Trần Lãng Minh ngâm)

      Phạm Thái và Trương Quỳnh Như (Phạm Thế Ngũ)

      Dương Quảng Hàm (Viên Linh)

      Hồ Hữu Tường (Thụy Khuê, Thiện Hỷ, Nguyễn Ngu Í, ...)

      Vũ Hoàng Chương (Đặng Tiến, Võ Phiến, Tạ Tỵ, Viên Linh)

        Bài Ca Bình Bắc (Trần Lãng Minh ngâm)

      Đông Hồ (Hoài Thanh & Hoài Chân, Võ Phiến, Từ Mai)

      Nguyễn Hiến Lê (Võ Phiến, Bách Khoa)

      Tôi tìm lại Tự Lực Văn Đoàn (Martina Thucnhi Nguyễn)

      Triển lãm và Hội thảo về Tự Lực Văn Đoàn

      Nhất Linh (Thụy Khuê, Lưu Văn Vịnh, T.V.Phê)

      Khái Hưng (Nguyễn T. Bách, Hoàng Trúc, Võ Doãn Nhẫn)

      Nhóm Sáng Tạo (Võ Phiến)

      Bốn cuộc thảo luận của nhóm Sáng Tạo (Talawas)

      Ấn phẩm xám và những người viết trẻ (Nguyễn Vy Khanh)

      Khai Phá và các tạp chí khác thời chiến tranh ở miền Nam (Ngô Nguyên Nghiễm)

      Nhận định Văn học miền Nam thời chiến tranh

       (Viết về nhiều tác giả, Blog Trần Hoài Thư)

      Nhóm Ý Thức (Nguyên Minh, Trần Hoài Thư, ...)

      Những nhà thơ chết trẻ: Quách Thoại, Nguyễn Nho Sa Mạc, Tô Đình Sự, Nguyễn Nho Nhượn

      Tạp chí Bách Khoa (Nguyễn Hiến Lê, Võ Phiến, ...)

      Nhân Văn Giai Phẩm: Thụy An

      Nguyễn Chí Thiện (Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Xuân Vinh)

      Bình Nguyên Lộc,  Bùi Bảo Trúc,  Bùi Giáng,  Bùi Ngọc Tuấn,  Bùi Vĩnh Phúc,  Bùi Đăng,  Cái Trọng Ty,  Cao Tiêu,  Cao Đông Khánh,  Chu Trầm Nguyên Minh,  Chu Tử,  Diễm Phượng,  Diên Nghị,  Doãn Dân,  Du Tử Lê,  

       
       

       

  2. © Hoc Xá 2002

    © Hoc Xá 2002 (T.V. Phê - phevtran@gmail.com)